Tiến sĩ Trần Du Lịch, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia, cho rằng từ đầu năm nay, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) chỉ quanh quẩn dưới 1% và trong năm nay dự báo chỉ khoảng 3% trong khi doanh nghiệp (DN) vẫn phải vay với mức lãi suất trung dài hạn 10%-11%/năm là chưa hợp lý.

Các chuyên gia kinh tế và doanh nghiệp cho rằng cần tính lại lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp nhiều hơn nữaảnh: Hồng Thúy

Tín dụng tăng trưởng tích cực

Ông Nguyễn Hoàng Minh, Phó Giám đốc Ngân hàng (NH) Nhà nước Chi nhánh TP HCM, cho biết lãi suất từ đầu năm tiếp tục ổn định và theo xu hướng giảm đã hỗ trợ DN và nền kinh tế. Riêng các khoản vay trung dài hạn có mức lãi suất giảm từ 0,6%-0,9%/năm so với cuối năm 2014. Hiện mức lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VNĐ được các NH thương mại trên địa bàn áp dụng không quá 7%/năm đối với 5 lĩnh vực ưu tiên và lãi suất trung dài hạn phổ biến 10%-11%/năm. So với cùng kỳ năm trước, lãi suất cho vay đã giảm khoảng 1%-1,5%/năm.

Bốn tháng đầu năm, tín dụng tăng trưởng đạt 4,14%, đây là mức tăng cao nhất so với cùng kỳ các năm trước. “Tăng trưởng kinh tế và niềm tin của DN là yếu tố chính tác động tích cực đến hoạt động tín dụng NH trong 4 tháng đầu năm” - ông Minh nói.

Đáng chú ý, tín dụng tiếp tục tập trung vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh và hỗ trợ DN khi dư nợ cho vay lĩnh vực này chiếm hơn 80% tổng dư nợ trên địa bàn. Chỉ riêng cho vay ở 5 nhóm lĩnh vực ưu tiên đến giữa tháng 5-2015 đã đạt khoảng 655.000 tỉ đồng. Trong đó, một số ngành có dư nợ chiếm tỉ trọng lớn và tốc độ tăng trưởng cao như công nghiệp chế biến, chế tạo, bán buôn và bán lẻ, sửa chữa ô tô, mô tô và xe máy, xe có động cơ khác... Tín dụng bằng VNĐ tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao 4,5% so với cuối năm trước. Các khoản vay trung dài hạn chiếm tỉ trọng hơn 53% tổng dư nợ.

Lãi suất vẫn cao

Trong khi đó, TS Trần Du Lịch đặt vấn đề, thời điểm cuối năm 2014, ngành NH trên địa bàn TP báo cáo mức lãi suất cho các khoản vay trung dài hạn là 10%-11%/năm. Nay, mức lãi suất đã giảm xuống từ 1%-1,5%/năm so với cuối năm ngoái nhưng con số đến thời điểm này vẫn từ 10%-11%/năm liệu có mâu thuẫn? Hơn nữa, nếu so với tình hình lạm phát từ đầu năm đến nay chỉ khoảng dưới 1%, cả năm dự đoán chỉ xoay quanh 3% thì so với mức lãi suất cho vay 11%/năm trung dài hạn có hợp lý?

Trên thực tế, dù kinh tế có dấu hiệu phục hồi tốt và hoạt động kinh doanh của cộng đồng DN cũng tốt hơn nhưng hiện nhiều DN vẫn không dám đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh hoặc đổi mới công nghệ vì thiếu vốn. Nếu vay với mức lãi suất trung dài hạn như hiện nay, so với lợi nhuận đem lại không cao. Hiện nhiều tập đoàn dệt may, da giày lớn chủ yếu đầu tư mới chứ không muốn vay dài hạn. “Tái cấu trúc nền kinh tế là phải dùng tín dụng trung hạn để đầu tư đổi mới công nghệ nhưng các DN nói lãi suất còn cao, nên điều chỉnh dựa vào lạm phát cơ bản. Đó là tôi dẫn chứng những DN tốt được NH đi chào mới, chứ không phải DN dạng “lôm côm” - ông Lịch nói.

Theo ông Minh, cơ chế chính sách về tiền tệ tín dụng và hệ thống NH trên địa bàn TP vẫn tiếp tục các giải pháp nhằm hỗ trợ và tháo gỡ khó khăn cho DN. Tuy nhiên, vấn đề tăng trưởng và phát triển  của DN hiện nay phụ thuộc rất lớn và chính khả năng hoạt động, quản lý kinh doanh và khả năng cạnh tranh đổi mới công nghệ của DN.

Nhiều DN cho rằng trong tình hình hiện nay, mức lãi suất cho vay dài hạn khoảng 9%/năm là phù hợp nhưng phải ổn định. Bởi các NH thương mại cho vay chỉ ổn định ở năm đầu, đến năm tiếp theo sẽ điều chỉnh theo thị trường căn cứ trên lãi suất huy động. Trong khi đó, nếu lãi suất biến động theo thị trường thì DN sẽ không dám vay dài hạn để đầu tư bởi bài học lãi suất tăng vọt theo lạm phát khiến hàng loạt DN “chết lâm sàng” vẫn còn.

VŨ PHONG