Công ty CP Ánh Dương Việt Nam (Vinasun Corp.) ngày 6-8 đã có kiến nghị gởi Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng về việc góp ý Dự thảo Nghị định 86 sửa đổi thay thế Nghị định 86/NĐ-CP/2014 của Chính phủ về điều kiện kinh doanh vận tải ô tô, sau khi Bộ Giao thông vận tải (GTVT) gửi qua Văn phòng Chính phủ trình Thủ tướng Chính phủ.

Đảm bảo công bằng trong kinh doanh

Theo Vinasun Corp., tuy có một số thay đổi điều chỉnh nhưng những quy định về xe hợp đồng điện tử, thời hạn áp dụng... đang tạo ra bất ổn cho các doanh nghiệp (DN) vì gần như là sự hợp pháp hóa cho hoạt động của taxi Grab từ trước đến nay.

Cụ thể, tại Điều 7 quy định kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng, Vinasun Corp. đề nghị bỏ quy định về xe vận tải hợp đồng điện tử, xác định rõ bản chất dịch vụ Grab là vận tải taxi. Theo lãnh đạo Vinasun Corp,. hàng trăm triệu cuốc xe Grab, Uber đều không có hợp đồng vận tải điện tử nào được ký kết; gây thất thoát thuế lớn; không xác định được người chịu trách nhiệm về an toàn chuyến đi; làm tăng lưu lượng giao thông trong thành phố, phá vỡ quy hoạch taxi nội đô... Chưa hết, việc hợp pháp hóa vận tải hợp đồng điện tử tạo điều kiện cho Grab củng cố vị thế độc quyền, lũng đoạn thị trường, chèn ép tài xế, tiêu diệt các DN taxi...

Theo Vinasun Corp., việc bổ sung loại hình taxi điện tử nhưng chưa có phương án triển khai chi tiết sẽ gây náo loạn thị trường vận tải taxi

Theo Vinasun Corp., việc bổ sung loại hình taxi điện tử nhưng chưa có phương án triển khai chi tiết sẽ gây náo loạn thị trường vận tải taxi. "Việc cấp phép cho taxi điện tử như thế nào? Phù hiệu Taxi điện tử cấp phép cho ai?, Taxi điện tử gắn với một phần mềm cố định hay có thể chạy nhiều phần mềm khác nhau?, Giá cước của taxi điện tử có phải đăng ký hay không?, Taxi điện tử có bị khống chế số lượng hay không?, Các hợp tác xã vận tải taxi công nghệ có phải đáp ứng các điều kiện kinh doanh taxi không? - lãnh đạo Vinasun Corp. bày tỏ băn khoăn. Cũng theo Vinasun Corp., việc ứng dụng tính năng đặt xe qua ứng dụng di động, hay ký hợp đồng bằng email, dữ liệu điện tử chỉ là bổ sung tiện ích cho dịch vụ chứ không làm thay đổi bản chất dịch vụ, không làm thay đổi quan hệ giữa các bên giao dịch. Do vậy, Vinasun Corp. kiến nghị nên mở rộng nội hàm của taxi, hợp đồng để bao hàm tiện ích mới chứ không nên bổ sung thêm loại hình vận tải taxi điện tử, hợp đồng điện tử.

Đánh tráo khái niệm vận tải taxi

Trước đó, vào cuối tháng 7-2018, Vinasun Corp. cũng đã gửi bản kiến nghị lên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân liên quan đến việc đánh giá Đề án thí điểm Quyết định 24 và sửa đổi Nghị định 86 về xe hợp đồng điện tử.

Theo Vinasun Corp., Bộ GTVT không đảm bảo cơ sở thực tiễn, khoa học và khách quan, cố tình bảo vệ và đánh giá sai lệch về Đề án thí điểm mô hình xe hợp đồng điện tử và Công ty TNHH Grab Taxi theo Quyết định số 24/QĐ-BGTVT. Cụ thể, sau khi Bộ GTVT ban hành Quyết định 24/QĐ-BGTVT ngày 7-1-2016 phê duyệt Đề án thí điểm triển khai ứng dụng khoa học công nghệ kết nối hoạt động vận tải hành khách theo hợp đồng, số lượng xe đăng ký kinh doanh theo hình thức xe hợp đồng đã tăng đột biến từ 177 xe (thời điểm năm 2014) lên hơn 34.562 xe (cuối năm 2017). Từ đó, đẩy số lượng phương tiện tham gia thị trường vận tải bằng ô tô dưới 9 chỗ tại TP HCM lên tới hơn 44.167 xe vào thời điểm cuối năm 2017.

Việc hợp pháp hóa vận tải hợp đồng điện tử tạo điều kiện cho Grab củng cố vị thế độc quyền, lũng đoạn thị trường

Bên cạnh đó, trước khi có Đề án thí điểm theo Quyết định 24/QĐ-BGTVT tại TP HCM, xe hợp đồng là xe hợp đồng. Sau khi có Quyết định 24/QĐ-BGTVT ra đời mô hình xe hợp đồng điện tử. Hợp đồng điện tử là khái niệm vận tải taxi bị đánh tráo, bản chất Grab và Uber là đơn vị kinh doanh vận tải hành khách, cần định danh dịch vụ vận tải Grab, Uber là dịch vụ vận tải taxi. Mặt khác, hợp đồng điện tử chỉ là phương thức giao kết chứ không phải mô hình kinh doanh và không đúng quy định về xe hợp đồng. Hợp đồng điện tử phải tuân thủ các quy định về thương mại điện tử quy định tại Nghị định 52/2013/NĐ-CP và Thông tư số 59/2015/TT-BCT của Bộ Công thương quy định về quản lý hoạt động thương mại điện tử qua ứng dụng trên thiết bị di động.

Với Đề án thí điểm Quyết định 24 và sửa đổi Nghị định 86 đã làm sai lệch mô hình Hợp tác xã (HTX) vận tải và chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, tạo ra những hệ lụy lâu dài về pháp lý và hoạt động HTX liên quan thuế, quan hệ xã viên, tài sản và lao động. Theo đó, tính đến đầu tháng 1-2018, riêng TP HCM có gần 120 HTX vận tải quản lý gần 21.000 xe theo mô hình hợp đồng điện tử với Grab. Điển hình có hàng loạt hợp tác vận tải quản lý tới 4.000-5.000 xe mỗi HTX. Điều đáng nói, các HTX này không hề quản lý phương tiện, xã viên, mà chỉ cung cấp "dịch vụ" giấy tờ. Các xã viên sau khi nộp một khoản phí hằng năm thì được cấp phù hiệu xe hợp đồng để chạy xe Uber, Grab. HTX không quản lý nhân thân, hành trình phục vụ khách hàng, nghĩa vụ thuế, bảo hiểm của lái xe. Các xã viên là lái xe cũng không có quan hệ gì với HTX, không có bất cứ nghĩa vụ, trách nhiệm, quyền lợi gì với HTX…

Cuối cùng là gây thất thoát ngân sách Nhà nước. Báo cáo số liệu của Tổng cục Thống kê cho thấy, sau 3 năm, Grab lỗ 938 tỉ đồng, nộp thuế 9,5 tỉ đồng. Trong khi đó, Vinasun nộp ngân sách Nhà nước 3 năm (2014-2016) là 1.200 tỉ đồng và trong năm 2017 vẫn là đơn vị chủ lực nộp ngân sách nhà nước.