Thực trạng và giải pháp bổ sung Can-xi cho đất lúa vùng Đồng bằng Sông Cửu Long

In bài viết

Từ chương trình Canh tác lúa thông minh, phân Đầu Trâu Bio-Canxi ra đời, giúp cải thiện độ phì đất, đuổi mặn, hạ phèn, phân giải rơm rạ, giảm phát thải.

Thực trạng và giải pháp bổ sung Can-xi cho đất lúa vùng Đồng bằng Sông Cửu Long- Ảnh 1.

Thu thập 76 mẫu đất vào đầu 2 vụ lúa Đông Xuân và Hè Thu tại 38 điểm ở Đồng Bằng Sông Cửu Long (số liệu và thông tin trước 30/6/2025)

Đối với đất, can-xi (Ca) giúp gia tăng độ bão hòa base của đất, đuổi mặn, tạo cấu trúc và kìm giữ chất hữu cơ trong đất. Còn đối với lúa, Ca là dưỡng chất quan trọng, giúp cứng cây, đứng lá, kháng sâu bệnh, chống chịu điều kiện bất lợi của môi trường như mặn, phèn, ngộ độc hữu cơ… Để tạo ra một tấn hạt, cây lúa cần hấp thụ đến 4kg Ca, nhiều hơn cả lân (chỉ 3kg P/tấn hạt). Ngoài ra Ca còn là dưỡng chất chủ yếu của vi sinh vật trong đất.

Để đánh giá một số đặc tính về độ phì nhiêu đất trong đó có Ca, năm 2022 chương trình "Canh tác lúa thông minh" (là chương trình hợp tác giữa Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền) đã thu thập 76 mẫu đất vào đầu 2 vụ lúa Đông Xuân và Hè Thu tại 38 điểm ở Đồng Bằng Sông Cửu Long. Mỗi mẫu đất được lấy 5 điểm theo đường chéo gốc ở độ sâu 0-20 cm.

Kết quả phân tích đất cho thấy hàm lượng Ca trao đổi của tất cả các mẫu đất ở ĐBSCL đều đủ cho nhu cầu của cây lúa (Ca >1 meq/100g đất). Còn Mg trao đổi cũng vậy, hầu hết đều đủ cho cây lúa, ngoại trừ những điểm ở phía thượng lưu sông Cửu Long thuộc 2 tỉnh An Giang và Đồng Tháp dưới ngưỡng đủ (Mg <3 meq/100g đất).

Tiểu vùng

Ca trao đổi

Mg trao đổi

Tì lệ Ca/Mg

Meq/100g đất

1

5,33

8,00

0,69

2

6,90

4,63

1,67

3

7,46

2,20

3,41

Trung bình

6,56

4,94

1,92


Tuy nhiên, sự hấp thụ Ca của cây lúa còn tùy thuộc vào tỷ số Ca/Mg. Để cây hấp thụ được đầy đủ Ca thì tỷ số Ca/Mg trong đất phải từ 3-4. Dựa trên sự phân bố của tỷ số Ca/Mg cho thấy ĐBSCL có 3 tiểu vùng sinh thái, phù hợp với quy luật trầm tích sông/ biển của quá trình hình thành đất ĐBSCL, và có thể được sử dụng trong quản lý độ phì nhiêu đất. Vùng 1 là vùng ven biển (trầm tích nước mặn) có Ca/Mg <1; Vùng trung châu thổ (trầm tích nước mặn ngọt hổn hợp) có tỷ số Ca/Mg từ 1-3; Vùng thượng lưu (trầm tích nước ngọt) có tỷ số Ca/Mg > 3.

Thực trạng và giải pháp bổ sung Can-xi cho đất lúa vùng Đồng bằng Sông Cửu Long- Ảnh 2.

3 tiểu vùng sinh tháiphù hợp với quy luật trầm tích sông/ biển của quá trình hình thành đất ĐBSCL (số liệu và thông tin trước 30/6/2025)

Hàm lượng dưỡng chất Ca trong đất tăng dần từ Vùng 1 (Trầm tích biển) đến vùng 3 (trầm tích sông). Còn Mg thì ngược lại giảm dần từ vùng 1 đến vùng 3. Quy luật này đã gây ra sự mất cân đối Ca/Mg (<3) ở vùng 1 và vùng 2. Vì vậy cần bón phân có bổ sung Ca cho 2 vùng này. Nhiều thí nghiệm bón Ca đã làm tăng năng suất lúa có ý nghĩa ở ĐBSCL. Ngoài ra, Ca còn làm vững chắc vách tế bào giúp lúa cứng cây, giảm đổ ngã.

Trên cơ sở thực trạng phì nhiêu đất từ kết quả của Chương trình Canh Tác Lúa Thông Minh ở ĐBSCL, một dòng phân bón cải thiện độ phì nhiêu đất "Đầu Trâu Bio-Canxi" đã ra đời nhằm cung cấp Ca và vi sinh vật có lợi cho đất; Giúp đuổi mặn, hạ phèn, gia tăng pH đất; Phân hủy nhanh rơm rạ trên ruộng hoàn trả lại dinh dưỡng cho đất, hạn chế ngộ độc hữu cơ và giảm phát thải; Cố định N và phân giải P trong đất.

Thực trạng và giải pháp bổ sung Can-xi cho đất lúa vùng Đồng bằng Sông Cửu Long- Ảnh 3.

Kết quả các mô hình bón Bio-Canxi ở các tỉnh An Giang, Hậu Giang, Đồng Tháp, Long An, Tây Ninh (số liệu trước 30/6/2025) cho thấy pH dung dịch đất lúa đầu vụ tăng lên, rơm rạ được phân hủy tốt hơn và axit hữu cơ giảm hơn có ý nghĩa so với đối chứng. Năng suất trung bình của các mô hình là 7,62 tấn/ha cao hơn so với đối chứng 1,07 tấn/ha (tăng 16,5 %).

Tỉnh

Năng suất (tấn/ha) *số liệu trước 30/6/2025

Đối chứng

Mô hình

Tăng (%)

An Giang

7.66

9.30

21.40

Hậu giang

7.45

8.38

12.48

Đồng tháp

5.60

7.40

32.14

Long An

5.80

6.40

10.34

Tây Ninh

6.20

6.60

6.45

Trung bình

6.54

7.62

16.51


GS. TS. Nguyễn Bảo Vệ - Phó Chủ tịch HĐKH Công ty CP Phân bón Bình Điền
V-Wealth: Nền tảng quản lý tài sản và đầu tư ghi dấu ấn tại Sao Khuê 2026

V-Wealth: Nền tảng quản lý tài sản và đầu tư ghi dấu ấn tại Sao Khuê 2026

Doanh nghiệp 14:04

V-Wealth - nền tảng quản lý tài sản và đầu tư của VietinBank đã xuất sắc được vinh danh giải thưởng Sao Khuê

SAWACO được vinh danh với thành tựu chuyển đổi số ngành cấp nước

SAWACO được vinh danh với thành tựu chuyển đổi số ngành cấp nước

Sản xuất - Kinh doanh 11:01

SAWACO được vinh danh tại Vietnam I4 Impact Awards 2026 nhờ có hệ sinh thái công nghệ thông minh phục vụ quản trị, vận hành, cung cấp dịch vụ cấp nước đô thị.

TTC vào Top 10 Doanh nghiệp phát triển Bất động sản Công nghiệp hàng đầu Việt Nam

TTC vào Top 10 Doanh nghiệp phát triển Bất động sản Công nghiệp hàng đầu Việt Nam

Doanh nghiệp 11:01

Ngày 2-6-2026, tại Diễn đàn Bất động sản Việt Nam 2026, Tập đoàn TTC được vinh danh “Top 10 Doanh nghiệp phát triển Bất động sản Công nghiệp hàng đầu Việt Nam”

Đằng sau hạt cà phê tỷ đô: Đánh thức "quyền lực mềm" để sinh kế bền vững

Đằng sau hạt cà phê tỷ đô: Đánh thức "quyền lực mềm" để sinh kế bền vững

Thị trường 11:00

Chiếm tỷ lệ lớn trong lực lượng lao động ngành cà phê, nhiều phụ nữ vẫn đang đối mặt không ít thách thức trong việc ổn định sinh kế và nâng cao thu nhập.

Yến sào Khánh Hòa Sanest Sanvinest ghi dấu ấn tại I4 Impact Awards 2026

Yến sào Khánh Hòa Sanest Sanvinest ghi dấu ấn tại I4 Impact Awards 2026

Doanh nghiệp 18:52

Chiều 30-5-2026, tại Lễ biểu dương Thành tựu Tác động vì Việt Nam- I4 Impact Awards 2026, Yến sào Khánh Hòa được vinh danh hạng mục Công nghiệp số và Hạ tầng số

PV Drilling đầu tư thêm giàn khoan tự nâng

PV Drilling đầu tư thêm giàn khoan tự nâng

Sản xuất - Kinh doanh 10:22

Tổng công ty CP Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (PV Drilling) vừa ký kết hợp đồng mua thêm giàn khoan tự nâng, dự kiến đặt tên “PV DRILLING X”

Agribank được vinh danh thành tựu tác động vì Việt Nam số 2026

Agribank được vinh danh thành tựu tác động vì Việt Nam số 2026

Doanh nghiệp 18:37

Hai giải pháp công nghệ số của Agribank được biểu dương là 2 dịch vụ số xuất sắc đạt Thành tựu vì Việt Nam số 2026