Trung tâm Thông tin và Dự báo Kinh tế - Xã hội quốc gia (NCSEIF) nhận định: Bước sang một giai đoạn chuyển đổi mới, kinh tế thế giới năm 2015 có triển vọng phục hồi khá với sự phục hồi của phần lớn các nền kinh tế dẫn dắt đà tăng trưởng của kinh tế thế giới như Mỹ, Nhật Bản. Phần lớn các nền kinh tế đang nổi và sự phục hồi của các lĩnh vực chủ yếu của kinh tế thế giới như thương mại, đầu tư. Đây là bước đệm cho nền kinh tế thế giới lấy lại đà tăng trưởng giai đoạn 2015-2020. Quỹ Tiền tệ thế giới (IMF) cũng đã dự báo kinh tế thế giới sẽ tăng trưởng ở mức 3,9% vào năm 2015 và mức tăng trưởng trên 4% trong giai đoạn 2016-2018.
Cơ hội
Triển vọng kinh tế Việt Nam năm 2015 sẽ gia tăng tốt ở khu vực xuất khẩu, có sự cải thiện trong khu vực sản xuất, kinh doanh nội địa. Sự hồi phục rõ rệt của kinh tế thế giới sẽ trực tiếp và gián tiếp mang lại những thuận lợi về lòng tin thị trường, đầu tư và tiêu dùng chung cho tất cả các nước, trong đó có Việt Nam. Từ bức tranh kinh tế của Việt Nam và thế giới trong năm qua, có thể dự báo thị trường gỗ và lâm sản xuất khẩu năm 2015 và những năm tiếp theo sẽ sáng sủa hơn.
Tổng quan về thị trường xuất khẩu đồ gỗ 2 năm qua cho thấy sự chuyển dịch thị trường xuất khẩu đồ gỗ của Việt Nam từ Mỹ - Âu - Nhật sang Mỹ - Á - Âu. Trong đó, Trung Quốc là nước có kim ngạch nhập khẩu gỗ và sản phẩm gỗ từ Việt Nam ngày càng cao. Các kết quả dự báo trên cho thấy các thị trường xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam đều có dấu hiệu tốt.

Xuất khẩu đồ gỗ tăng trưởng 2 con số trong nhiều năm qua Ảnh: LONG GIANG
Mặt khác, do ảnh hưởng suy thoái thị trường châu Âu, nhiều nhà máy của các quốc gia sản xuất đồ gỗ lớn đã thu hẹp sản xuất hoặc đóng cửa. Đồ gỗ xuất khẩu của Trung Quốc bị Mỹ áp thuế chống bán phá giá cao làm mất lợi thế cạnh tranh. Số liệu của Global Trade Information service (GTIs - USA) cho thấy xuất khẩu 6 tháng đầu năm 2014 vào Mỹ, Việt Nam tăng 16% trong khi Trung Quốc chỉ tăng 3% so với cùng kỳ năm trước. Đây là cơ hội mở rộng thị trường cho Việt Nam.
Ngành đồ gỗ không biết suy thoái
Tiềm năng của các doanh nghiệp còn nhiều và khả năng nâng cao thị phần xuất khẩu không phải là khó vì xuất phát điểm của ngành chế biến gỗ (CBG) rất thấp, chỉ chiếm 2,68% so với 70 quốc gia xuất khẩu đồ gỗ trên thế giới (khoảng 100 tỉ USD). Thực tế cho thấy bất chấp sự khủng hoảng kinh tế toàn cầu và những khó khăn về các chính sách vĩ mô trong những năm qua, ngành đồ gỗ vẫn phát huy nội lực để Việt Nam vươn lên thành quốc gia cung cấp đồ gỗ đứng thứ 6 trên thế giới. Tỉ lệ tăng trưởng xuất khẩu bình quân giai đoạn 2000-2010 là 27,15%; trong 5 năm suy thoái gần đây nhất vẫn tăng bình quân 15%.
Thị trường đồ gỗ nội địa của Việt Nam với dân số 90 triệu, bình quân tiêu dùng đồ gỗ trong 5 năm gần đây khoảng 2 tỉ USD. Thị trường đã có nhiều biến chuyển mạnh mẽ, các doanh nghiệp đã thông qua hội chợ trong nước tiếp cận nhanh hơn tới người tiêu dùng và các công trình xây dựng. Kết quả giao dịch tại hội chợ chuyên ngành đồ gỗ nội địa VIFA HOME do Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP HCM tổ chức cho thấy quy mô thị trường Việt Nam không nhỏ. Các doanh nghiệp muốn tiếp cận thị trường cần phải tự đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức, chọn lựa phân khúc và tìm hiểu yêu cầu để xây dựng kế hoạch cho riêng mình.
Để phát triển bền vững, các doanh nghiệp cần chú trọng đến 2 thách thức lớn là nguồn gỗ hợp pháp và sự cạnh tranh trong thị trường nội địa với các nước ASEAN. Cuối năm nay, ASEAN sẽ trở thành cộng đồng kinh tế chung, đây là cơ hội và là thách thức đối với doanh nghiệp ngành đồ gỗ Việt Nam.
| Các doanh nghiệp cần phát huy nội lực của mình, tận dụng cơ hội thị trường và các chính sách của Chính phủ về đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, quy hoạch tổng thể phát triển ngành công nghiệp Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030. |
HUỲNH VĂN HẠNH
(Phó Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP HCM)