Quý I/2015, GDP cả nước tăng 6,03%, trong đó ngành công nghiệp và xây dựng đóng góp 8,3%. Do chiếm tỉ trọng khá cao trong nền kinh tế, nên nhiều công ty chứng khoán có chung nhận định kỳ vọng cơ hội đầu tư vào lĩnh vực xây dựng hạ tầng giao thông.
Doanh nghiệp đã cổ phần lạc quan
Trong thời gian qua, việc cổ phần hóa (CPH) các doanh nghiệp (DN) ngành giao thông vận tải (GTVT) diễn ra khá thành công. Ông Vũ Anh Minh, Vụ trưởng Vụ Quản lý DN - Bộ GTVT, cho biết ngành này đã CPH 10 tổng công ty lớn trong bối cảnh kinh tế đất nước khó khăn. Nhìn vào tỉ suất lợi nhuận của các DN rất thấp, thậm chí lỗ, lúc đầu lo ế nhưng khi CPH lại có nhiều thuận lợi. Trong số 10 DN CPH đã có 7 DN bán cổ phiếu thành công và chọn được nhà đầu tư lớn tham gia, chỉ 3 DN bán không thành công. Sau một thời gian nắm giữ, vì muốn thuận lợi hơn trong việc triển khai ý tưởng đầu tư kinh doanh nên các nhà đầu tư lớn ngỏ ý mua toàn bộ vốn tại 2 Tổng Công ty Công trình Giao thông Cienco 1 và Cienco 4. Sau khi cân nhắc thiệt hơn, đầu năm 2015, chủ sở hữu phần vốn nhà nước tại các DN này đã bán hết cho nhà đầu tư lớn 35% phần vốn còn lại. Ông Vũ Anh Minh cho biết báo cáo tài chính 6 tháng cuối năm 2014 của các DN đã CPH đều lạc quan: vốn chủ sở hữu tăng 17,2%, doanh thu tăng 15,3%, lợi nhuận tăng 82,9%, thu nhập của người lao động tăng 22,6%, nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu giảm 18%.
Theo kế hoạch, năm nay, Bộ GTVT tiếp tục đẩy mạnh thoái vốn tại các DN đã CPH xong, gồm: Cienco 5, 6, 8; Tổng Công ty Tư vấn GTVT; Tổng Công ty Vận tải thủy; Tổng Công ty Xây dựng Đường thủy; Tổng Công ty Thăng Long và Tổng Công ty Công nghiệp ô tô Việt Nam. Đặc biệt, bộ đang tiếp tục CPH Tổng Công ty Đường cao tốc Việt Nam, Công ty Cửu Long và Tổng Công ty Cảng hàng không Việt nam (ACV). Trong đó, ACV là “hàng khủng” có vốn nhà nước hơn 20.000 tỉ đồng, tổng tài sản 37.000 tỉ đồng. Quy mô này rất lớn vì các DN được CPH ở giai đoạn trước đều có quy mô vốn nhà nước dưới 1.000 tỉ đồng. “Rất nhiều nhà đầu tư lớn đang quan tâm đến các DN được CPH trong năm 2015, đặc biệt là DN hàng hải và hàng không” - ông Minh cho biết.
Nhiều nhà đầu tư lớn muốn mua toàn bộ vốn cổ phần hóa tại các doanh nghiệp hạ tầng. (Ảnh chỉ có tính minh họa) Ảnh: Tấn Thạnh
Mới bán được 100.000 tỉ đồng
Nhưng bức tranh tổng thể CPH DN nhà nước lại không được lạc quan như vậy. Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KHĐT), hết quý I/2015 chỉ có 29 trong số 289 DN lên kế hoạch hoàn thành CPH trong năm nay. Việc thoái vốn nhà nước tại các DN vẫn chậm, mới thu về được 6.987 tỉ đồng, tăng 2.050 tỉ đồng so với giá trị sổ sách. Tính chung từ đầu 2014 đến nay, vốn nhà nước đã thoái khỏi các DN đạt 10.000 tỉ đồng, thấp hơn so với kế hoạch 15.000 tỉ đồng. Theo đánh giá của Chính phủ, tổng tài sản của DNNN hiện nay đạt khoảng 3 triệu tỉ đồng, trong đó vốn chủ sở hữu nhà nước khoảng 1,2 triệu tỉ đồng nhưng 5 năm qua, việc CPH mới bán được 100.000 tỉ đồng.
Đặc biệt, việc thoái vốn trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng thực hiện chậm. Chính phủ yêu cầu các tập đoàn, tổng công ty nhà nước tiếp tục thoái vốn đầu tư tại các lĩnh vực nhạy cảm là chứng khoán, tài chính ngân hàng, bảo hiểm, bất động sản, quỹ đầu tư và ngoài ngành nghề sản xuất kinh doanh chính theo đề án tái cơ cấu đã được phê duyệt. Giá trị đầu tư vào các lĩnh vực nói trên phải thoái vốn trong giai đoạn 2014-2015 là 22.504 tỉ đồng. Tuy nhiên, theo Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển DN nhà nước, trong số gần 7.000 tỉ đồng thu được từ thoái vốn lĩnh vực bất động sản chiếm 3.177 tỉ đồng, bảo hiểm và tài chính chiếm 622 tỉ đồng. Nguyên nhân thoái vốn chậm là do Ngân hàng Nhà nước chậm có ý kiến thẩm định, việc bán đấu giá cổ phần theo lô chưa có hướng dẫn.
Hà Linh
