Theo giáo sư Đỗ Tất Lợi, về thành phần hóa học, trong 100 g cơm sầu riêng có 37,14% nước, 6,38% chất đạm, 2,7% chất béo, 16,2% chất đường và nhiều chất khác.
Sầu riêng rất ngon, bổ dưỡng nhưng không phải ai cũng ăn được.
Người ta dùng rễ, lá làm thuốc, có thể dùng tươi hay phơi khô. Quả sầu riêng ngon, lại có tác dụng kích thích sinh dục, rễ và lá còn được dùng làm thuốc chữa sốt và chữa bệnh về gan và da vàng. Mỗi ngày có thể dùng khoảng 10 – 16 g dưới dạng thuốc sắc. Ngoài ra, lá còn dùng dưới dạng nấu nước tắm cho những người vàng da do bệnh gan. Hạt sầu riêng rang lên hay nấu chín ăn được, có thể làm thành kẹo, mứt. Tuy nhiên nhưng người sau tuyệt đối không được ăn sầu riêng dù thèm đến mấy:
Người có hệ tiêu hóa yếu
Do sầu riêng chứa hàm lượng đường cao, mang tính nóng nên nếu ăn nhiều dễ gây ra tình trạng rối loạn tiêu hóa như đầy hơi, khó tiêu, buồn nôn.
Bệnh nhân tiểu đường, cao huyết áp
Sầu riêng là loại quả có chỉ số đường rất cao (lên đến 70%) nghĩa là ngay sau khi ăn sầu riêng xong, đường huyết tăng cao rất nhanh... nên đây là loại quả phải kiêng đối với bệnh nhân tiểu đường. Đông y cho rằng sầu riêng có tính nóng (có thể làm tăng huyết áp), vì thế không tốt cho người bị cao huyết áp. Harmaline trong nhân hạt và trong nạc quả sầu riêng kết hợp với rượu có thể làm tăng cao huyết áp.
Bệnh nhân suy thận
Lượng kali trong sầu riêng sẽ cực nguy hiểm với những bệnh nhân bị suy thận. vì khi lượng kali trong máu vượt quá mức 6,5mmol/l sẽ làm tim loạn nhịp và đưa tới ngừng tim đột ngột, có thể gây tử vong đột ngột. Do đó, những người bị suy thận không nên ăn sầu riêng.
Phụ nữ có thai
Phụ nữ có thai không nên ăn sầu riêng vì đây là loại quả có nhiều đường và tính nóng. Ăn sầu riêng có thể gây tăng huyết áp và bốc hỏa, đầy hơi, khó tiêu ở bà bầu. Do đó, những người mang thai nên hạn chế ăn sầu riêng để đảm bảo sức khỏe cho thai nhi.
Người gầy ốm
Những người có tình trạng âm hư, nội nhiệt, với các triệu chứng: người gầy ốm, da khô, nóng bứt rứt, lòng bàn tay bàn chân ấm, khát nước, khó ngủ, đêm ngủ ra mồ hôi trộm, đi tiểu ít, nước tiểu vàng, đại tiện táo bón, di mộng tinh… cần hạn chế ăn sầu riêng.
Người vừa uống rượu, chất có cồn
Theo kết quả nghiên cứu của nhà khoa học Rumphius công bố vào thế kỷ 18 cho thấy sẽ xuất hiện những rối loạn tiêu hoá và hơi thở xấu. Năm 1929, nhà khoa học J.D. Gimlette cũng cảnh báo không được dùng sầu riêng khi uống rượu brandy. Năm 1981, nhà khoa học J.R. Croft cũng trình bày trong một tài liệu thực vật học của ông ghi nhận sầu riêng làm cho con người ta có cảm giác "như sắp chết" nếu vừa ăn xong lại uống chất có cồn.
