Thời gian đang tiến gần với cột mốc 1-7, thời điểm mà thuế nhập khẩu ô tô có nhiều thay đổi.

Báo cáo từ Tổng cục Thống kê (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho biết, lượng ô tô nguyên chiếc (CBU) nhập khẩu về nước trong tháng 5/2016 ước đạt 12.000 chiếc, tương ứng là mức giá trị kim ngạch 195 triệu USD.

So với con số thực hiện của tháng 4, lượng ô tô nhập khẩu tháng 5 vọt lên đến 3.000 chiếc, tức đạt tỷ lệ tăng trưởng trên 33%. Đây là tỷ lệ tăng trưởng rất đáng suy ngẫm trong bối cảnh thị trường ô tô nhập khẩu đang chịu tác động mạnh mẽ từ chính sách thuế hiện nay.

Tất nhiên, đây cũng mới chỉ là con số ước tính và do đó, hoàn toàn có thể thay đổi so với con số thực hiện được công bố vào tháng sau.

Kim ngạch tháng 5 cho thấy khá rõ những diễn biến trên thị trường ô tô nhập khẩu Việt Nam giai đoạn nửa đầu năm 2016.

Chi tiết hơn, theo lộ trình thì bắt đầu từ ngày 1/7/2016, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại ô tô CBU có dung tích xi-lanh trên 2.500 cm3 sẽ tăng đáng kể so với hiện hành. Đáng chú ý, xe càng có dung tích xi-lanh lớn tỷ lệ tăng thuế càng lớn. Trong đó, tỷ lệ tăng mạnh nhất là các loại xe có dung tích xi-lanh trên 6.000 cm3, từ mức 60% hiện hành lên 150%.

Với chính sách thuế mới, giá bán lẻ của nhiều loại ôtô CBU sẽ bị đẩy lên đáng kể so với hiện nay. Và do đó, các nhà nhập khẩu, phân phối và người tiêu dùng đang ở trong giai đoạn “chạy” thuế và giá.

Trên thực tế, những điều chỉnh tại dự thảo Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật Quản lý thuế đã bắt đầu có những tác động đến kế hoạch kinh doanh của các nhà nhập khẩu và phân phối ô tô.

Do đó, ngay từ tháng 3/2016, tức thời điểm bản dự thảo cuối cùng được trình lên Quốc hội, lượng ô tô nhập khẩu đã tăng vọt từ 6.000 chiếc của liền trước lên 9.000 chiếc và giá trị kim ngạch cũng tăng từ 142 triệu USD lên 208 triệu USD.

Sau khi Quốc hội thông qua luật mới, công cuộc “chạy” thuế càng trở nên rõ nét hơn. Dự báo kim ngạch nhập khẩu ô tô tháng 6/2016, tức quãng thời gian cuối cùng trước khi các mức thuế suất mới chính thức có hiệu lực, sẽ tiếp tục tăng lên đáng kể so với tháng 5/2016.

Một điểm đáng chú ý nữa là Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt mới đã tách các loại xe CBU thành 3 nhóm khác nhau. Trong đó, nhóm xe có dung tích xi-lanh trên 2.500 cm3 bị tăng thuế suất, nhóm xe có dung tích xi-lanh trên 2.000 cm3 đến 2.500 cm3 giữ nguyên thuế suất và nhóm xe có dung tích xi-lanh từ 2.000 cm3 trở xuống giảm thuế suất.

Mặc dù các mức thuế suất có sự phân hóa theo hai bước tăng giảm rõ ràng song dường như nó cùng có một tác động là kích thích thị trường trước thời điểm 1/7/2016.

Theo giải thích của giới kinh doanh ô tô, nếu như các loại xe có động cơ lớn bị tăng thuế khiến các nhà nhập khẩu tranh thủ nhập khẩu về nước nhằm tránh bị tăng giá thì đồng thời, các loại xe có động cơ nhỏ cũng dồn dập thông quan. Cần lưu ý đây mới chỉ là thống kê về kim ngạch nhập khẩu chứ không phải số lượng xe bán ra.

Vì vậy, có thể hiểu rằng đang có việc các thương nhân tranh thủ nhập khẩu xe cỡ nhỏ để “ém” hàng rồi bán ra từ tháng 7 trong bối cảnh xe có động cơ lớn bị đội giá.

Trở lại với các con số. Cũng theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, cộng dồn 5 tháng đầu năm 2016, tổng kim ngạch nhập khẩu ô tô ước đạt 41.000 chiếc và 927 triệu USD, thấp hơn 9% về lượng và giảm 23% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.