Được đánh giá là một cuộc cách mạng lớn nhất về thanh toán quốc tế trong vòng 30 năm trở lại đây, SWIFT gpi (Global Payments Innovation) - Sáng kiến đổi mới thanh toán toàn cầu của Tổ chức SWIFT đã trở thành xu thế của các ngân hàng (NH) trên thế giới.

SWIFT gpi rút ngắn thời gian, làm chủ giao dịch

SWIFT là một hiệp hội viễn thông toàn cầu, với thành viên là các NH và các tổ chức tài chính. Thông qua giao diện kết nối SWIFT, các NH thành viên trên toàn thế giới có thể gửi, nhận các lệnh thanh toán hoặc trao đổi thông tin qua lại dưới dạng điện SWIFT được chuẩn hóa. Với số lượng hơn 9.000 NH và tổ chức tài chính trên 209 quốc gia và vùng lãnh thổ đang tham gia SWIFT, khối lượng thanh toán qua SWIFT đang chiếm tỉ trọng lớn nhất trong khối lượng thanh toán toàn cầu.

Với SWIFT gpi, là sáng kiến thanh toán toàn cầu của SWIFT, bao gồm 1 chuỗi các sáng kiến được đề xuất, thực thi và hoàn thiện liên tục để hướng tới nhiều lợi ích cho khách hàng như: Tăng tốc độ thanh toán, minh bạch thời gian xử lý và phí giao dịch, khách hàng có thể quản lý tốt hơn dòng tiền do biết rõ thông tin xử lý giao dịch.

Các NH gpi toàn cầu đều phải tuân thủ một số quy tắc hoạt động thống nhất. Thông tin điện chuyển tiền (như tình trạng điện, thời gian xử lý, phí tại mỗi NH) phải được cập nhật liên tục lên kho dữ liệu chung của SWIFT gpi - được gọi là Tracker. Chỉ các đối tượng trong chuỗi giao dịch từ người chuyển tiền đến người hưởng có thể tra cứu thông tin, các NH khác không thể biết được các thông tin giao dịch này. Như vậy, giao dịch SWIFT gpi có tính minh bạch nhưng vẫn đảm bảo tính bảo mật cao.

Quy trình chuyển tiền SWIFT gpi

Điều kiện khó nhưng lợi ích to lớn

Hiện nay, hơn 220 NH trên thế giới đã đăng ký tham gia SWIFT gpi, trong đó có 72 NH chính thức triển khai dịch vụ này, hầu hết là các NH hàng đầu trên thế giới và khu vực như: JP Morgan Chase Bank, Wells Fargo, DeuschBank, HSBC…

Trong giai đoạn đầu phát triển của dịch vụ Swift gpi, những NH tiên phong triển khai dịch vụ đều là các NH lớn do có thế mạnh về tài chính, kỹ thuật và nguồn nhân lực để nâng cấp hệ thống công nghệ, cải tiến quy trình tác nghiệp, chính sách kinh doanh sản phẩm, nhằm đáp ứng các yêu cầu trong bộ nguyên tắc dịch vụ Swift gpi (SLA).

Ngoài ra, sáng kiến gpi xuất phát từ yêu cầu của các khách hàng doanh nghiệp lớn, tập đoàn đa quốc gia. Các NH lớn nhận thấy sự cần thiết phải triển khai Swift gpi, đưa dịch vụ thanh toán hiện đại được áp dụng trên toàn cầu để mang lại nhiều lợi ích cho khách hàng. Cụ thể: Khách hàng sẽ được ghi có nhanh hơn; Biết được chi tiết thời điểm xử lý, số phí bị thu, tỉ giá hạch toán của từng NH gpi trong chuỗi giao dịch. Từ đó giúp khách hàng: Quản lý tốt hơn dòng tiền, tăng tốc độ của giao dịch xuất nhập khẩu do có bằng chứng về thông tin chuyển tiền; Giảm chi phí tra cứu/tra soát giao dịch.

Hơn nữa, khách hàng được trải nghiệm dịch vụ mới đi đầu trong xu hướng thanh toán toàn cầu. Đồng thời, gián tiếp hưởng lợi từ việc các NH giảm phí, tăng tốc độ xử lý giao dịch khi mọi thông tin xử lý giao dịch đều minh bạch, có thể tra cứu để duy trì và nâng cao vị thế trong hệ thống thanh toán toàn cầu.

Với các doanh nghiệp có mã BEI (do SWIFT cung cấp) khi triển khai dịch vụ mới gpi4C còn có thêm lợi ích khi quản lý và tra cứu tức thì thông tin giao dịch bằng chính nền tảng công nghệ sẵn có. Có thể phát triển hệ thống để đối chiếu tài khoản tức thì, tăng hiệu quả sử dụng vốn.

Ngân hàng Việt vượt khó bắt kịp xu thế toàn cầu

Tại Việt Nam, do những đòi hỏi trong bộ nguyên tắc dịch vụ SWIFT gpi (SLA) nên chưa nhiều NH có thể triển khai SWIFT gpi. Có thể kể đến ba NH đi đầu trong triển khai SWIFT gpi gồm: BIDV, Vietcombank, Vietinbank.

Trong đó, BIDV là NH đầu tiên tại Việt Nam triển khai SWIFT gpi với đồng thời 3 vai trò: NH Người chuyển tiền (Instructing Bank), NH Trung gian (Intermediary Bank), NH Người hưởng (Intructed Bank), cùng với phương thức trao đổi thông tin gpi là kết nối API trực tiếp với SWIFT, giúp liên tục cập nhật 2 chiều với Tracker để truyền tải thông tin xử lý giao dịch.

Đại diện Tổ chức Swift tại Việt Nam, bà Lê Diệu Hồng, trong một buổi công bố Ngân hàng BIDV của Việt Nam đạt chuẩn SWIFT gpi

BIDV đăng ký tham gia SWIFT gpi vào cuối tháng 12-2017 và đã chính thức triển khai dịch vụ  vào ngày 28-9-2018. Trong 9 tháng triển khai dự án SWIFT gpi, dưới sự tư vấn hỗ trợ của đội ngũ chuyên gia cao cấp của Tổ chức SWIFT, BIDV đã hoàn thành cải tiến nâng cấp hệ thống công nghệ nội bộ để phù hợp với chuẩn SWIFT gpi, đảm bảo dự án triển khai hiệu quả, đúng tiến độ tại BIDV. Theo đó, BIDV thực hiện cải tiến cơ chế chính sách, quy trình nội bộ để gia tăng tỉ lệ điện SWIFT xử lý tự động, nâng cao chất lượng dịch vụ thanh toán quốc tế. BIDV cũng tiếp tục hoàn thiện hệ thống công nghệ để chia sẻ tức thời thông tin gpi xử lý giao dịch tới khách hàng qua các kênh phân phối dịch vụ ngân hàng điện tử, cũng như sẵn sàng triển khai thêm các dịch vụ gpi mới của SWIFT.

Với việc triển khai đồng thời cả 3 vai trò: Ngân hàng GPI gửi điện, nhận điện và trung gian, kết hợp thêm điều kiện thuận lợi là hơn 93% ngân hàng đại lý của BIDV đã là ngân hàng gpi, dự kiến 98% số lượng điện SWIFT tại BIDV là điện gpi trong thời gian tới. Vì vậy, kể từ ngày 28-9-2018, khách hàng khi sử dụng dịch vụ thanh toán của BIDV sẽ được hưởng tất cả lợi ích to lớn mà SWIFT gpi mang lại.

BIDV chia sẻ những lưu ý khách hàng nên thực hiện để trải nghiệm phương thức thanh toán hiện đại tại BIDV như: Mở tài khoản thanh toán theo các loại ngoại tệ thường xuyên giao dịch tại BIDV để giao dịch được xử lý tự động. Cung cấp chỉ dẫn thanh toán chuẩn, đầy đủ, chính xác cho đối tác (số tài khoản đúng loại tiền tệ mà khách hàng muốn nhận tiền; ngân hàng giữ tài khoản là BIDVVNVX, Tên tài khoản và địa chỉ của khách hàng đúng với thông tin đã đăng ký với BIDV...). Kết nối giao dịch điện tử với BIDV để cập nhật tự động các thông tin GPI xử lý giao dịch. Cung cấp số UETR của điện chuyển tiền cho người hưởng để dễ dàng tra cứu tình trạng giao dịch với ngân hàng phục vụ.