Thế nhưng, đó là chuyện của ngày xưa. Còn bây giờ, người ta lại dùng một thứ tiêu khiển khác để giải sầu, đó là… ăn. Đây là một thói quen thường được xem là “chuyện nhỏ” nhưng thật tình, đó là vấn đề hệ trọng cần lưu tâm. Giới chuyên môn gọi hiện tượng này là “ăn do cảm xúc” (emotional eating).
Để chứng minh tác hại của việc ăn để giải sầu, xin bắt đầu bằng một câu chuyện mà người viết có dịp biết qua. Khi từ New Zealand qua Úc để làm việc, Amy là một cô gái mảnh khảnh, dáng người dong dỏng cao và không ít chàng trai phải tốn không biết bao nhiêu… đôi giày vì phải làm “cái đuôi” của Amy. Rồi một ngày kia, Amy nhận được tin xấu từ quê nhà là bạn trai cô đã có người tình mới. Thế rồi, Amy bỗng nhiên trở chứng… nghiện ăn. Rồi thì cứ mỗi lần đọc lại những bức thư tình cũ hoặc khi thấy bất cứ những dấu vết của các kỷ niệm xưa thì Amy lại tìm đến… thức ăn. Món ăn thông thường mà Amy dùng để giải sầu lại là những món ăn nhanh (fast food). Từ một cô gái mảnh khảnh, chẳng mấy chốc Amy đạt tới trọng lượng lên tới 80 kg.
Trường hợp của Amy không phải là cá biệt. Theo các chuyên gia dinh dưỡng thì khoảng 75% trường hợp ăn uống quá độ là để… giải sầu. Phần đông lại là giới trẻ. Đôi khi cảm thấy buồn, chúng ta thường kiếm cái gì nhấm nháp gọi là “ăn cho đỡ buồn”. Tuy nhiên, nếu thấy hễ mỗi khi có chuyện buồn, bạn lại tìm tới… miếng ăn thì đây cũng là lúc bạn cần sự giúp đỡ từ các nhà tâm lý hoặc các chuyên gia dinh dưỡng. Có tới… 1.001 lý do dẫn đến thói quen ăn do cảm xúc: khi bị tình phụ, khi buồn chán, khi bị stress, khi người thân nằm xuống, khi dọn nhà, khi bực bội do công việc…
Điều khó khăn là chúng ta khó phân biệt được khi nào là ăn thật do nhu cầu, khi nào ăn do cảm xúc. Các bạn trẻ thời nay thường rất bận rộn vì công việc, rất nhiều bạn vừa tranh thủ ăn trong lúc làm việc và viện cớ rằng mình bị mất sức do làm việc quá tải vì vậy cần phải được “tẩm bổ”. Thật ra, có lẽ bạn bị “dính” tật ăn do cảm xúc. Nếu bạn còn đa nghi rằng không biết mình cần ăn để có sức hay ăn để… giải sầu, bạn hãy thử làm điều này: Những khi cảm thấy muốn ăn, bạn hãy chờ thêm 20 phút và tìm một công việc gì đó để làm. Nếu sau khoảng thời gian này, bạn không còn thấy đói thì đích thị cơn đói vừa qua chỉ là cơn đói giả. Bên cạnh đó, bạn cũng nên tìm xem những tình huống gây ra chứng ăn để giải sầu, chẳng hạn có một số bạn trẻ được sếp giao những công việc đầy trọng trách thì trước tiên là ăn để… suy nghĩ. Cách tốt nhất để tránh ăn do cảm xúc là bạn cần tạo ra thói quen ăn uống lành mạnh bằng cách lên kế hoạch cho các bữa ăn. Khi đi làm nên mang theo khẩu phần ăn trưa để không còn cơ hội “la cà” ở những quầy thức ăn nhanh vốn có sẵn những loại thức ăn khiến bạn dễ dàng tăng ký.
Dược sĩ Nguyễn Bá Huy Cường