Đoàn bác sĩ đang học tập tại Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch vừa có chuyến đi thực tế, tìm hiểu quy trình xử lý chất thải rắn tại Khu Liên hợp xử lý chất thải Đa Phước (huyện Bình Chánh, TP HCM). Đây là nơi xử lý rác thải quy mô lớn nhất cho TP HCM, do Công ty TNHH Xử lý chất thải Việt |Nam (VWS) làm chủ đầu tư.

Kiểm soát chặt chẽ ô nhiễm

Đoàn gồm 41 thành viên là các bác sĩ đang công tác tại các bệnh viện, các cơ sở y tế trên địa bàn TPHCM, thuộc lớp Chuyên khoa II, Khoa Quản lý Y tế, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch. Chuyến đi thực tế do Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TPHCM tổ chức, nhằm giúp các bác sĩ tiếp cận thực tiễn xử lý rác thải, nhất là rác thải y tế.

Ông David Dương giải đáp câu hỏi của các bác sĩ về qui trình xử lý rác

Chủ trì đón tiếp đoàn là ông David Dương, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc VWS. Ông David Dương còn là Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Công ty California Waste Solutions (CWS, Mỹ) - công ty mẹ của VWS.

Ông Kevin Moore, Giám đốc điều hành VWS, giới thiệu với đoàn bác sĩ về quá trình xây dựng khu chôn lấp công nghệ cao và qui trình xử lý chất thải tại Khu Liên hợp xử lý chất thải Đa Phước.

Khu liên hợp có công suất thiết kế thu gom và xử lý 10.000 tấn rác/ngày, hiện nay trung bình mỗi ngày xử lý từ 6.000-7.000 tấn rác.

Theo ông Kevin Moore, dự án có qui mô dự 128 ha, hình thành từ khu vực hoang hóa, sình lầy. Để bãi chôn lấp hoạt động ổn định, lâu dài, không bị sụt lún do nền đất yếu với sức chứa khoảng 30 triệu tấn rác, các chuyên gia Mỹ do Công ty California Waste Solutions (CWS, Mỹ) - công ty mẹ của VWS cử sang, đã nghiên cứu và đưa ra phương án tối ưu khi thi công phần móng. Dưới bãi chôn lấp là hệ thống thu gom nước rỉ rác, được đưa vào nhà máy xử lý thành nước sinh hoạt phục vụ trở lại cho khu liên hợp. Bên cạnh chôn lấp rác theo công nghệ cao, VWS còn đầu tư sản khí gas để phát điện và sản xuất phân compost từ tái chế rác hữu cơ...

Ông Kevin Moore giới thiệu hoạt động của Khu Liên hợp xử lý chất thải Đa Phước

Nói về mục đích chuyến đi, bác sĩ Hoàng Văn Triều, đến từ chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình của Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, cho biết: "Chúng tôi muốn tìm hiểu về qui trình xử lý rác thải tại Khu Liên hợp xử lý chất thải Đa Phước, nhất là ở một nơi xử lý rác thải cho toàn thành phố với lượng rác thải rất lớn thì có ảnh hưởng gì đến môi trường hay không? Sau chuyến đi thực tế này, bản thân tôi đã thay đổi nhiều suy nghĩ cũng như nhận thức".

Bác sĩ Triều chia sẻ thêm: "Với việc xử lý rác thải khối lượng lớn như vậy và không để phát tán mùi hôi thì không hề đơn giản. VWS đã xây dựng quy trình xử lý khép kín, áp dụng công nghệ chôn lấp kỹ thuật cao và kiểm soát nước rỉ rác, kiểm sát ô nhiễm rất chặt chẽ. Quả thật khi tới đây, dù đứng gần bãi rác khổng lồ, chúng tôi nhận thấy không có mùi hôi phát tán".

Các thành viên trong đoàn cũng đánh giá cao quy trình xử lý rác tại khu liên hợp. Việc tham quan, tìm hiểu không chỉ phục vụ cho quá trình học nâng cao mà còn giúp đội ngũ thầy thuốc hiểu rõ hơn thực tiễn xử lý rác thải của thành phố, đặc biệt là rác thải y tế để qua đó áp dụng vào công việc quản lý, phân loại rác thải trong bệnh viện, góp phần nâng cao hiệu quả xử lý rác thải, bảo vệ môi trường cho thành phố.

Đây cũng là lý do chính mà trong những năm qua, có khá nhiều đoàn bác sĩ đã đến Khu Liên hợp xử lý chất thải Đa Phước để tham quan, tìm hiểu thực tế.

VWS sẽ thay đổi công nghệ chôn lấp

Trong quá trình đoàn tham quan, ông David Dương, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc CWS và VWS, trực tiếp trả lời nhiều câu hỏi của các bác sĩ.

Đó là tại sao một số nước phát triển sử dụng công nghệ đốt thay cho công nghệ chôn lấp rác như hiện nay? Vì sao việc sản xuất phân, khí gas, tận dụng nguồn tài nguyên rác để sản xuất năng lượng sạch chưa mang lại hiệu quả như kỳ vọng?...

Câu trả lời là do khâu phân loại rác tại nguồn bị ách tắc. Theo ông David Dương, tỉ lệ chôn lấp rác tại Thụy Điển chỉ chiếm 1%. Quốc gia này hay nhiều nước khác từ lâu sử dụng công nghệ đốt rác thay vì chôn lấp như hiện nay ở Việt Nam, là vì rác đã được phân loại tại nguồn, có độ ẩm rất thấp, dễ cháy. Các nhà máy xử lý rác còn được chính phủ trợ giá đốt rác, chẳng hạn một số nước ở châu Âu được trợ giá gần 300 USD/tấn. Trong khi đó, tại Việt Nam bỏ qua khâu phân loại rác tại nguồn, tất cả rác thải đều trộn lẫn vào nhau rất khó bóc tách để đốt hoặc chôn lấp.

Đoàn bác sĩ tham quan nhà máy xử lý nước rỉ rác tại Khu Liên hợp xử lý chất thải Đa Phước

Cũng vì lý do này mà rác thải hữu cơ có độ ẩm rất cao trên 70%, muốn đốt được cần nhiên liệu rất lớn. Điều này khiến chi phí xử lý rác rất cao, trong khi đơn giá xử lý rác bị khống chế chỉ 21 USD/tấn rác. Việc đốt rác để lấy khí gas phát điện cũng đang gặp khó khăn vì những lý do này.

Do đó theo ông David Dương, với đặc thù rác ở Việt Nam có độ ẩm cao thì cần chọn công nghệ phù hợp để vừa bảo vệ được môi trường, vừa phù hợp với điều kiện kinh tế của nước ta hiện nay. Trong tương lai, khi kinh tế phát triển sẽ phát sinh, gia tăng nhiều loại rác thải độc hai từ sản xuất công nghiệp thì cần có công nghệ xử lý phù hợp. Nhà nước cũng phải có chính sách phù hợp nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư công nghệ đốt rác công nghệ cao.

Cũng theo ông David Dương, ngoài Khu Liên hợp xử lý chất thải Đa Phước, VWS cũng đã và đang đầu tư Dự án Khu công nghệ Môi trường xanh. Dự án đặt tại huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An, qui mô 1.760 ha. Kinh phí đầu tư giai đoạn 1 của dự án khoảng 800 triệu USD.

"Công suất xử lý của dự án này rất lớn, 30.000 tấn rác/ngày, có thể xử lý rác cho TPHCM, Long An và cả vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Khi dự án hoàn thành và đi vào hoạt động sẽ áp dụng nhiều công nghệ, tái chế rác tạo ra nhiều sản phẩm: Phân compost, khí hóa lỏng, điện và nhiều sản phẩm tái chế từ nhựa, giấy,… Công nghệ áp dụng có thể xử lý các loại, thành phần rác, từ rác sinh hoạt đến rác y tế, rác nguy hại. Ngoài ra, chúng tôi cũng dự định dành một phần đất để xây dung khu công nghệ cao nhằm thu hút các nhà đầu tư từ Mỹ và các nước đến đây" - ông David Dương thông tin thêm.

Cần giáo dục các em về phân loại rác tại nguồn

Bác sĩ Phan Thị Thanh Hà, Trưởng khoa Nhi - Nhiễm của Bệnh viện Quân 8 – TPHCM, đã đặt rất nhiều câu hỏi với chuyên gia Kevin Moore và ông David Dương về vấn đề làm thế nào để giảm rác chôn lấp xuống còn 1% như Thụy Điển và một số nước phát triển khác. Theo ông Kevin Moore, để làm được điều này, cần có chương trình phân loại rác tại nguồn để tăng nguồn rác tái chế, tạo ra nhiều sản phẩm từ rác như điện, phân bón, khí hóa lỏng CNG, nhựa, giấy…

Bác sĩ Phan Thị Thanh Hà bày tỏ mong muốn nâng cao ý thức về phân loại rác tại nguồn cho học sinh

Được thông tin chi tiết về tầm quan trọng của tài nguyên rác, bác sĩ Phan Thị Thanh Hà cho rằng cần giáo dục các em từ nhỏ ý thức việc phân loại rác tại nguồn bằng việc rất thiết thực bỏ rác đúng chỗ, không vứt rác bừa bãi để trong tương lai rác được tái chế cho ra nhiều sản phẩm có ích cho xã hội. Mọi người dân, cơ sở, doanh nghiệp cũng cần ý thức hơn khi thực hiện phân loại rác tài nguồn, vừa góp phần bảo vệ môi trường, vừa tránh lãng phí tài nguyên rác như hiện nay.