Khách hàng giao dịch tại Vietcombank. Đây là ngân hàng tiếp tục dẫn đầu hệ thống khi chín tháng qua lãi trước thuế hơn 7.900 tỉ đồng, tăng hơn 25% so với cùng kỳ năm 2016. Ảnh: UYÊN VIỄN

 Theo báo cáo tài chính quí 3 của một số ngân hàng đã công bố, lợi nhuận quí 3 và chín tháng đầu năm nay tăng trưởng tích cực so với cùng kỳ và đạt kế hoạch khá cao.

Lợi nhuận khả quan

Theo báo cáo tình hình kinh tế tài chính chín tháng của Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia (UBGSTCQG), lợi nhuận sau thuế toàn hệ thống đạt khoảng 47.000 tỉ đồng, tăng 39% so cùng kỳ năm 2016. Xét đến từng ngân hàng, Vietcombank vẫn tiếp tục dẫn đầu hệ thống khi chín tháng qua lãi trước thuế hơn 7.900 tỉ đồng, tăng hơn 25% so với cùng kỳ năm 2016 và đạt 86% kế hoạch năm đề ra.

Ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần (TMCP), lợi nhuận trước thuế của VPBank tăng vọt và dẫn đầu với hơn 5.600 tỉ đồng, tăng gần 80% so với cùng kỳ và đạt 83% kế hoạch năm nay. Hai ngân hàng vừa niêm yết trên sàn UpCom gần đây là VIB và LienVietPostBank cũng đạt tiến độ kế hoạch lợi nhuận khá cao. VIB lãi trước thuế 623 tỉ đồng, đạt 83% kế hoạch còn LienVietPostBank cũng lãi hơn 1.400 tỉ đồng, tương ứng với 96% kế hoạch.

Thậm chí một số ngân hàng đã sớm hoàn thành kế hoạch năm nay như Tienphong Bank lãi 807 tỉ đồng, đạt 103% kế hoạch năm, ABBank lãi 489 tỉ đồng, đạt 109% kế hoạch năm; HDBank lãi hơn 1.900 tỉ đồng, đạt 147% kế hoạch năm. Một ngân hàng đang trong giai đoạn tái cấu trúc là Sacombank cũng công bố kết quả khả quan, khi chín tháng lãi trước thuế hơn 1.000 tỉ đồng, tương ứng 175% kế hoạch năm.

Nhóm các ngân hàng có quy mô nhỏ hơn cũng công bố kết quả khá khả quan, như Bắc Á lãi 483 tỉ đồng, đạt 69% kế hoạch năm, Kienlong Bank lãi 192 tỉ đồng đạt 77% kế hoạch năm, hay như Saigonbank cũng lãi 230 tỉ đồng và đạt 85% kế hoạch năm.

Thu nhập từ tín dụng, dịch vụ và đầu tư

Theo UBGSTCQG, lợi nhuận các ngân hàng tăng trưởng chủ yếu nhờ đóng góp từ hoạt động tín dụng và dịch vụ, trong đó riêng lãi thuần từ hoạt động tín dụng đã tăng mạnh 15,8% so với cùng kỳ. Rõ ràng với tăng trưởng tín dụng tăng mạnh ngay từ đầu năm nay, theo đó nhiều ngân hàng đã sớm đạt được mục tiêu Ngân hàng Nhà nước giao và sau đó được điều chỉnh kế hoạch lên cao hơn, nguồn thu từ hoạt động tín dụng sẽ còn tiếp tục tăng đáng kể, dù mặt bằng lãi suất cho vay đã có sự giảm nhẹ so với năm 2016.

Trong khi đó, thu nhập từ dịch vụ của các ngân hàng đã duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực trong thời gian qua, khi các ngân hàng đều đẩy mạnh bán chéo các sản phẩm dịch vụ cho khách hàng. Những nguồn thu phí từ hoạt động thanh toán, thu chi hộ ngày càng chiếm tỷ trọng cao hơn và đặc biệt sẽ còn có cơ hội tăng trưởng tốt trong thời gian tới khi Chính phủ đẩy mạnh triển khai Đề án thanh toán không dùng tiền mặt.

Thời gian gần đây nhiều ngân hàng còn ký kết hợp đồng với các công ty bảo hiểm để cung cấp sản phẩm bancassuarance (bán các sản phẩm bảo hiểm qua hệ thống ngân hàng) với thời hạn có khi lên đến 15-20 năm. Với phí hoa hồng nhận được từ các công ty bảo hiểm khi bán sản phẩm thành công, nguồn thu dịch vụ này của các ngân hàng sẽ ngày càng chiếm tỷ trọng cao hơn trong tổng thu nhập.

Còn những ngân hàng có thể mạnh về thanh toán quốc tế như Vietcombank thì với việc kim ngạch xuất nhập khẩu tăng trưởng trong chín tháng đầu năm nay khả quan, nguồn thu phí từ bảo lãnh và L/C cũng có sự gia tăng đáng kể.

Ở hoạt động đầu tư, góp vốn mua cổ phần, một số ngân hàng cũng đã đẩy mạnh thoái vốn trong thời điểm thị trường chứng khoán tăng cao. Đơn cử như Techcombank sau khi thoái vốn thành công ở Vietnam Airlines thì gần đây đã bán Công ty Tài chính tiêu dùng TechcomFinance cho nhà đầu tư Lotte. Ngân hàng Quân đội (MBBank) cũng đã bán 49% vốn góp tại Công ty Tài chính tiêu dùng Mcredit cho đối tác Nhật Bản là Shinsei Bank Limited.

Hay như Vietcombank cũng đang xem xét thoái vốn khỏi các tổ chức tín dụng để giảm tình trạng sở hữu chéo, do đó có thể mang lại những khoản lãi lớn từ hoạt động thoái vốn. Cụ thể hôm 20-10 ngân hàng này công bố đã nhận được giấy chứng nhận đăng ký chào bán chứng khoán ra công chúng đối với cổ phiếu của Công ty Tài chính cổ phần Xi măng (CFC - 6,6 triệu cổ phiếu với giá khởi điểm 11.549 đồng/cổ phiếu) và Ngân hàng TMCP Sài Gòn Công Thương (SGB -13,2 triệu cổ phiếu, với giá khởi điểm 12.550 đồng/cổ phiếu). Nếu chào bán thành công, Vietcombank dự kiến thu về hơn 242,5 tỉ đồng.

Xử lý nợ, hoàn nhập dự phòng và ổn định chi phí vốn

Hoạt động xử lý nợ nếu được thực hiện tốt cũng dự kiến sẽ mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho các ngân hàng. Với các giải pháp thiết thực hỗ trợ cho người cho vay từ Nghị quyết 42 về xử lý nợ xấu có hiệu lực từ 15-8-2017, các ngân hàng có thể đẩy nhanh tiến độ xử lý nợ xấu. Không những vậy, các ngân hàng còn có thể ghi nhận các khoản hoàn nhập dự phòng rủi ro đã trích, khi mà trong giai đoạn hai năm trở lại đây các ngân hàng đã tích cực trích lập dự phòng rủi ro tín dụng theo đúng yêu cầu.

Số liệu từ UBGSTCQG cho thấy lợi nhuận trước trích lập dự phòng rủi ro tín dụng chỉ tăng khoảng 30,2% so với cùng kỳ, thấp hơn mức tăng trưởng lợi nhuận sau thuế là 39%, đồng nghĩa với chi phí trích lập dự phòng chín tháng đầu năm nay đã giảm áp lực hơn hẳn so với cùng kỳ. Cũng theo UBGSTCQG, tỷ lệ chi phí dự phòng rủi ro tín dụng/tổng lợi nhuận trước trích lập đã giảm từ 53% của chín tháng năm 2016 xuống còn 49% trong chín tháng đầu năm nay.

Ngoài chi phí dự phòng rủi ro tín dụng giảm xuống, chi phí huy động vốn của các ngân hàng thời gian qua cũng có thể được cải thiện. Hôm 10-10-2017, Ngân hàng Nhà nước cũng cho biết sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản cho các tổ chức tín dụng và xem xét điều chỉnh lộ trình áp dụng tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn để sử dụng cho vay trung, dài hạn phù hợp, đảm bảo an toàn hoạt động ngân hàng và giảm áp lực thanh khoản, hỗ trợ các tổ chức tín dụng ổn định mặt bằng lãi suất huy động để phấn đấu giảm lãi suất cho vay trong thời gian tới.