Với sự suy giảm mạnh của thị trường trong năm 2011, các công ty chứng khoán lại có thêm một năm “ác mộng” như đã từng xảy ra trong năm 2008.

 
Hiện tại, có 27 công ty chứng khoán đang niêm yết, chiếm ¼ tổng lượng công ty chứng khoán. Kết quả kinh doanh của các công ty này cũng phần nào thể hiện bức tranh chung của toàn ngành.

 
Tính đến thời điểm thực hiện bài viết này, chỉ duy nhất Chứng khoán SME chưa công bố kết quả kinh doanh Q4 và cả năm. Các số liệu dưới đây chỉ gồm kết quả của 26 công ty còn lại.

Tổng doanh thu của 26 CTCK niêm yết trong năm vừa qua đạt 6.259 tỉ đồng, giảm giảm 2.300 tỉ so với năm 2010.

 
Lợi nhuận trước thuế cũng giảm 3.200 tỉ  từ 1.758 tỉ xuống -1.408 tỉ đồng.
 

Mặc dù mang cái tên rất chung chung là “Doanh thu khác” nhưng đây đang là nguồn thu quan trọng nhất của hầu hết các công ty chứng khoán. Nó bao gồm các khoản thu nhập như lãi tiền gửi, cung cấp các dịch vụ cho nhà đầu tư (đòn bẩy…)…
 
Doanh thu từ cung cấp các dịch vụ liên quan chặt chẽ với hoạt động môi giới đều dựa trên hoạt động giao dịch của khách hàng.

Qua biểu đồ trên có thể thấy Doanh thu khác chiếm ½, Doanh thu tự doanh chiếm 1/3, Doanh thu môi giới chiếm 1/10 tổng doanh thu của các CTCK.

 
Doanh thu môi giới của SSI dẫn đầu với 96 tỉ đồng, đứng thứ 2 là HSC với 91 tỉ đồng và BVS đứng thứ 3 với 65 tỉ đồng.
 

Trong năm 2011, HSC đã vươn lên đứng thứ 2 về thị phần môi giới tại cả HoSE và HNX. SSI từ thứ 2 lên vị trí dẫn đầu tại HoSE và đứng 7 tại HNX.

Về lợi nhuận, ngoại trừ SME chưa có kết quả kinh doanh, có 10 công ty báo lãi với tổng lợi nhuận trước thuế là 816 tỉ đồng.
Phía ngược lại có 16 công ty báo lỗ với tổng mức lỗ trước thuế là 2.234 tỉ đồng.

 
Năm 2010, trong số 26 công ty trên chỉ có 4 công ty báo lỗ với tổng mức lỗ 340 tỉ đồng (trong đó riêng KLS lỗ 173 tỉ đồng).
HSC là quán quân lợi nhuận, đạt 237 tỉ đồng, tăng 9 tỉ so với năm 2010.

 
Ba công ty khác có lợi nhuận trên 100 tỉ gồm KLS (184,5 tỉ), Agriseco (132 tỉ) và SSI (126,6 tỉ).

 
KLS lãi lớn không gây ngạc nhiên khi công ty đang có khoản tiền mặt khổng lồ đi gửi tiết kiệm (tiền và tương đương tiền đến cuối năm là 1.833 tỉ đồng).

 
Với SSI, việc đưa 3 công ty Aquatex Bến Tre (ABT), Hùng Vương (HVG) và Pan Pacific (PAN) đã giúp công ty thoát lỗ. Trong khi LNTT của riêng công mẹ là -59 tỉ đồng thì lợi nhuận hợp nhất lại đạt hơn 126 tỉ đồng. Năm 2010, lợi nhuận của SSI đạt 903 tỉ đồng – bỏ xa so với các công ty khác.

Phía thua lỗ, với mức lỗ 620 tỉ đồng, Sacombank-SBS không chỉ là quán quân lỗ trong nhóm CTCK mà còn là quán quân lỗ trong số các doanh nghiệp niêm yết.

 
Dù đạt doanh thu lớn, hơn 953 tỉ đồng nhưng chi phí hoạt động kinh doanh đội lên tới gần 1.500 tỉ đồng. SBS chưa có thuyết minh chi tiết về các chi phí, nhưng chắc chắn chi phí lãi vay chiếm tỉ trọng không nhỏ vì cuối năm 2010 công ty đã vay nợ rất nhiều.

 
SHS đứng thứ 2 với mức lỗ 382 tỉ đồng. Ba công ty khác lỗ trên 100 tỉ là BSC-Chứng khoán BIDV (-208 tỉ), VNDirect (-206 tỉ) và VDS-Chứng khoán Rồng Việt (-126 tỉ).

Tại thời điểm cuối năm 2011, tổng giá trị đầu tư tài chính của 26 CTCK chỉ còn hơn 14.600 tỉ đồng, giảm gần 10.000 tỉ so với cuối năm 2010.

 
Số dự phòng giảm giá cũng tăng thêm hơn 1.400 tỉ đồng.

 
Hầu hết những công ty lỗ lớn là những công ty có tỉ trọng hoạt động tự doanh lớn, phải trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán nhiều. Vì vậy, nếu thị trường tốt lên trong năm 2012 thì có thể hoàn nhập dự phòng và có lãi lớn.

 
Có 3 công ty đã lỗ liên tiếp 2 năm 2010-2011 là Chứng khoán Bảo Việt (BVS), Chứng khoán Hải Phòng (HPC) và Chứng khoán Sao Việt (SVS).

 
Nếu tiếp tục lỗ trong năm nay thì các công ty sẽ rơi vào diện bị hủy niêm yết bắt buộc.