Trong tương lai, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCK) cần có cơ chế chung để những doanh nghiệp đã lưu ký cổ phiếu nhưng chưa lên sàn có "chỗ" để giao dịch cổ phiếu.
Khi cổ phiếu đã đăng ký lưu ký mà chưa niêm yết hoặc ngược lại, đã hủy niêm yết mà vẫn phải duy trì việc lưu ký, công ty nên lên sàn UPCoM để tạo thanh khoản cho cổ phiếu, cũng như để các cổ đông có thể dễ dàng chuyển nhượng.
Đó là thông tin Tiến sĩ Nguyễn Sơn, Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường, UBCK cho biết khi trao đổi xung quanh vấn đề lưu ký chứng khoán sau khi cổ phiếu bị hủy niêm yết.
Trước vấn đề các công ty hủy niêm yết có được hủy lưu ký hay không và nếu hủy niêm yết, không hủy lưu ký thì cổ đông sẽ chuyển nhượng cổ phiếu như thế nào, ông Nguyễn Sơn cho rằng sau khi bị bắt buộc hoặc tự nguyện hủy niêm yết cổ phiếu, nếu công ty vẫn đáp ứng đủ các tiêu chí của công ty đại chúng thì vẫn phải đăng ký lưu ký. Việc này đã được quy định tại Điều 52 - 53, Luật Chứng khoán. Việc lưu ký hay không không liên quan đến việc công ty lên hay rời sàn niêm yết mà liên quan đến quy định đối với công ty đại chúng, cứ là công ty đại chúng thì sẽ phải đăng ký lưu ký chứng khoán.
Vậy cổ đông sẽ chuyển nhượng chứng khoán bằng cách nào khi công ty không còn niêm yết nhưng vẫn phải đăng ký lưu ký? Đây là thắc mắc không chỉ với trường hợp công ty đã hủy niêm yết như mà còn là vấn đề nan giải với nhiều doanh nghiệp đã đăng ký lưu ký nhưng chưa lên sàn. Theo đúng quy định, cổ phiếu đã lưu ký thì chỉ có thể giao dịch trên sàn HNX, HOSE và UPCoM, cổ phiếu đã lưu ký mà chưa lên sàn thì chưa có "chỗ" để giao dịch.
Chẳng hạn như trường hợp Công ty CP Phát triển KCN Tín Nghĩa - Tam Phước (TIP) đã đăng ký lưu ký cách đây 1 năm, đã chốt danh sách cổ đông và ngừng giao dịch để chuẩn bị niêm yết cổ phiếu. Sau đó, Ban lãnh đạo Công ty cho rằng thời điểm chưa phù hợp để lên sàn nên quyết định tạm dừng niêm yết. Hậu quả là từ đó đến nay, giao dịch cổ phiếu bị đóng băng, các cổ đông muốn chuyển nhượng cổ phiếu một cách chính thức cho nhau cũng không thể thực hiện.
Tiến sĩ Nguyễn Sơn cho rằng, với những trường hợp này, công ty nên lên sàn UPCoM để cổ phiếu có thanh khoản tốt hơn, việc chuyển nhượng cổ phiếu của cổ đông cũng dễ dàng hơn. Nếu không lên sàn, cổ đông vẫn có thể chuyển nhượng, nhưng phức tạp hơn nhiều.
Trước đây, có một số công ty đã lưu ký cổ phiếu nhưng chưa lên sàn đã gửi công văn đề nghị UBCK có hướng dẫn cụ thể về các trường hợp muốn chuyển nhượng cổ phiếu. Quy trình được cơ quan quản lý hướng dẫn là, các nhà đầu tư có nhu cầu giao dịch sẽ tự thỏa thuận với nhau, sau đó gửi hồ sơ tới công ty phát hành chứng khoán, công ty sẽ xác nhận chuyển nhượng và chuyển hồ sơ lên Trung tâm Lưu ký. Trung tâm sẽ thực hiện thủ tục sang tên và giao dịch được thực hiện thành công.
Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp xử lý mang tính chất tình huống đối với công ty chưa niêm yết và không thể kéo dài mãi. Trong tương lai, UBCK cần có cơ chế chung để những DN đã lưu ký cổ phiếu, nhưng chưa lên sàn có "chỗ" để giao dịch cổ phiếu.
