Cô Ba Tây Bắc (áo trắng), người đã dẫn dắt nhiều chị em vùng cao Sìn Hồ đưa khoai sâm đất lên TikTok Shop
Theo TikTok Shop, chỉ sau 2 tháng, 300 tấn khoai sâm đất đã được bán qua nền tảng, biến nông sản từng bị rớt giá thành sản phẩm có thương hiệu, tiêu thụ mạnh ở đô thị.
Tại phiên livestream "Sìn Hồ vươn mình" ngày 28-10, phần lớn người bán là phụ nữ dân tộc thiểu số - minh chứng cho sự nhập cuộc mạnh mẽ của cộng đồng phụ nữ địa phương.
Để có kết quả này, Cô Ba Tây Bắc đã kiên trì "cầm tay chỉ việc" cho phụ nữ vùng cao học cách làm TikTok, bán hàng online. Trước đó, chị đã có nhiều năm gắn bó với chương trình OCOP (Mỗi xã một sản phẩm) và các dự án cộng đồng. Tốt nghiệp ngành Nhân học (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP HCM, năm 2009), chị từng làm báo, nhiếp ảnh, truyền thông và sáng lập dự án "My Day - Ngày của em", dạy trẻ em nông thôn kỹ năng quay, chụp hình.
Tháng 4-2024, Bích Hồng rời TP HCM về Lai Châu - quê chồng - để gần gũi gia đình và khởi nghiệp. Chị nhanh chóng hòa vào nhịp kinh doanh "mùa nào thức ấy" của địa phương: từ mật ong Phong Thổ, đào, lê, mận đến thịt trâu gác bếp, lạp xưởng…
Từ kinh nghiệm dự án "My Day", chị nhận ra: giúp trẻ em yếu thế có thể thay đổi tương lai, nhưng giúp phụ nữ sẽ thay đổi được hiện tại và tương lai của cả gia đình. Nhìn quanh, chị thấy phụ nữ dân tộc thiểu số còn quá thiệt thòi - học vấn thấp, thiếu kỹ năng, ít cơ hội tiếp cận công nghệ - nên quyết định dạy họ xây kênh bán hàng online.
Thời gian đầu, chị bị nghi ngờ vì bà con sợ bị lợi dụng. Bích Hồng chọn cách tiếp cận gián tiếp: kết nối với những người địa phương đã biết buôn bán, nhờ họ vận động bà con. Từ đó, chị lập nhóm 50 người, dần dần còn 20 người theo học sâu. Bài giảng được thiết kế phù hợp trình độ - từ cách cầm điện thoại, quay video, chụp ảnh đến kể chuyện văn hóa bản địa để thu hút người xem.
Một số chị em trong cộng đồng nhà bán hàng Sìn Hồ vươn mình
Chị nhớ lại: "Đích thật là cầm tay chỉ việc, chỉ cho họ cách nói về sản phẩm bằng câu chuyện quê hương mình". Dự án được chính quyền địa phương, TikTok Shop và Viettel Post Lai Châu hỗ trợ, từ khâu đóng gói, vận chuyển đến hướng dẫn nhận tiền, bởi nhiều người chưa có tài khoản ngân hàng.
Khoai sâm đất là hàng tươi, nặng, dễ gãy, vận chuyển khó, đặc biệt với củ loại 1 có thể nặng tới 1 kg. Thời gian đầu, hàng vỡ gãy nhiều, khách trả lại, tỉ lệ bù cao. Cô Ba liền đầu tư thùng đóng gói chất lượng như xuất khẩu trái cây, làm việc trực tiếp với đơn vị vận chuyển để đảm bảo hàng đến tay khách nguyên vẹn, dù chi phí tăng.
Nhờ chia sẻ kinh nghiệm vận hành và hỗ trợ tận tình, nhiều phụ nữ địa phương đã có kênh TikTok Shop riêng, thu hút lượt xem, theo dõi, và bắt đầu có thu nhập.
Tiêu biểu là chị Chẻo A Sun (người Dao Khâu, sinh năm 1994) - hiện kiếm gần 10 triệu đồng/tháng nhờ livestream bán nông sản. Còn chị Phạm Thị Hà, người Mường, có vườn khoai sâm lớn, định hướng bán sỉ, mỗi đơn hàng hàng trăm kg đến cả tấn. Chỉ trong 2 tháng, chị Hà đã bán được 300 tấn khoai.
Chị Phạm Thị Hà (bên phải) xúc động cảm ơn Cô Ba Tây Bắc vì giúp khoai Sìn Hồ "bán chạy, giá cao"
Tại buổi gặp mặt sau phiên megalive "Sìn Hồ vươn mình", vợ chồng chị Hà xúc động cảm ơn Cô Ba Tây Bắc vì giúp khoai Sìn Hồ "bán chạy, giá cao". "Hai tháng nay, mọi người đi thu hoạch đến 1-3 giờ sáng mới về, mệt nhưng vui vì bán được hàng" - chị nói.
Không dừng lại ở khoai sâm đất, Cô Ba Tây Bắc đang lên kế hoạch thu mua 100 tấn khoai loại nhỏ (giá 5.000 - 7.000 đồng/kg) - loại thường bị bỏ đi - để làm miến khoai sâm kết hợp rong riềng. Chiến dịch tiếp theo của chị hướng về xã Bình Lư (Lai Châu) - làng nghề miến dong truyền thống - nhằm đào tạo phụ nữ làm miến rong khoai sâm, phục vụ tiêu thụ dịp Tết.
"Tôi sẽ tiếp tục quảng bá thương hiệu Sìn Hồ và Tây Bắc, giúp phụ nữ nơi đây nắm bắt xu thế thương mại điện tử. Ở vùng đất này còn rất nhiều sản phẩm tiềm năng có thể đi xa nếu được kể đúng cách", Cô Ba Tây Bắc khẳng định.
