Tiêm vắc-xin là kích thích cơ thể sinh ra miễn dịch chủ động, đặc hiệu để chống lại bệnh truyền nhiễm. Mỗi năm có hàng triệu liều vắc-xin được tiêm miễn phí cho trẻ nhỏ.
Thay Quinvaxem bằng ComBE Five
GS-TS Đặng Đức Anh, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ trung ương, cho biết trong tháng 2, vắc-xin phối hợp sởi - Rubella (MRVAC) do Việt Nam sản xuất đã được triển khai tại 4 địa phương: Nam Định, Khánh Hòa, Đắk Nông và Bà Rịa - Vũng Tàu. Kết quả đã có gần 7.800 trẻ từ 18-24 tháng tuổi được tiêm chủng, không ghi nhận trường hợp phản ứng nặng sau tiêm. Từ tháng 4, vắc-xin này được triển khai thường xuyên trên toàn quốc. Theo báo cáo của các tỉnh, đã có trên 50.000 trẻ từ 18-24 tháng tuổi được tiêm vắc-xin MRVAC, không ghi nhận bất kỳ trường hợp phản ứng nặng sau tiêm chủng nào.
Vắc-xin sởi - Rubella do Trung tâm Nghiên cứu sản xuất vắc-xin và sinh phẩm y tế (POLYVAC) - Bộ Y tế sản xuất được chính phủ Nhật Bản hỗ trợ chuyển giao kỹ thuật theo yêu cầu của Chính phủ Việt Nam. Sản phẩm được Công ty Kitasato Daiichi Sankyo Vaccine - Nhật Bản chuyển giao công nghệ. Việc sử dụng vắc-xin phối hợp sởi - Rubella sản xuất trong nước sẽ giúp Việt Nam chủ động nguồn cung ứng vắc-xin, bảo đảm không thiếu vắc-xin sởi - Rubella sử dụng trong tiêm chủng thường xuyên cho trẻ 18 tháng tuổi.
Tiêm vắc-xin là cách phòng bệnh chủ động các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm
Cũng theo GS Đặng Đức Anh, một trong những thay đổi của Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia là từ tháng 8, vắc-xin bại liệt tiêm sẽ được đưa vào chương trình. "Trước khi có vắc-xin phòng bệnh, bệnh bại liệt là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu và để lại di chứng nặng nề ở trẻ dưới 5 tuổi. Nhờ triển khai uống vắc-xin phòng bệnh bại liệt và nhiều năm duy trì ở tỉ lệ uống vắc-xin cao trên 90%, bệnh bại liệt đã được khống chế, ca bệnh cuối cùng được ghi nhận tại Việt Nam năm 1997. Việt Nam đã chính thức công bố thanh toán bệnh bại liệt vào năm 2000 và từ đó đến nay vẫn đang duy trì thành quả này" - GS Đức Anh nói. Tuy nhiên, bệnh bại liệt vẫn chưa được thanh toán trên quy mô toàn cầu. Hiện virus bại liệt hoang dại vẫn còn lưu hành ở một số nước (Afghanistan, Pakistan…). Trước thực trạng này, Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo các quốc gia đang sử dụng vắc-xin bại liệt uống bOPV thì cần sử dụng thêm 1 liều vắc-xin bại liệt tiêm cho trẻ dưới 1 tuổi trong lịch tiêm chủng thường xuyên.
Theo PGS-TS Dương Thị Hồng - Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ trung ương, Phó trưởng Ban Điều hành dự án Tiêm chủng mở rộng quốc gia - cho biết cũng trong tháng 8 tới đây, vắc-xin 5 trong 1 ComBE Five (Ấn Độ) sẽ thay thế cho Quinvaxem (Hàn Quốc) do nhà sản xuất đã ngừng sản xuất vắc-xin Quinvaxem. Thành phần vắc-xin này tương tự nhau là phối hợp ngừa các bệnh bạch cầu, ho gà, uốn ván, viêm gan và viêm phổi/viêm màng não mủ do vi khuẩn Hib (DPT-VGB-Hib). Bà Hồng cho biết trước khi được sử dụng trên toàn quốc, vắc-xin đã được thí điểm sử dụng ở một số địa phương. Kết quả vắc-xin tạo được miễn dịch phòng bệnh cho trẻ và không ghi nhận bất kỳ phản ứng nghiêm trọng nào sau tiêm chủng. Một số phản ứng thông thường xuất hiện vào ngày thứ nhất sau tiêm vắc-xin giống như Quinvaxem như phản ứng tại chỗ tiêm đau, quầng đỏ với tỉ lệ 5%-15%, sốt tỉ lệ 34%-39%.
Cứu sống hàng triệu trẻ nhờ tiêm chủng
Theo PGS-TS Trần Đắc Phu, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng - Bộ Y tế, năm 2018, tuần lễ tiêm chủng được triển khai trong tháng 6 với chủ đề "Chung tay cùng tiêm chủng bảo vệ cộng đồng" nhằm tăng cường hiệu quả của tiêm chủng mở rộng đối với dự phòng các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Đây là một hoạt động thiết thực nhằm nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của tiêm chủng vắc-xin; duy trì thành quả của tiêm chủng mở rộng; huy động sự tham gia, hưởng ứng, đầu tư của chính quyền các cấp, cơ quan, tổ chức trong và ngoài nước với hoạt động tiêm chủng vắc-xin phòng bệnh, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, miền núi, hải đảo.
Giới chuyên môn nhận định cho đến nay, tiêm chủng là giải pháp khoa học nhất để phòng bệnh. Nếu ngừng tiêm chủng chắc chắn nhiều loại dịch bệnh sẽ tái phát trở lại. Hằng năm, có khoảng 115 triệu trẻ em sinh ra được tiêm chủng. Nhờ vậy, nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm đã được thanh toán, loại trừ hoặc khống chế.
Tại Việt Nam, qua hơn 30 năm triển khai Chương trình Tiêm chủng mở rộng hàng triệu liều vắc-xin đã được tiêm miễn phí cho phụ nữ và trẻ em để phòng các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, sởi, bại liệt... Nhờ đó mà Việt Nam đã thanh toán bệnh bại liệt vào năm 2000, loại trừ bệnh uốn ván sơ sinh năm 2005, tỉ lệ mắc và tử vong do các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở trẻ em đã giảm hằng năm.
Việt Nam đang hướng tới mục tiêu loại trừ bệnh sởi bằng việc triển khai thành công chiến dịch tiên vắc-xin sởi - Rubella cho 20 triệu trẻ em trong thời gian qua và đưa vắc-xin này vào tiêm chủng thường xuyên.
Tiêm chủng khác với miễn dịch tự nhiên thế nào?
PGS-TS Dương Thị Hồng cho biết tiêm chủng là việc sử dụng vắc-xin nhằm kích thích cơ thể sinh ra miễn dịch chủ động, đặc hiệu để chống lại bệnh truyền nhiễm. Hầu hết những người được tiêm chủng vắc-xin sẽ có miễn dịch và được bảo vệ khi tiếp xúc với mầm bệnh. Còn miễn dịch tự nhiên chỉ có được sau khi đã mắc bệnh hoặc khi tiếp xúc với mầm bệnh. Đối với trẻ nhỏ mắc một số bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do không được tiêm chủng sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ. Có những bệnh truyền nhiễm sẽ để lại di chứng suốt đời, thậm chí tử vong như bệnh bại liệt, viêm não Nhật Bản B.
