Thực trạng và giải pháp bổ sung Can-xi cho đất lúa vùng Đồng bằng Sông Cửu Long

In bài viết

Từ chương trình Canh tác lúa thông minh, phân Đầu Trâu Bio-Canxi ra đời, giúp cải thiện độ phì đất, đuổi mặn, hạ phèn, phân giải rơm rạ, giảm phát thải.

Thực trạng và giải pháp bổ sung Can-xi cho đất lúa vùng Đồng bằng Sông Cửu Long- Ảnh 1.

Thu thập 76 mẫu đất vào đầu 2 vụ lúa Đông Xuân và Hè Thu tại 38 điểm ở Đồng Bằng Sông Cửu Long (số liệu và thông tin trước 30/6/2025)

Đối với đất, can-xi (Ca) giúp gia tăng độ bão hòa base của đất, đuổi mặn, tạo cấu trúc và kìm giữ chất hữu cơ trong đất. Còn đối với lúa, Ca là dưỡng chất quan trọng, giúp cứng cây, đứng lá, kháng sâu bệnh, chống chịu điều kiện bất lợi của môi trường như mặn, phèn, ngộ độc hữu cơ… Để tạo ra một tấn hạt, cây lúa cần hấp thụ đến 4kg Ca, nhiều hơn cả lân (chỉ 3kg P/tấn hạt). Ngoài ra Ca còn là dưỡng chất chủ yếu của vi sinh vật trong đất.

Để đánh giá một số đặc tính về độ phì nhiêu đất trong đó có Ca, năm 2022 chương trình "Canh tác lúa thông minh" (là chương trình hợp tác giữa Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền) đã thu thập 76 mẫu đất vào đầu 2 vụ lúa Đông Xuân và Hè Thu tại 38 điểm ở Đồng Bằng Sông Cửu Long. Mỗi mẫu đất được lấy 5 điểm theo đường chéo gốc ở độ sâu 0-20 cm.

Kết quả phân tích đất cho thấy hàm lượng Ca trao đổi của tất cả các mẫu đất ở ĐBSCL đều đủ cho nhu cầu của cây lúa (Ca >1 meq/100g đất). Còn Mg trao đổi cũng vậy, hầu hết đều đủ cho cây lúa, ngoại trừ những điểm ở phía thượng lưu sông Cửu Long thuộc 2 tỉnh An Giang và Đồng Tháp dưới ngưỡng đủ (Mg <3 meq/100g đất).

Tiểu vùng

Ca trao đổi

Mg trao đổi

Tì lệ Ca/Mg

Meq/100g đất

1

5,33

8,00

0,69

2

6,90

4,63

1,67

3

7,46

2,20

3,41

Trung bình

6,56

4,94

1,92


Tuy nhiên, sự hấp thụ Ca của cây lúa còn tùy thuộc vào tỷ số Ca/Mg. Để cây hấp thụ được đầy đủ Ca thì tỷ số Ca/Mg trong đất phải từ 3-4. Dựa trên sự phân bố của tỷ số Ca/Mg cho thấy ĐBSCL có 3 tiểu vùng sinh thái, phù hợp với quy luật trầm tích sông/ biển của quá trình hình thành đất ĐBSCL, và có thể được sử dụng trong quản lý độ phì nhiêu đất. Vùng 1 là vùng ven biển (trầm tích nước mặn) có Ca/Mg <1; Vùng trung châu thổ (trầm tích nước mặn ngọt hổn hợp) có tỷ số Ca/Mg từ 1-3; Vùng thượng lưu (trầm tích nước ngọt) có tỷ số Ca/Mg > 3.

Thực trạng và giải pháp bổ sung Can-xi cho đất lúa vùng Đồng bằng Sông Cửu Long- Ảnh 2.

3 tiểu vùng sinh tháiphù hợp với quy luật trầm tích sông/ biển của quá trình hình thành đất ĐBSCL (số liệu và thông tin trước 30/6/2025)

Hàm lượng dưỡng chất Ca trong đất tăng dần từ Vùng 1 (Trầm tích biển) đến vùng 3 (trầm tích sông). Còn Mg thì ngược lại giảm dần từ vùng 1 đến vùng 3. Quy luật này đã gây ra sự mất cân đối Ca/Mg (<3) ở vùng 1 và vùng 2. Vì vậy cần bón phân có bổ sung Ca cho 2 vùng này. Nhiều thí nghiệm bón Ca đã làm tăng năng suất lúa có ý nghĩa ở ĐBSCL. Ngoài ra, Ca còn làm vững chắc vách tế bào giúp lúa cứng cây, giảm đổ ngã.

Trên cơ sở thực trạng phì nhiêu đất từ kết quả của Chương trình Canh Tác Lúa Thông Minh ở ĐBSCL, một dòng phân bón cải thiện độ phì nhiêu đất "Đầu Trâu Bio-Canxi" đã ra đời nhằm cung cấp Ca và vi sinh vật có lợi cho đất; Giúp đuổi mặn, hạ phèn, gia tăng pH đất; Phân hủy nhanh rơm rạ trên ruộng hoàn trả lại dinh dưỡng cho đất, hạn chế ngộ độc hữu cơ và giảm phát thải; Cố định N và phân giải P trong đất.

Thực trạng và giải pháp bổ sung Can-xi cho đất lúa vùng Đồng bằng Sông Cửu Long- Ảnh 3.

Kết quả các mô hình bón Bio-Canxi ở các tỉnh An Giang, Hậu Giang, Đồng Tháp, Long An, Tây Ninh (số liệu trước 30/6/2025) cho thấy pH dung dịch đất lúa đầu vụ tăng lên, rơm rạ được phân hủy tốt hơn và axit hữu cơ giảm hơn có ý nghĩa so với đối chứng. Năng suất trung bình của các mô hình là 7,62 tấn/ha cao hơn so với đối chứng 1,07 tấn/ha (tăng 16,5 %).

Tỉnh

Năng suất (tấn/ha) *số liệu trước 30/6/2025

Đối chứng

Mô hình

Tăng (%)

An Giang

7.66

9.30

21.40

Hậu giang

7.45

8.38

12.48

Đồng tháp

5.60

7.40

32.14

Long An

5.80

6.40

10.34

Tây Ninh

6.20

6.60

6.45

Trung bình

6.54

7.62

16.51


GS. TS. Nguyễn Bảo Vệ - Phó Chủ tịch HĐKH Công ty CP Phân bón Bình Điền
Vietcombank tiếp tục đồng hành cùng Đường hoa Nguyễn Huệ 2026, góp sắc xuân giữa lòng TP HCM

Vietcombank tiếp tục đồng hành cùng Đường hoa Nguyễn Huệ 2026, góp sắc xuân giữa lòng TP HCM

Doanh nghiệp 22:11

Khi đại lộ Nguyễn Huệ bắt đầu khoác lên mình sắc hoa rực rỡ, TP HCM lại bước vào nhịp xuân quen thuộc của đường hoa - không gian văn hóa đặc sắc mỗi độ xuân về

VietinBank và những công trình từ trái tim

VietinBank và những công trình từ trái tim

Doanh nghiệp 21:38

Hành trình gieo mầm hạnh phúc cho cộng đồng của VietinBank đã ghi nhiều dấu ấn nhân văn qua những công trình từ trái tim

Vinasun đồng hành cùng Hội hoa xuân Phú Mỹ Hưng Tết Bính Ngọ

Vinasun đồng hành cùng Hội hoa xuân Phú Mỹ Hưng Tết Bính Ngọ

Doanh nghiệp 21:37

Đồng hành cùng Đường hoa trong mùa xuân năm nay, Vinasun mang đến giải pháp di chuyển an toàn, thuận tiện cho người dân và du khách du xuân

Doanh nhân Trần Việt Tân và bước chuyển của quảng cáo ngoài trời

Doanh nhân Trần Việt Tân và bước chuyển của quảng cáo ngoài trời

Thị trường 13:30

Theo ông Trần Việt Tân, quảng cáo ngoài trời Việt Nam đang chuyển sang giai đoạn sàng lọc, khi công nghệ và hiệu quả truyền thông trở thành yếu tố quyết định.

Vingroup và Vinhomes thuộc Top 500 Công ty tốt nhất châu Á năm 2026 của TIME

Vingroup và Vinhomes thuộc Top 500 Công ty tốt nhất châu Á năm 2026 của TIME

Doanh nghiệp 11:25

Tập đoàn Vingroup và Công ty Vinhomes vừa được Tạp chí TIME (Mỹ) bình chọn vào “Top 500 Công ty tốt nhất châu Á - Thái Bình Dương 2026”.

Tuyến giao hàng vượt biển đầu tiên bằng UAV ở Việt Nam

Tuyến giao hàng vượt biển đầu tiên bằng UAV ở Việt Nam

Sản xuất - Kinh doanh 16:58

Sáng 12-2-2026, TP HCM chính thức khai trương tuyến giao hàng vượt biển bằng máy bay không người lái (UAV).

Hành trình bứt phá của OPES: Khi thương hiệu và văn hóa song hành

Hành trình bứt phá của OPES: Khi thương hiệu và văn hóa song hành

Doanh nghiệp 12:05

Vượt qua những con số tăng trưởng ấn tượng về doanh thu và lợi nhuận, thành công của OPES trong năm 2025 còn ghi dấu ấn đậm nét bởi yếu tố con người.