Người cao tuổi ở Nhật Bản thường rất ít mắc các bệnh tật nghiêm trọng. Bí quyết sống thọ, sống khỏe của người Nhật nằm ở cách họ ăn uống và vận động.
So với các nước phát triển, người Nhật Bản tiêu thụ lượng calo trung bình thấp hơn. Chế độ ăn của họ cũng bao gồm những thành phần tốt cho sức khỏe như cá, rau quả, các thực phẩm có nguồn gốc từ biển; món tráng miệng của người Nhật thường có kích cỡ và dinh dưỡng hợp lí hơn.
Không thể sinh ra tại Nhật, nhưng chúng ta có thể học tập phong cách của họ để có cuộc sống khỏe mạnh và lâu dài:
1. Người Nhật thích ăn hải sản
Lợi ích của việc ăn nhiều cá và hải sản đối với sức khỏe đã được chứng minh bằng thực tiễn và khoa học. Thường xuyên ăn cá giúp giảm nguy cơ tử vong do bệnh tim tới 36%. Người cao tuổi thường xuyên ăn cá có nồng độ các acid omega-3 trong cơ thể cao hơn và sống lâu hơn khoảng 2,2 năm so với những người ít ăn cá. Chế độ ăn nhiều hải sản cũng được chứng minh là tốt cho tinh thần và ngăn ngừa các bệnh nhiễm trùng, ung thư.
Ngoài ra, người Nhật cũng sử dụng các thức ăn khác từ biển như tảo biển, rong biển. Đây là đất nước tiêu thụ rong biển số 1 thế giới. Theo nghiên cứu, mỗi gói rong biển 9g có thể cung cấp lượng kali cho cơ thể tương đương một quả chuối. Rong biển có khả năng điều chỉnh nồng độ estrogen và estrialdol, giúp giảm nguy cơ ung thư vú ở phụ nữ.
Nhật Bản là một trong 6 nước tiêu thụ thủy - hải sản nhiều nhất thế giới. Trung bình mỗi người Nhật ăn hết khoảng 55,7kg thủy - hải sản mỗi năm. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyên bạn nên bổ sung các loại cá giàu acid béo như cá ngừ, cá hồi mỗi tuần bằng cách hấp hoặc nướng để đảm bảo chất dinh dưỡng.
2. Lựa chọn thực phẩm ít calo
Một phần ăn thông thường của người Nhật bao gồm một bát cơm nhỏ, một bát canh miso, 3 món mặn như cá, thịt hoặc đậu phụ đặt trong các đĩa/bát nhỏ và 2 món phụ từ thực vật. Bạn không cần ăn như người Nhật nhưng nên điều chỉnh thực đơn ăn uống của bạn theo phong cách Nhật Bản: tăng khối lượng trái cây, rau, ngũ cốc, cá; giảm thực phẩm chế biến sẵn, thực phẩm chứa nhiều calo; cắt giảm đồ ngọt và lượng đường trong thực đơn hàng ngày.
Phụ huynh Nhật Bản luôn ý thức việc tập cho con họ ăn đa dạng các loại thức ăn từ khi còn nhỏ. Họ thường xuyên tạo những thực đơn lành mạnh nhiều rau củ cho con và không phản ứng quá mạnh khi trẻ từ chối thức ăn. Bắt đầu từ tiểu học, trẻ em Nhật Bản được làm quen với những bữa ăn hữu cơ (organic) bao gồm các loại rau củ, thực phẩm tươi sản xuất tại địa phương. Những đứa trẻ được tiếp xúc và tự tay chuẩn bị bữa trưa với nhiều rau củ ở trường.
3. Thưởng thức có giới hạn
Người Nhật không hoàn toàn cắt giảm các thực phẩm tinh chế, đồ ngọt trong chế độ ăn uống. Trẻ em Nhật có thể ăn đồ ngọt, các loại đồ ăn nhẹ nhưng trong giới hạn nhất định về số lượng và tần số. Đồ ăn thường được xếp trong những chiếc đĩa nhỏ.
Mô hình "Flexible restraint" - kiềm chế linh hoạt thực phẩm kém lành mạnh là một nét văn hóa của Nhật Bản. Họ vẫn ăn các món ăn được cho là kém lành mạnh như pizza, kem, khoai tây chiên... nhưng rất hạn chế về khối lượng và tần số. Để tránh bị cám dỗ, người Nhật không dự trữ nhiều đồ ngọt, kẹo bánh, khoai tây chiên hay thực phẩm chế biến sẵn trong nhà.
4. Tăng cường hoạt động thể chất
Người Nhật được rèn luyện thói quen tập thể dục và vận động cơ thể từ khi còn nhỏ. Theo thống kê của Tổ chức y tế thế giới, hơn 98% trẻ em Nhật đi bộ hoặc đi xe đạp tới trường. Người trưởng thành ở Nhật cũng thường xuyên đi bộ ở khoảng cách gần hoặc đi tới các ga tàu điện ngầm.
Bạn có thể tạo thói quen vận động cho các thành viên trong gia đình bằng cách tắt hết các thiết bị điện, điện tử trong nhà và đi bộ ra ngoài trong 1 giờ mỗi ngày. Việc hoạt động thể chất thường xuyên có lợi ích lớn đối với sự phát triển của trẻ em nói riêng và sức khỏe của mọi người nói chung.
5. Yêu ca hát
Bạn có thể bất ngờ, nhưng hát karaoke là một trong những thú vui tiêu khiển phổ biến nhất ở Nhật. Các quán karaoke có mặt khắp mọi nơi. Năm 2010, ngành công nghiệp karaoke ở Nhật đã thu về hơn 10 tỉ USD, trong khi ngành điện ảnh nước này chỉ đạt doanh thu 2,66 tỉ USD.
Các nhà nghiên cứu của Đại học y khoa Ehime và Đại học Osaka đã chứng minh rằng, vui chơi cùng bạn bè và uống rượu ở mức độ vừa phải có thể cải thiện sức khỏe tim mạch đáng kể. Tác giả nghiên cứu cũng khẳng định, các động tác hít thở sâu lấy hơi khi hát rất tốt cho hệ thần kinh, những tràng pháo tay cổ vũ là liều thuốc tinh thần, giảm căng thẳng trong cuộc sống hữu hiệu.
6. Người Nhật sở hữu cách tắm tốt nhất cho sức khoẻ
Đối với người Nhật, thời gian tắm rất quan trọng. Họ dành rất nhiều thời gian để thư giãn tại những phòng tắm sento hay onsen (phòng tắm công cộng hay suối nước nóng). 85% người Nhật kết thúc một ngày dài bằng cách thư giãn trong phòng tắm.
Từ thế kỉ 17, người Nhật đã phát triển việc thư giãn trong bồn tắm thành một cách để ngăn ngừa, điều trị các bệnh thấp khớp, dị ứng, đau dây thần kinh tự phát... Nếu thực hành thiền trong lúc tắm, lợi ích cho sức khỏe sẽ tăng gấp 2 lần.
