Thu hoạch cá đồng U Minh.
Miệt rừng tràm U Minh hạ, gồm các huyện U Minh và Trần Văn Thời có điều kiện tự nhiên tốt để cá bổi phát triển. Đó cũng là nơi cung cấp nguồn nguyên liệu chủ yếu để làm ra "đặc sản khô bổi U Minh", đã được Cục Sở hữu trí tuệ công nhận nhãn hiệu tập thể và bảo hộ thương hiệu.
Trở lại vùng đặc sản cá khô bổi những ngày nắng đẹp, các sân phơi cá khô hầu như không còn chỗ trống. Tại cơ sở sản xuất - mua bán cá khô bổi Ba Đức (thị trấn Trần Văn Thời, huyện Trần Văn Thời, Cà Mau), công nhân đang hì hụi sơ chế cá bổi nguyên liệu, ướp muối. Tốp khác mang cá ra dàn phơi, trở bề cho đặng nắng. Chủ cơ sở cho biết, những lúc cao điểm vào cận Tết, mỗi ngày có hàng chục lao động phụ giúp việc thu hoạch, mần cá, làm khô, phơi cá khô. Tùy theo vị trí công việc, lao động được trả công từ 150 - 300 nghìn đồng/ngày. Với bảy ao nuôi cá bổi nguyên liệu (mỗi ao 2.500m2), cộng thu gom nguồn cá nguyên liệu trong dân, mỗi năm cơ sở Ba Đức cung cấp ra thị trường từ 20 - 25 tấn cá khô bổi.
Những năm gần đây, do làm lúa hai vụ trong năm nên cá bổi tự nhiên không đủ độ lớn và diện tích nuôi cá bổi tự nhiên ngày càng thu hẹp. Để chủ động nguồn cá nguyên liệu, nhà nông tập tành nuôi cá bổi công nghiệp. Sau khi tát đìa, chụp đìa, cá bổi được cơ sở thu gom về, sơ chế sạch, ngâm vừa đủ muối, sau đó phơi khoảng ba nắng là xuất bán được cho người tiêu dùng. Tùy theo đơn hàng mà cơ sở làm khô gia giảm lượng muối sao cho phù hợp khẩu vị thích cá mặn, cá lạt, cá vừa ăn của người tiêu dùng.
Dân trong nghề tiết lộ, nếu còn tươi, cá bổi tự nhiên ngon hơn cá nuôi trong ao. Tuy nhiên, cá bổi làm khô thì ngược lại. Bởi lẽ, con khô bổi ngon phải là cá to, ngay bụng cá có cục mỡ, khi nướng lên, mỡ cá sẽ rỉ ra ngoài, bốc mùi thơm lừng. "Thịt cá bổi thơm, dai và ít xương, bảo quản được lâu, vận chuyển đi xa dễ dàng, chế biến cũng nhanh và đơn giản. Gọn nhất là mang cá khô nướng trên bếp than hồng, hoặc chiên (phi), sau đó xé ra ăn với cháo trắng hoặc chấm với nước mắm me làm mồi nhấm kèm với bia, rượu trong những ngày sum vầy Tết đến", chủ cơ sở Ba Đức chia sẻ.
So với U Minh, nghề nuôi và làm khô cá bổi tập trung nhiều hơn ở huyện Trần Văn Thời, phổ biến ở các xã như: Khánh Hưng, Trần Hợi, Khánh Bình Tây và thị trấn Trần Văn Thời. Hiện, trên địa bàn huyện Trần Văn Thời có hơn 270 ha nuôi cá bổi với hàng chục hộ chế biến, kinh doanh khô cá bổi. Với khoảng 8kg cá tươi sau khi phơi sẽ cho ra 1kg cá khô bổi thành phẩm, giá bán giao động từ 150 - 450 nghìn đồng/kg tùy loại.
"Nhờ giá cá khô ở mức ổn định nên người nuôi và làm khô phần lớn đều có lời", Phó Chủ tịch UBND huyện Trần Văn Thời Sử Văn Minh cho biết.
Sơ chế cá bổi để làm khô.
Cá bổi phơi nắng tự nhiên có thịt dai, thơm.
