Tuy nhiên, phía sau những con số lạc quan là một thực tế phải đối mặt: Những biến động từ thị trường tài chính thế giới không ngừng tạo ra những cú "hit" trực tiếp vào thanh khoản, chất lượng tài sản và chi phí dự phòng của các ngân hàng nội.

Với CEO Nguyễn Hưng, người đồng hành cùng dẫn dắt TPBank hơn một thập kỷ qua những khúc quanh ngặt nghèo nhất của tái cơ cấu, quản trị ngân hàng giai đoạn này giống như việc đắp một "chiếc chăn hẹp". Bài toán không chỉ là tăng trưởng, mà là sự cân bằng tuyệt đối giữa các chỉ số an toàn nghiêm ngặt và khát vọng vươn tầm trong một nền kinh tế đầy biến số.

Bài toán tăng trưởng và chiến lược "nới rộng chiếc chăn" từ dịch vụ ở TPBank

Trong kế hoạch trình cổ đông mới nhất, TPBank đưa ra con số tăng trưởng khá thận trọng là 12% cho năm nay, từ mức lợi nhuận 9.205 tỉ đồng của năm trước, nghĩa là đạt khoảng 10.300 tỉ đồng. Ông Nguyễn Hưng tin rằng, ngân hàng hoàn toàn có khả năng đạt được mức tăng trưởng 20% hoặc cao hơn nữa. Thử thách chính không nằm ở việc khả năng cho vay của ngân hàng ra sao, mà còn liên quan đến các quy định nghiêm ngặt của Ngân hàng Nhà nước, như chỉ được dùng tối đa 25% vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn, hay hệ số rủi ro cho bất động sản bị nhân tới 2,5 lần đã siết chặt không gian hoạt động. Bên cạnh đó, ngân hàng cũng phải chủ động kiểm soát chất lượng nợ khi sức khỏe của cộng đồng doanh nghiệp chưa thực sự hồi phục.

Nếu vẫn nhìn ngân hàng chỉ qua lăng kính “cho vay - tăng trưởng tín dụng”, thì câu chuyện sẽ mãi bị bó hẹp trong một bài toán quen thuộc. Nhưng khi thay đổi hệ quy chiếu coi ngân hàng là một nền tảng dịch vụ tài chính đa chiều thì không gian tăng trưởng lập tức mở rộng. Không còn là câu chuyện xoay xở trong hạn mức tín dụng, mà là hành trình kiến tạo nguồn thu và lợi nhuận từ hệ sinh thái dịch vụ, nơi mỗi điểm chạm với khách hàng đều có thể trở thành một dòng doanh thu mới.

Trong câu chuyện quản trị và điều hành, ông Hưng từng ví von bằng hình ảnh “chiếc chăn hẹp”, vì ngân hàng phải tuân thủ rất nhiều các chỉ số tài chính theo quy định của các cơ quan quản lý, của các tổ chức quốc tế, của các định chế tài chính, của các tổ chức xếp hạng tín nhiệm…, các chỉ số này lại liên hệ chằng chéo với nhau, đòi hỏi điều hành phải hết sức linh hoạt và khéo léo, chuyên nghiệp thì mới có thể tuân thủ được đầy đủ, trong khi vẫn đảm bảo hiệu quả hoạt động. Với TPBank, cách tiếp cận không dừng lại ở việc co kéo để tuân thủ các chỉ số trong ngắn hạn, mà còn phải đảm bảo việc phát triển bền vững, phải làm sao để “tấm chăn” luôn đủ ấm. Các chỉ số như LDR, CAR, nợ xấu hay thanh khoản không còn đơn thuần là rào cản, mà trở thành các biến số trong một bài toán tối ưu đa chiều nơi công nghệ, dữ liệu và năng lực vận hành cho phép ngân hàng phân bổ nguồn lực linh hoạt hơn, chính xác hơn.

Điều hành ngân hàng, vì thế, không chỉ là giữ thăng bằng như một nghệ sĩ đi trên dây, mà là di chuyển trong trạng thái cân bằng động. Với hơn 60 chỉ số giám sát khắt khe, từ CAR, LDR đến các chuẩn mực Basel III, mỗi quyết định của TPBank không chỉ nhằm “đạt” một chỉ tiêu, mà phải đồng thời tối ưu tác động lên toàn bộ hệ thống. Đây chính là năng lực điều hành cốt lõi giúp ngân hàng duy trì tốc độ tăng trưởng mà vẫn kiểm soát rủi ro.

Ở góc độ vĩ mô, quan điểm của ông Hưng về room tín dụng cũng phản ánh rõ triết lý này. Trong bối cảnh nhiều đề xuất nới lỏng để thị trường tự điều tiết, TPBank nhìn nhận room tín dụng như một “van an toàn” cần thiết khi năng lực quản trị giữa các ngân hàng chưa đồng đều. Việc kiểm soát tăng trưởng, nếu thiếu bộ lọc phù hợp, có thể dẫn tới hệ lụy lớn về lạm phát và chất lượng tài sản.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là TPBank không chọn cách phụ thuộc vào việc “nới room” để tăng trưởng. Thay vào đó, ngân hàng chủ động mở rộng “không gian thở” bằng cách đẩy mạnh nguồn thu dịch vụ. Đây không chỉ là một chiến lược kinh doanh, mà là một bước chuyển tư duy: từ tăng trưởng dựa vào quy mô tín dụng sang tăng trưởng dựa trên chiều sâu giá trị khách hàng.

Khi đó, biên lợi nhuận không chỉ đến từ lãi vay, mà còn từ hệ sinh thái dịch vụ số, các sản phẩm tài chính tích hợp và trải nghiệm liền mạch.

Trong khi nhiều ngân hàng vẫn sống dựa tới 70%-80% vào thu nhập từ lãi (NII), TPBank tự hào là một trong những đơn vị có tỉ trọng thu ngoài lãi cao nhất hệ thống. Các mảng dịch vụ từ bảo lãnh, tài trợ thương mại (LC), đến các dịch vụ thanh toán số không chỉ giúp làm "dày" thêm chiếc chăn lợi nhuận mà còn là tấm lá chắn an toàn khi thị trường tín dụng bị siết chặt.

“Chúng tôi không muốn chỉ là người cho vay thuần túy. Khi bạn làm tốt mảng dịch vụ, bạn không bị bó buộc bởi 'vòng kim cô' của tăng trưởng tín dụng”, ông Hưng khẳng định. Việc tập trung vào dịch vụ giống như việc TPBank tự đan thêm những mảnh vải mới vào chiếc chăn của mình. Nó giúp ngân hàng chuyển dịch từ một mô hình thâm dụng vốn sang mô hình thâm dụng công nghệ và trí tuệ. Đây chính là lý do TPBank tự tin hướng tới mục tiêu vạn tỉ mà không quá "đau đầu" nếu room tín dụng bị bóp nghẹt.

Trong ngành ngân hàng, TPBank là ngân hàng nằm trong top đầu về số hóa. Với họ, Ngân hàng số không phải là một khái niệm trang trí cho các bản báo cáo thường niên, càng không phải là một lớp sơn hào nhoáng đắp lên bộ máy cũ kỹ, mà là một cuộc đại tu từ trong "tủy xương". Một ngân hàng số thực thụ phải là sự thay đổi hoàn toàn tư duy quy trình. Ông lấy ví dụ về quy trình tín dụng: "Ngày xưa, từ cán bộ đến thẩm định phải scan PDF, gõ lại tờ trình dài hàng chục trang, kiểm soát '4 mắt 4 tay' cực nhọc. Bây giờ, AI và OCR tự động bóc tách dữ liệu báo cáo tài chính, robot tự động lên cổng thông tin doanh nghiệp verify dữ liệu, thậm chí AI đóng vai chuyên viên thẩm định 15 năm kinh nghiệm để đưa ra kết luận cho vay".

“Số hóa thực thụ phải là End-to-End (từ đầu đến cuối). Nếu khách hàng thao tác trên app nhưng phía sau nhân viên vẫn phải đi scan PDF để đẩy hồ sơ đi phê duyệt, thì đó chỉ là 'diễn kịch số',” ông thẳng thắn.

Để hiện thực hóa triết lý "không chạm", TPBank đã xây dựng một hệ sinh thái vận hành tự động hóa sâu sắc. Đặc biệt, sự kết hợp giữa Số hóa quy trình và Trí tuệ nhân tạo (AI) đã tạo ra một bước ngoặt về hiệu suất ở TPBank những năm gần đây. Riêng trong năm 2025, ngân hàng này giải phóng khoảng 500 nhân sự hậu cần (back-office). Tại TPBank, AI không phải là dự án nằm trong phòng Lab mà là chiến dịch "Bình dân học vụ số". Ngân hàng xây dựng một "Prompt Bank" (ngân hàng câu lệnh mẫu) để từ nhân viên pháp chế đến tín dụng đều biết cách "ra bài" cho AI. Thay vì một dây chuyền 20 người để phê duyệt hồ sơ theo cách truyền thống, nay AI tự động lọc dữ liệu, tính toán chỉ số tài chính và cảnh báo rủi ro, chỉ để lại những khâu cần tư duy chiến lược cho con người.

Nhưng "vũ khí" tối thượng giúp TPBank vận hành trơn tru cỗ máy này chính là quyền Tự chủ mã nguồn (Source code). Quyết tâm này được đúc rút từ “bài học xương máu đó” của TPBank là từng phụ thuộc vào đối tác nước ngoài trước đây và phải tốn kém chi phí tới vài ngàn USD mỗi ngày.

“Nếu phụ thuộc vào đối tác ngoại, mỗi lần muốn sửa một tính năng nhỏ, bạn phải đợi chuyên gia của họ bay sang. Chúng tôi chọn cách mua mã nguồn để tự phát triển. Chúng tôi muốn thay đổi trong đêm nay, sáng mai hệ thống đã phải vận hành tính năng mới. Chúng tôi không thể và không muốn phụ thuộc hoàn toàn vào đối tác bên ngoài để được quyền sáng tạo trên chính hệ thống của mình”, CEO TPBank chia sẻ đầy quyết liệt. Chính sự tự chủ này đã biến TPBank từ một người đi mua giải pháp trở thành một "nhà kiến trúc" thực thụ, làm chủ tốc độ và linh hồn của ngân hàng. Điều này cũng giải thích tại sao TPBank dù không tăng mạnh về số lượng nhân viên nhưng năng suất trên mỗi đầu người lại thuộc hàng top đầu hệ thống. Đó là sự tối ưu hóa dựa trên sức mạnh của thuật toán thay vì sức người thuần túy.

Cuộc đua ngân hàng hiện nay không còn nằm ở việc ai có nhiều chi nhánh hơn, mà là ai chiếm lĩnh được "ví số" và tần suất sử dụng của khách hàng cao hơn. Chiến lược của TPBank dựa trên một định nghĩa hướng đến giá trị thật: Sự trung thành trong kỷ nguyên số không đến từ những lời hứa, nó đến từ việc bạn giúp khách hàng tiết kiệm được từng giây cuộc đời.

Ông Nguyễn Hưng gọi đây là cách tạo ra "Chất gây nghiện" từ trải nghiệm tiện lợi liền mạch. Cách Gen Z thực hiện một lệnh chuyển tiền thường nhật cho thấy tiêu chuẩn mới của trải nghiệm số:Thay vì phải gõ từng con số tài khoản dài dằng dặc và kiểm tra tên người nhận ba bốn lần, họ chỉ cần copy thông tin thanh toán được gửi qua đoạn chat/tin nhắn và “paste” trên ChatPay của app TPBank - AI của TPBank sẽ tự động nhận diện và điền sẵn lệnh chuyển tiền trong tích tắc, AI của TPBank tự động bóc tách dữ liệu và điền lệnh chuyển tiền trong tích tắc.

Với một hộ kinh doanh nhỏ, thách thức lớn nhất thường nằm ở việc kiểm soát dòng tiền và đối soát doanh thu vào cuối ngày. TPBank giải quyết bài toán này bằng hệ thống mã QR biến thiên cùng thông báo biến động số dư tức thời kèm ghi chú chi tiết, giúp chủ cửa hàng quản lý hàng trăm giao dịch mà không cần sổ sách thủ công.

Khát vọng vươn tầm và bản lĩnh của người "làm chủ cuộc chơi"

Một trong những kế hoạch quan trọng của TPBank trong năm 2026 đó là thành lập ngân hàng con chuyên biệt, hoạt động trong khuôn khổ của Trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng. Đây được ví như xây dựng một "Khu chế xuất tài chính", nơi TPBank có thể thử nghiệm những sản phẩm dịch vụ tài chính mới nằm ngoài khuôn khổ nội địa, kết nối trực tiếp với dòng vốn quốc tế.

Ông Nguyễn Hưng chia sẻ, ngân hàng đã chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực 3.000 tỉ đồng cho ngân hàng con, đồng thời không giấu giếm kỳ vọng rằng, với thế mạnh về công nghệ đã được tối ưu hóa đến mức "may đo" riêng cho người Việt, TPBank sẽ trở thành một thực thể không thể thiếu trong hệ sinh thái tài chính mới. Ở đó, lợi nhuận không chỉ chảy về túi cổ đông, mà còn là nguồn lực để ngân hàng mẹ tiếp tục đầu tư vào những pháp nhân mới, những nền tảng mới.

Mục tiêu vạn tỉ, vì thế, chỉ là một cột mốc của sự phát triển. Khát vọng thực sự của TPBank là tạo ra một môi trường mà ở đó, khách hàng được phục vụ bằng tốc độ của những dòng code tự chủ, và ngân hàng vận hành bằng sự chuẩn xác của những thuật toán AI đã được "tôi luyện" qua thực tế khắc nghiệt. Đó không chỉ là vươn tầm về quy mô, mà là vươn tầm về vị thế làm chủ công nghệ - thứ kháng thể mạnh mẽ nhất để TPBank không chỉ "đi trên dây" an toàn, mà còn có thể nhảy múa trên chính sợi dây đó một cách đầy kiêu hãnh.