Thực trạng và giải pháp bổ sung Can-xi cho đất lúa vùng Đồng bằng Sông Cửu Long

In bài viết

Từ chương trình Canh tác lúa thông minh, phân Đầu Trâu Bio-Canxi ra đời, giúp cải thiện độ phì đất, đuổi mặn, hạ phèn, phân giải rơm rạ, giảm phát thải.

Thực trạng và giải pháp bổ sung Can-xi cho đất lúa vùng Đồng bằng Sông Cửu Long- Ảnh 1.

Thu thập 76 mẫu đất vào đầu 2 vụ lúa Đông Xuân và Hè Thu tại 38 điểm ở Đồng Bằng Sông Cửu Long (số liệu và thông tin trước 30/6/2025)

Đối với đất, can-xi (Ca) giúp gia tăng độ bão hòa base của đất, đuổi mặn, tạo cấu trúc và kìm giữ chất hữu cơ trong đất. Còn đối với lúa, Ca là dưỡng chất quan trọng, giúp cứng cây, đứng lá, kháng sâu bệnh, chống chịu điều kiện bất lợi của môi trường như mặn, phèn, ngộ độc hữu cơ… Để tạo ra một tấn hạt, cây lúa cần hấp thụ đến 4kg Ca, nhiều hơn cả lân (chỉ 3kg P/tấn hạt). Ngoài ra Ca còn là dưỡng chất chủ yếu của vi sinh vật trong đất.

Để đánh giá một số đặc tính về độ phì nhiêu đất trong đó có Ca, năm 2022 chương trình "Canh tác lúa thông minh" (là chương trình hợp tác giữa Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền) đã thu thập 76 mẫu đất vào đầu 2 vụ lúa Đông Xuân và Hè Thu tại 38 điểm ở Đồng Bằng Sông Cửu Long. Mỗi mẫu đất được lấy 5 điểm theo đường chéo gốc ở độ sâu 0-20 cm.

Kết quả phân tích đất cho thấy hàm lượng Ca trao đổi của tất cả các mẫu đất ở ĐBSCL đều đủ cho nhu cầu của cây lúa (Ca >1 meq/100g đất). Còn Mg trao đổi cũng vậy, hầu hết đều đủ cho cây lúa, ngoại trừ những điểm ở phía thượng lưu sông Cửu Long thuộc 2 tỉnh An Giang và Đồng Tháp dưới ngưỡng đủ (Mg <3 meq/100g đất).

Tiểu vùng

Ca trao đổi

Mg trao đổi

Tì lệ Ca/Mg

Meq/100g đất

1

5,33

8,00

0,69

2

6,90

4,63

1,67

3

7,46

2,20

3,41

Trung bình

6,56

4,94

1,92


Tuy nhiên, sự hấp thụ Ca của cây lúa còn tùy thuộc vào tỷ số Ca/Mg. Để cây hấp thụ được đầy đủ Ca thì tỷ số Ca/Mg trong đất phải từ 3-4. Dựa trên sự phân bố của tỷ số Ca/Mg cho thấy ĐBSCL có 3 tiểu vùng sinh thái, phù hợp với quy luật trầm tích sông/ biển của quá trình hình thành đất ĐBSCL, và có thể được sử dụng trong quản lý độ phì nhiêu đất. Vùng 1 là vùng ven biển (trầm tích nước mặn) có Ca/Mg <1; Vùng trung châu thổ (trầm tích nước mặn ngọt hổn hợp) có tỷ số Ca/Mg từ 1-3; Vùng thượng lưu (trầm tích nước ngọt) có tỷ số Ca/Mg > 3.

Thực trạng và giải pháp bổ sung Can-xi cho đất lúa vùng Đồng bằng Sông Cửu Long- Ảnh 2.

3 tiểu vùng sinh tháiphù hợp với quy luật trầm tích sông/ biển của quá trình hình thành đất ĐBSCL (số liệu và thông tin trước 30/6/2025)

Hàm lượng dưỡng chất Ca trong đất tăng dần từ Vùng 1 (Trầm tích biển) đến vùng 3 (trầm tích sông). Còn Mg thì ngược lại giảm dần từ vùng 1 đến vùng 3. Quy luật này đã gây ra sự mất cân đối Ca/Mg (<3) ở vùng 1 và vùng 2. Vì vậy cần bón phân có bổ sung Ca cho 2 vùng này. Nhiều thí nghiệm bón Ca đã làm tăng năng suất lúa có ý nghĩa ở ĐBSCL. Ngoài ra, Ca còn làm vững chắc vách tế bào giúp lúa cứng cây, giảm đổ ngã.

Trên cơ sở thực trạng phì nhiêu đất từ kết quả của Chương trình Canh Tác Lúa Thông Minh ở ĐBSCL, một dòng phân bón cải thiện độ phì nhiêu đất "Đầu Trâu Bio-Canxi" đã ra đời nhằm cung cấp Ca và vi sinh vật có lợi cho đất; Giúp đuổi mặn, hạ phèn, gia tăng pH đất; Phân hủy nhanh rơm rạ trên ruộng hoàn trả lại dinh dưỡng cho đất, hạn chế ngộ độc hữu cơ và giảm phát thải; Cố định N và phân giải P trong đất.

Thực trạng và giải pháp bổ sung Can-xi cho đất lúa vùng Đồng bằng Sông Cửu Long- Ảnh 3.

Kết quả các mô hình bón Bio-Canxi ở các tỉnh An Giang, Hậu Giang, Đồng Tháp, Long An, Tây Ninh (số liệu trước 30/6/2025) cho thấy pH dung dịch đất lúa đầu vụ tăng lên, rơm rạ được phân hủy tốt hơn và axit hữu cơ giảm hơn có ý nghĩa so với đối chứng. Năng suất trung bình của các mô hình là 7,62 tấn/ha cao hơn so với đối chứng 1,07 tấn/ha (tăng 16,5 %).

Tỉnh

Năng suất (tấn/ha) *số liệu trước 30/6/2025

Đối chứng

Mô hình

Tăng (%)

An Giang

7.66

9.30

21.40

Hậu giang

7.45

8.38

12.48

Đồng tháp

5.60

7.40

32.14

Long An

5.80

6.40

10.34

Tây Ninh

6.20

6.60

6.45

Trung bình

6.54

7.62

16.51


GS. TS. Nguyễn Bảo Vệ - Phó Chủ tịch HĐKH Công ty CP Phân bón Bình Điền
METAMAN 3D Innovation Day 2026 kết nối doanh nghiệp với ứng dụng in 3D thực tiễn

METAMAN 3D Innovation Day 2026 kết nối doanh nghiệp với ứng dụng in 3D thực tiễn

Sản xuất - Kinh doanh 15:47

METAMAN 3D Innovation Day 2026 do Vinnotek tổ chức thu hút sự quan tâm của doanh nghiệp sản xuất, chuyên gia công nghệ và các đối tác trong hệ sinh thái in 3D.

Tiết kiệm Vikki Trúng Ngựa Vàng ký: Săn vàng mỗi ngày với giải đặc biệt 10 lượng vàng

Tiết kiệm Vikki Trúng Ngựa Vàng ký: Săn vàng mỗi ngày với giải đặc biệt 10 lượng vàng

Thị trường 14:26

Ngân hàng Số Vikki triển khai chương trình tiết kiệm dự thưởng lớn nhất năm – “Tiết kiệm Vikki Trúng Ngựa Vàng ký”, với giải đặc biệt trị giá 10 lượng vàng SJC.

Tổ chức tài chính vi mô CEP thông báo

Tổ chức tài chính vi mô CEP thông báo

Doanh nghiệp 14:05

Từ ngày 25-5-2026, Tổ chức tài chính vi mô CEP – Chi nhánh Tây Ninh chính thức hoạt động tại địa điểm mới

Tổ chức tài chính vi mô CEP thông báo

Tổ chức tài chính vi mô CEP thông báo

Doanh nghiệp 14:04

Tổ chức tài chính vi mô CEP thành lập Chi nhánh Long Khánh và chính thức hoạt động 08-05-2026 tại số 81C đường Hai Bà Trưng, phường Long Khánh, tỉnh Đồng Nai

Pharmacity và Boston Pharma hợp tác đưa dược phẩm chuẩn EU-GMP đến người tiêu dùng với giá hợp lý

Pharmacity và Boston Pharma hợp tác đưa dược phẩm chuẩn EU-GMP đến người tiêu dùng với giá hợp lý

Thị trường 10:55

Sự kết hợp giữa Pharmacity và Boston Pharma được kỳ vọng tạo đột phá trong việc cung cấp các dòng sản phẩm độc quyền chất lượng quốc tế cho người dân Việt Nam.

PVOIL gặp mặt các cổ đông lớn, quỹ đầu tư và công ty chứng khoán trước thềm Đại hội đồng cổ đông

PVOIL gặp mặt các cổ đông lớn, quỹ đầu tư và công ty chứng khoán trước thềm Đại hội đồng cổ đông

Doanh nghiệp 09:53

Đây là dịp để PVOIL gặp gỡ trực tiếp, thông tin và thảo luận về kết quả SXKD năm 2025, 4 tháng đầu năm 2026 và kế hoạch SXKD năm 2026

TTC Châu Thành đưa Khu dịch vụ trung tâm vào hoạt động ngày 24-4

TTC Châu Thành đưa Khu dịch vụ trung tâm vào hoạt động ngày 24-4

Doanh nghiệp 14:26

Khu dịch vụ trung tâm tại trạm dừng nghỉ TTC Châu Thành đi vào hoạt động góp phần đáp ứng nhu cầu dừng nghỉ của người dân dịp lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4 - 1/5