Mùa hè là thời điểm số vụ tai nạn đuối nước trẻ em gia tăng do trẻ em bước vào kỳ nghỉ hè. Vì vậy, các gia đình cần nâng cao ý thức trong việc tìm hiểu và áp dụng những biện pháp phòng tránh đuối nước cho trẻ nhỏ.
Nguyên nhân gây đuối nước
Trước hết, do nhận thức, hiểu biết chung của gia đình và cộng đồng về phòng chống tai nạn đuối nước cho trẻ em còn thấp. Điều này không chỉ phổ biến ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa mà ngay cả các vùng thành thị thì tai nạn đuối nước đối với trẻ em cũng thường xuyên xảy ra.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), đuối nước là 1 trong 5 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ em. Tuy nhiên, nhận thức chung của người dân và toàn xã hội về vấn đề này vẫn còn hạn chế và rất chủ quan. Cha mẹ và người chăm sóc trẻ em còn thiếu kỹ năng sơ cấp cứu ban đầu khi trẻ bị đuối nước. Sự quan tâm, giám sát không đầy đủ của người lớn cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tỉ lệ đuối nước cao ở trẻ em. Thực tế cho thấy có rất nhiều trường hợp trẻ bị đuối nước do rơi xuống sông, suối, ao, hồ, cống nước và các vũng nước sâu trong lúc đang vui vẻ nô đùa cùng bè bạn... một phần cũng vì chưa có sự quan sát của gia đình, nhà trường, xã hội - nhất là trong dịp hè và mùa mưa bão.
Một nguyên nhân quan trọng nữa xuất phát từ chính đặc điểm tâm sinh lý của trẻ em thường hiếu động, ham vui, thích rủ nhau đi tắm biển, sông, suối, hồ... trong khi các em lại không biết bơi, thể lực còn yếu, lại không có kỹ năng ứng phó khi có nguy cơ bị đuối nước. Trong khi môi trường sống xung quanh trẻ còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ không an toàn, hệ thống sông ngòi, ao hồ chằng chịt; nhiều ngôi nhà, trường học gần sông ngòi, ao, hồ không có rào chắn, nhiều hố nước sâu ở khu vực sản xuất, tại các lò gạch, các khu vực khai thác đá, cát... rất nguy hiểm.
Nhìn từ một khía cạnh hạ tầng giao thông, số lượng các phương tiện qua lại trên biển, sông, hồ, nhất là những ghe, đò... chở các em qua sông để đến trường thường chở quá số lượng quy định, lại cũ kỹ, thiếu sự trang bị các phương tiện cứu hộ, thiếu kiểm tra, giám sát chặt chẽ của các cơ quan chức năng dẫn đến những trường hợp đắm thuyền, lật đò... dẫn đến nhiều cái chết thương tâm. Thêm nữa, công tác tuyên truyền, giáo dục về phòng chống tai nạn đuối nước trẻ em đã được tiến hành nhưng chưa thường xuyên, liên lục.
Ngoài ra, phải kể đến một thực trạng đuối nước cả nhóm, đó là khi các em tự cứu lẫn nhau. Do các em chưa có kiến thức trong việc cấp cứu, sơ cứu người bị chết đuối, thậm chí là không biết bơi cũng lao ra cứu bạn dẫn đến tình trạng số lượng trẻ bị chết đuối tăng lên.
Các biện pháp phòng tránh đuối nước
Để phòng tránh đuối nước ở trẻ nhỏ vào mùa hè, mùa mưa bão, các bậc cha mẹ, thầy cô cần nghiêm túc thực hiện những biện pháp sau:
Bảo đảm sức khỏe tốt nhất cho con: Cần biết sức khỏe con em mình có bảo đảm để có thể tham gia hoạt động bơi lội hay không? Nhiều bậc phụ huynh không biết rằng không phải trẻ em nào cũng có thể học bơi. Ví dụ như những em nhỏ mắc các bệnh hen phế quản; bệnh đường hô hấp mạn tính (viêm mũi dị ứng, viêm mũi xuất tiết, viêm xoang mạn); viêm da dị ứng... không nên xuống nước vì có thể làm bệnh nghiêm trọng hơn, dẫn tới những tai nạn không mong muốn khi bơi. Để bảo đảm sức khỏe cho trẻ khi đi bơi phụ huynh cần lưu ý nên cho trẻ đi khám bác sĩ để quyết định trẻ có thể tham gia bơi lội không.
Dạy trẻ biết bơi: Để phòng đuối nước cho trẻ, việc đầu tiên và quan trọng nhất đó là dạy trẻ biết bơi. Các bậc cha mẹ cần trang bị kỹ năng bảo đảm an toàn, xử lý tình huống khi bơi cho các em nhỏ như: cần phải khởi động kỹ trước khi xuống nước, xử lý ra sao khi bị chuột rút, gặp vùng nước xoáy, cách sơ cứu khi gặp người bị đuối nước phù hợp với lứa tuổi...
Tuy nhiên, hiện nay, việc dạy bơi cho trẻ chỉ dừng lại ở mức độ tự phát, tình trạng thiếu bể bơi, thiếu kỹ thuật bơi căn bản cũng là yếu tố ảnh hưởng tới việc dạy trẻ kỹ năng này. Vì vậy, một giải pháp đó là nhà trường có thể dạy kỹ năng bơi cho trẻ tại trường học như một chương trình bắt buộc.
Có các biện pháp cảnh báo: Cần cảnh báo trẻ về những nơi tiềm ẩn nguy cơ đuối nước như sông, suối, ao, hồ, những vùng nước sâu.
Vẫn hết sức chú ý dù trẻ biết bơi: Đối với các bể bơi, cần lưu ý các em chỉ bơi ở những nơi có người và phương tiện cứu hộ và đặc biệt phải tuân thủ các quy định của bể bơi, khu vực bơi. Khi trẻ đi bơi, người lớn cần phải luôn bên cạnh, trông chừng và theo dõi trẻ, tránh trường hợp đáng tiếc xảy ra. Cần bảo đảm trẻ luôn mang theo phao khi đi bơi và đi tàu thuyền. Ở nhà có trẻ nhỏ tốt nhất không nên để những lu nước, thùng nước, nếu bắt buộc phải có (như vùng phải tích trữ nước ngọt để dùng) nên đậy thật chặt để trẻ em không mở nắp được.
Và không quên nhắc trẻ phải luôn chấp hành tốt các quy định về an toàn khi tham gia các phương tiện giao thông đường thủy như mặc áo phao.
