Thực trạng và giải pháp bổ sung Can-xi cho đất lúa vùng Đồng bằng Sông Cửu Long

In bài viết

Từ chương trình Canh tác lúa thông minh, phân Đầu Trâu Bio-Canxi ra đời, giúp cải thiện độ phì đất, đuổi mặn, hạ phèn, phân giải rơm rạ, giảm phát thải.

Thực trạng và giải pháp bổ sung Can-xi cho đất lúa vùng Đồng bằng Sông Cửu Long- Ảnh 1.

Thu thập 76 mẫu đất vào đầu 2 vụ lúa Đông Xuân và Hè Thu tại 38 điểm ở Đồng Bằng Sông Cửu Long (số liệu và thông tin trước 30/6/2025)

Đối với đất, can-xi (Ca) giúp gia tăng độ bão hòa base của đất, đuổi mặn, tạo cấu trúc và kìm giữ chất hữu cơ trong đất. Còn đối với lúa, Ca là dưỡng chất quan trọng, giúp cứng cây, đứng lá, kháng sâu bệnh, chống chịu điều kiện bất lợi của môi trường như mặn, phèn, ngộ độc hữu cơ… Để tạo ra một tấn hạt, cây lúa cần hấp thụ đến 4kg Ca, nhiều hơn cả lân (chỉ 3kg P/tấn hạt). Ngoài ra Ca còn là dưỡng chất chủ yếu của vi sinh vật trong đất.

Để đánh giá một số đặc tính về độ phì nhiêu đất trong đó có Ca, năm 2022 chương trình "Canh tác lúa thông minh" (là chương trình hợp tác giữa Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền) đã thu thập 76 mẫu đất vào đầu 2 vụ lúa Đông Xuân và Hè Thu tại 38 điểm ở Đồng Bằng Sông Cửu Long. Mỗi mẫu đất được lấy 5 điểm theo đường chéo gốc ở độ sâu 0-20 cm.

Kết quả phân tích đất cho thấy hàm lượng Ca trao đổi của tất cả các mẫu đất ở ĐBSCL đều đủ cho nhu cầu của cây lúa (Ca >1 meq/100g đất). Còn Mg trao đổi cũng vậy, hầu hết đều đủ cho cây lúa, ngoại trừ những điểm ở phía thượng lưu sông Cửu Long thuộc 2 tỉnh An Giang và Đồng Tháp dưới ngưỡng đủ (Mg <3 meq/100g đất).

Tiểu vùng

Ca trao đổi

Mg trao đổi

Tì lệ Ca/Mg

Meq/100g đất

1

5,33

8,00

0,69

2

6,90

4,63

1,67

3

7,46

2,20

3,41

Trung bình

6,56

4,94

1,92


Tuy nhiên, sự hấp thụ Ca của cây lúa còn tùy thuộc vào tỷ số Ca/Mg. Để cây hấp thụ được đầy đủ Ca thì tỷ số Ca/Mg trong đất phải từ 3-4. Dựa trên sự phân bố của tỷ số Ca/Mg cho thấy ĐBSCL có 3 tiểu vùng sinh thái, phù hợp với quy luật trầm tích sông/ biển của quá trình hình thành đất ĐBSCL, và có thể được sử dụng trong quản lý độ phì nhiêu đất. Vùng 1 là vùng ven biển (trầm tích nước mặn) có Ca/Mg <1; Vùng trung châu thổ (trầm tích nước mặn ngọt hổn hợp) có tỷ số Ca/Mg từ 1-3; Vùng thượng lưu (trầm tích nước ngọt) có tỷ số Ca/Mg > 3.

Thực trạng và giải pháp bổ sung Can-xi cho đất lúa vùng Đồng bằng Sông Cửu Long- Ảnh 2.

3 tiểu vùng sinh tháiphù hợp với quy luật trầm tích sông/ biển của quá trình hình thành đất ĐBSCL (số liệu và thông tin trước 30/6/2025)

Hàm lượng dưỡng chất Ca trong đất tăng dần từ Vùng 1 (Trầm tích biển) đến vùng 3 (trầm tích sông). Còn Mg thì ngược lại giảm dần từ vùng 1 đến vùng 3. Quy luật này đã gây ra sự mất cân đối Ca/Mg (<3) ở vùng 1 và vùng 2. Vì vậy cần bón phân có bổ sung Ca cho 2 vùng này. Nhiều thí nghiệm bón Ca đã làm tăng năng suất lúa có ý nghĩa ở ĐBSCL. Ngoài ra, Ca còn làm vững chắc vách tế bào giúp lúa cứng cây, giảm đổ ngã.

Trên cơ sở thực trạng phì nhiêu đất từ kết quả của Chương trình Canh Tác Lúa Thông Minh ở ĐBSCL, một dòng phân bón cải thiện độ phì nhiêu đất "Đầu Trâu Bio-Canxi" đã ra đời nhằm cung cấp Ca và vi sinh vật có lợi cho đất; Giúp đuổi mặn, hạ phèn, gia tăng pH đất; Phân hủy nhanh rơm rạ trên ruộng hoàn trả lại dinh dưỡng cho đất, hạn chế ngộ độc hữu cơ và giảm phát thải; Cố định N và phân giải P trong đất.

Thực trạng và giải pháp bổ sung Can-xi cho đất lúa vùng Đồng bằng Sông Cửu Long- Ảnh 3.

Kết quả các mô hình bón Bio-Canxi ở các tỉnh An Giang, Hậu Giang, Đồng Tháp, Long An, Tây Ninh (số liệu trước 30/6/2025) cho thấy pH dung dịch đất lúa đầu vụ tăng lên, rơm rạ được phân hủy tốt hơn và axit hữu cơ giảm hơn có ý nghĩa so với đối chứng. Năng suất trung bình của các mô hình là 7,62 tấn/ha cao hơn so với đối chứng 1,07 tấn/ha (tăng 16,5 %).

Tỉnh

Năng suất (tấn/ha) *số liệu trước 30/6/2025

Đối chứng

Mô hình

Tăng (%)

An Giang

7.66

9.30

21.40

Hậu giang

7.45

8.38

12.48

Đồng tháp

5.60

7.40

32.14

Long An

5.80

6.40

10.34

Tây Ninh

6.20

6.60

6.45

Trung bình

6.54

7.62

16.51


GS. TS. Nguyễn Bảo Vệ - Phó Chủ tịch HĐKH Công ty CP Phân bón Bình Điền
HEINEKEN Việt Nam đạt nhiều cột mốc trong hành trình phát triển bền vững

HEINEKEN Việt Nam đạt nhiều cột mốc trong hành trình phát triển bền vững

Doanh nghiệp 18:10

Trong suốt 35 năm qua, HEINEKEN Việt Nam không ngừng theo đuổi cam kết “Vì một Việt Nam tốt đẹp” hơn thông qua những sáng kiến và hành động thiết thực

C.P. Việt Nam thúc đẩy các giải pháp bao bì tuần hoàn trong chuỗi Feed - Farm - Food

C.P. Việt Nam thúc đẩy các giải pháp bao bì tuần hoàn trong chuỗi Feed - Farm - Food

Thị trường 17:42

C.P. Việt Nam chia sẻ các giải pháp trong chuỗi Feed - Farm - Food nhằm giảm chất thải bao bì, sử dụng hiệu quả tài nguyên, góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn

C.P. Việt Nam vào Top 5 doanh nghiệp đổi mới sáng tạo ngành nông nghiệp công nghệ cao

C.P. Việt Nam vào Top 5 doanh nghiệp đổi mới sáng tạo ngành nông nghiệp công nghệ cao

Thị trường 17:42

C.P. Việt Nam được ghi nhận nhờ thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số xuyên suốt chuỗi Feed - Farm - Food, hướng đến phát triển bền vững

BIDV và hành trình về nguồn, an sinh xã hội ý nghĩa tại tỉnh Hà Tĩnh

BIDV và hành trình về nguồn, an sinh xã hội ý nghĩa tại tỉnh Hà Tĩnh

Hoạt động cộng đồng 17:39

Đảng bộ Ban Quản lý khách hàng doanh nghiệp BIDV phối hợp cùng Chi nhánh Hà Tĩnh tổ chức chuỗi hoạt động về nguồn và an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.

Hồi sinh đất phèn để cho cánh đồng lúa luôn xanh khỏe

Hồi sinh đất phèn để cho cánh đồng lúa luôn xanh khỏe

Sản xuất - Kinh doanh 12:16

Từ vùng đất bị phèn gây chết lúa, nông dân ở An Giang đã thay đổi tư duy canh tác, giảm chi phí sản xuất, tạo ra hạt gạo an toàn và tăng lợi nhuận.

CHK Quốc tế Gia Bình ký Hợp đồng Dịch vụ Kỹ thuật và Hợp tác chiến lược, chuẩn bị công tác vận hành

CHK Quốc tế Gia Bình ký Hợp đồng Dịch vụ Kỹ thuật và Hợp tác chiến lược, chuẩn bị công tác vận hành

Doanh nghiệp 12:15

Lễ ký kết Hợp đồng Dịch vụ Kỹ thuật và Hợp tác chiến lược để chuẩn bị cho công tác vận hành Cảng Hàng không Quốc tế Gia Bình chính thức được triển khai.

PVcomBank củng cố nền tảng tăng trưởng với kết quả kinh doanh tích cực

PVcomBank củng cố nền tảng tăng trưởng với kết quả kinh doanh tích cực

Thị trường 11:25

Trong bối cảnh ngành ngân hàng đối mặt với nhiều thách thức, PVcomBank ghi nhận một năm 2025 khởi sắc với nhiều chuyển biến ở các chỉ tiêu kinh doanh chủ chốt.