Thực trạng và giải pháp bổ sung Can-xi cho đất lúa vùng Đồng bằng Sông Cửu Long

In bài viết

Từ chương trình Canh tác lúa thông minh, phân Đầu Trâu Bio-Canxi ra đời, giúp cải thiện độ phì đất, đuổi mặn, hạ phèn, phân giải rơm rạ, giảm phát thải.

Thực trạng và giải pháp bổ sung Can-xi cho đất lúa vùng Đồng bằng Sông Cửu Long- Ảnh 1.

Thu thập 76 mẫu đất vào đầu 2 vụ lúa Đông Xuân và Hè Thu tại 38 điểm ở Đồng Bằng Sông Cửu Long (số liệu và thông tin trước 30/6/2025)

Đối với đất, can-xi (Ca) giúp gia tăng độ bão hòa base của đất, đuổi mặn, tạo cấu trúc và kìm giữ chất hữu cơ trong đất. Còn đối với lúa, Ca là dưỡng chất quan trọng, giúp cứng cây, đứng lá, kháng sâu bệnh, chống chịu điều kiện bất lợi của môi trường như mặn, phèn, ngộ độc hữu cơ… Để tạo ra một tấn hạt, cây lúa cần hấp thụ đến 4kg Ca, nhiều hơn cả lân (chỉ 3kg P/tấn hạt). Ngoài ra Ca còn là dưỡng chất chủ yếu của vi sinh vật trong đất.

Để đánh giá một số đặc tính về độ phì nhiêu đất trong đó có Ca, năm 2022 chương trình "Canh tác lúa thông minh" (là chương trình hợp tác giữa Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền) đã thu thập 76 mẫu đất vào đầu 2 vụ lúa Đông Xuân và Hè Thu tại 38 điểm ở Đồng Bằng Sông Cửu Long. Mỗi mẫu đất được lấy 5 điểm theo đường chéo gốc ở độ sâu 0-20 cm.

Kết quả phân tích đất cho thấy hàm lượng Ca trao đổi của tất cả các mẫu đất ở ĐBSCL đều đủ cho nhu cầu của cây lúa (Ca >1 meq/100g đất). Còn Mg trao đổi cũng vậy, hầu hết đều đủ cho cây lúa, ngoại trừ những điểm ở phía thượng lưu sông Cửu Long thuộc 2 tỉnh An Giang và Đồng Tháp dưới ngưỡng đủ (Mg <3 meq/100g đất).

Tiểu vùng

Ca trao đổi

Mg trao đổi

Tì lệ Ca/Mg

Meq/100g đất

1

5,33

8,00

0,69

2

6,90

4,63

1,67

3

7,46

2,20

3,41

Trung bình

6,56

4,94

1,92


Tuy nhiên, sự hấp thụ Ca của cây lúa còn tùy thuộc vào tỷ số Ca/Mg. Để cây hấp thụ được đầy đủ Ca thì tỷ số Ca/Mg trong đất phải từ 3-4. Dựa trên sự phân bố của tỷ số Ca/Mg cho thấy ĐBSCL có 3 tiểu vùng sinh thái, phù hợp với quy luật trầm tích sông/ biển của quá trình hình thành đất ĐBSCL, và có thể được sử dụng trong quản lý độ phì nhiêu đất. Vùng 1 là vùng ven biển (trầm tích nước mặn) có Ca/Mg <1; Vùng trung châu thổ (trầm tích nước mặn ngọt hổn hợp) có tỷ số Ca/Mg từ 1-3; Vùng thượng lưu (trầm tích nước ngọt) có tỷ số Ca/Mg > 3.

Thực trạng và giải pháp bổ sung Can-xi cho đất lúa vùng Đồng bằng Sông Cửu Long- Ảnh 2.

3 tiểu vùng sinh tháiphù hợp với quy luật trầm tích sông/ biển của quá trình hình thành đất ĐBSCL (số liệu và thông tin trước 30/6/2025)

Hàm lượng dưỡng chất Ca trong đất tăng dần từ Vùng 1 (Trầm tích biển) đến vùng 3 (trầm tích sông). Còn Mg thì ngược lại giảm dần từ vùng 1 đến vùng 3. Quy luật này đã gây ra sự mất cân đối Ca/Mg (<3) ở vùng 1 và vùng 2. Vì vậy cần bón phân có bổ sung Ca cho 2 vùng này. Nhiều thí nghiệm bón Ca đã làm tăng năng suất lúa có ý nghĩa ở ĐBSCL. Ngoài ra, Ca còn làm vững chắc vách tế bào giúp lúa cứng cây, giảm đổ ngã.

Trên cơ sở thực trạng phì nhiêu đất từ kết quả của Chương trình Canh Tác Lúa Thông Minh ở ĐBSCL, một dòng phân bón cải thiện độ phì nhiêu đất "Đầu Trâu Bio-Canxi" đã ra đời nhằm cung cấp Ca và vi sinh vật có lợi cho đất; Giúp đuổi mặn, hạ phèn, gia tăng pH đất; Phân hủy nhanh rơm rạ trên ruộng hoàn trả lại dinh dưỡng cho đất, hạn chế ngộ độc hữu cơ và giảm phát thải; Cố định N và phân giải P trong đất.

Thực trạng và giải pháp bổ sung Can-xi cho đất lúa vùng Đồng bằng Sông Cửu Long- Ảnh 3.

Kết quả các mô hình bón Bio-Canxi ở các tỉnh An Giang, Hậu Giang, Đồng Tháp, Long An, Tây Ninh (số liệu trước 30/6/2025) cho thấy pH dung dịch đất lúa đầu vụ tăng lên, rơm rạ được phân hủy tốt hơn và axit hữu cơ giảm hơn có ý nghĩa so với đối chứng. Năng suất trung bình của các mô hình là 7,62 tấn/ha cao hơn so với đối chứng 1,07 tấn/ha (tăng 16,5 %).

Tỉnh

Năng suất (tấn/ha) *số liệu trước 30/6/2025

Đối chứng

Mô hình

Tăng (%)

An Giang

7.66

9.30

21.40

Hậu giang

7.45

8.38

12.48

Đồng tháp

5.60

7.40

32.14

Long An

5.80

6.40

10.34

Tây Ninh

6.20

6.60

6.45

Trung bình

6.54

7.62

16.51


GS. TS. Nguyễn Bảo Vệ - Phó Chủ tịch HĐKH Công ty CP Phân bón Bình Điền
Yến sào Khánh Hòa được vinh danh Top 20 Doanh nghiệp văn hóa, uy tín năm 2025

Yến sào Khánh Hòa được vinh danh Top 20 Doanh nghiệp văn hóa, uy tín năm 2025

Doanh nghiệp 10:47

Ngày 10-1-2026, tại Hà Nội, Công ty Yến sào Khánh Hòa đã xuất sắc được vinh danh “Top 20 Doanh nghiệp văn hóa, uy tín năm 2025”.

PVD Training ký thỏa thuận hợp tác với các đối tác lớn trong nước và quốc tế

PVD Training ký thỏa thuận hợp tác với các đối tác lớn trong nước và quốc tế

Doanh nghiệp 14:48

Công ty CP Đào tạo kỹ thuật PVD (PVD Training) ký kết hợp tác với Công ty GSS Group UK Ltd (GSS), đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc kết nối nguồn lực

Chi hội Phú Nhuận - Hội Doanh nhân Sài Gòn: chuẩn hóa mô hình Leadership Forum

Chi hội Phú Nhuận - Hội Doanh nhân Sài Gòn: chuẩn hóa mô hình Leadership Forum

Doanh nghiệp 21:02

Ngày 08-01-2026, Chi hội Phú Nhuận - Hội Doanh nhân Sài Gòn đã tổ chức Đại hội Chi hội Phú Nhuận lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2026 - 2030 tại TP HCM.

Bay nội địa Vietjet sẽ làm thủ tục tại Sảnh A, nhà ga T1, sân bay Tân Sơn Nhất

Bay nội địa Vietjet sẽ làm thủ tục tại Sảnh A, nhà ga T1, sân bay Tân Sơn Nhất

Doanh nghiệp 17:53

Từ ngày 13-01-2026, tất cả chuyến bay nội địa của Vietjet sẽ chuyển sang làm thủ tục tại Sảnh A, nhà ga T1, sân bay Quốc tế Tân Sơn Nhất, TP HCM.

Trường Quốc tế Châu Âu TP HCM đạt kiểm định quốc tế WASC

Trường Quốc tế Châu Âu TP HCM đạt kiểm định quốc tế WASC

Doanh nghiệp 16:17

Trường Quốc tế Châu Âu TP HCM (EIS) chính thức đạt kiểm định từ WASC – một trong sáu tổ chức kiểm định uy tín nhất Hoa Kỳ.

Elmich đồng hành cùng Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam trong chương trình Chợ Tết Công Đoàn 2026

Elmich đồng hành cùng Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam trong chương trình Chợ Tết Công Đoàn 2026

Thị trường 10:00

Elmich tiếp tục đồng hành cùng triển khai Chợ Tết Công Đoàn, hỗ trợ đoàn viên, người lao động dịp cuối năm chuẩn bị Tết đầy đủ qua các sản phẩm thiết yếu.

Cột mốc mới cho hành trình phát triển bền vững của Talentnet trong năm 2025

Cột mốc mới cho hành trình phát triển bền vững của Talentnet trong năm 2025

Thị trường 08:00

2025 đánh dấu cột mốc trong hành trình ESG của Talentnet, với việc triển khai ngày càng chuyên nghiệp, minh bạch, hướng đến con người, cộng đồng và môi trường.