Con người thường hành động theo cảm xúc, dễ bị ấn tượng và thiếu hiểu biết khi đầu tư hơn chúng ta tưởng nhiều. Điều này có thể tạo nên thảm họa với danh mục đầu tư. Tờ Business Insider đã thống kê và đưa ra danh sách 10 sai lầm các nhà đầu tư thường gặp nhất.
1. Bán nhầm cổ phiếu
Các nhà nghiên cứu gọi hiện tượng này là "Dispositiong Effect" (hiệu ứng thiếu sắp xếp). Điều này xảy ra khi nhà đầu tư liều lĩnh bán tháo cổ phiếu được giá để chốt lời và tiếp tục giữ cổ phiếu giá thấp chờ thời cơ. Một nghiên cứu dựa trên 10.000 tài khoàn giai dịch tại công ty môi giới cho thấy, phương pháp này gần như luôn luôn phản tác dụng. Sau khi bán, những cổ phiếu được giá tiếp tục tăng giá và lợi nhuận thu được cao hơn nhiều so với việc nắm giữ những cố phiếu còn lại trong danh mục đầu tư.
2. Không chú ý đến chi phí khi tham gia quỹ tương hỗ
3. Giao dịch quá nhiều
Bài báo đăng trên The Journal of Finance đã chỉ ra một sự kiện khá thú vị về những nhà đầu tư coi thị trường như trò chơi và thường xuyên giao dịch. Trong số 66.000 hộ sử dụng công ty môi giới, những người thường xuyên giao dịch chỉ thu lời 11,4% mỗi năm trong khi thị trường đạt mốc trung bình 17,9%.
4. Mua cổ phiếu của công ty mình một cách mù quáng
Dân tài chính gọi đó là sự "thiên vị gia đình" (familiarity bias), giải thích cho việc người ta thích mua cổ phiếu chỉ đơn giản vì có mối liên hệ với công ty. Trong một nghiên cứu, Ủy ban Giao dịch chứng khoán Mỹ (SEC) đã chỉ ra vấn đề "đặc biệt nguy hiểm" khi các nhân viên mù quáng mua cổ phiếu công ty mình đang làm việc. "Việc vi phạm quy tắc đa dạng hóa danh mục đầu tư này có thể khiến nhân viên mất lợi nhuận, thậm chí không còn xu nào để dành khi về hưu nếu công ty đi xuống".
5. Tâm lý bầy đàn
Theo sau người khác để mua loại tài sản đang "hot" là cách cách mau phá sản nhất. Đây còn được gọi là tâm lý bầy đàn, xảy ra khi nhà đầu tư tranh giành mua lại một cổ phiếu "hot", cảm giác lợi nhuận của nó sẽ còn tăng tiếp. Xu hướng này từng tạo nên cuộc khủng hoảng tài chính vào năm 2000 và 2008. Hãy giữ cho danh mục đầu tư của mình đa dạng, như vậy, bạn sẽ được chuẩn bị tốt hơn nếu có biến động xấu xảy ra trên thị trường.
6. Phụ thuộc vào những lời khuyên trên phương tiện thông tin
Với việc tin tức được cập nhật 24/7, các phương tiện truyền thông đang là một trong những yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đối với nhà đầu tư có ít thời gian. Đây là một sai lầm lớn và khiến cho nhóm nhà đầu tư này phản ứng theo xu hướng và thái quá với tin tốt cũng như tin xấu.
7. Đưa ra quyết định vội vàng để tránh thuế
Ở Mỹ, người ta nhận thấy có sự giao dịch "điên cuồng" vào khoảng tháng 12 hàng năm. Các nhà đầu tư đều cố gắng điều chỉnh lại danh mục của mình, tránh thiệt hại trong năm tới. Chỉ có một số ít chấp nhận đóng thuế thu nhập đầu tư để tạo điều kiện cho cổ phiếu của mình phát triển lợi nhuận.
8. Quá tự tin khi đầu tư
Quá tự tin có thể là thạm họa đối với danh mục đầu tư của bạn. Hãy thử suy nghĩ một chút, nhà đầu tư tự tin đến mức ném tất cả tiền của mình vào kinh doanh hoặc quỹ tương hỗ hứa hẹn lợi nhuận hàng năm cao dù cho các nghiên cứu cho thấy điều ngược lại có nhiều khả năng xảy ra. Ngoài ra, đàn ông quá tự tin trong đầu tư dài hạn sẽ có kết quả thu về tệ hơn so với phụ nữ.
9. Đặt danh mục đầu tư của bạn vào nhầm đối tượng
Điều này xảy ra khi bạn chọn nhầm nhà tư vấn cho mình. SEC khuyên nhà đầu tư nên tìm đến những chuyên gia lên kế hoạch tài chính. Khác với nhà môi giới, người lên kế hoạch tài chính được chi trả tiền công theo giờ và không nhận hoa hồng. Điều đó có nghĩa bạn sẽ nhận được những lời khuyên khách quan nhất.
10. Cố gắng đánh bại thị trường
Các nhà đầu tư chuyên nghiệp thường lựa chọn sự mạo hiểm với lợi tức cao. Trong khi họ cố gắng đánh bại lại thị trường, nhà đầu tư cá nhân nên đầu tư theo xu hướng đầu tư dài hạn và có thể mua cổ phiếu của các quỹ thụ động với chi phí rẻ. Trong ngắn hạn, nếu bạn cố gắng đối đầu với thị trường, bạn sẽ thất bại.
