Theo các chuyên gia dịch tễ, các bệnh truyền nhiễm hiện đang là mối quan tâm toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, có một cách đơn giản có thể phòng các bệnh truyền nhiễm như tay chân miệng, tiêu chảy, nhiễm khuẩn đường hô hấp ở trẻ em, tới 35%-50%.

Rửa tay vì sức khỏe

Sáng 13-10, tại lễ mít tinh hưởng ứng ngày Thế giới rửa tay với xà phòng, PGS-TS Nguyễn Trường Sơn, Thứ trưởng Bộ Y tế, cho biết để phòng chống các bệnh lây nhiễm, theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), chỉ một động tác rửa tay với xà phòng tại các thời điểm quan trọng trong ngày sẽ làm giảm tới 35% nguy cơ lây truyền các bệnh tiêu chảy, giảm rủi ro nhiễm khuẩn tiêu chảy tới 47%, giảm đáng kể tình trạng nhiễm khuẩn đường hô hấp cấp từ 19%-45% ở trẻ em và phòng ngừa rất hiệu quả bệnh tay chân miệng.

Rửa tay với xà phòng tưởng như rất đơn giản nhưng hiện nay vẫn còn nhiều người đặc biệt là trẻ em, người dân sống tại vùng nông thôn chưa thực hiện được điều này. Ông Sơn cho biết: "Tại Việt Nam, các bệnh truyền nhiễm gây dịch có tỉ lệ mắc trên 100.000 dân cao nhất là cúm, tiêu chảy, sốt xuất huyết, tay chân miệng, lỵ, quai bị, thủy đậu. Như vậy, có khoảng gần một nửa các bệnh truyền nhiễm có tỉ lệ mắc cao nhất là những bệnh liên quan tới nước sạch, vệ sinh môi trường và đặc biệt là các hành vi vệ sinh cá nhân gồm rửa tay với xà phòng".

Rửa tay thường xuyên với xà phòng dưới vòi nước sạch là biện pháp hiệu quả bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng

Bàn tay bẩn là ổ chứa hàng triệu vi khuẩn

Các chuyên gia y tế cũng cảnh báo, bàn tay là phương tiện trung gian làm lan truyền tác nhân gây nhiễm khuẩn bệnh viện và các tác nhân gây bệnh đề kháng kháng sinh. Mỗi cen-ti-mét vuông trên bàn tay có thể chứa hàng triệu vi khuẩn, trong đó có rất nhiều vi khuẩn gây bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như tiêu chảy cấp, cúm, tả, lỵ, thương hàn, tay chân miệng… Việc vệ sinh tay được ví như vắc-xin tự chế, rất đơn giản và dễ thực hiện. Đặc biệt rửa tay bằng xà phòng cũng là biện pháp đơn giản nhất, rẻ tiền nhất và hiệu quả nhất trong việc phòng bệnh và kiểm soát nhiễm khuẩn.

Theo Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF), 88% các trường hợp tử vong do tiêu chảy ở trẻ em có liên quan đến tình trạng vệ sinh kém và thiếu nước sạch. Tiêu chảy và viêm phổi là 2 bệnh chính có liên quan đến việc lây truyền các mầm bệnh qua bàn tay và là nguyên nhân gây tử vong cho khoảng 1,7 triệu trẻ em trên thế giới hằng năm. Ngoài ra, vệ sinh kém cũng làm gia tăng các bệnh như tay chân miệng, bệnh ngoài da, giun sán...

PGS-TS Trần Đắc Phu, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), cho biết trên thực tế, chúng ta có thể rửa tay bất cứ lúc nào nhưng không thể bỏ qua các thời điểm sau: trước, trong và sau khi nấu ăn; trước khi ăn; trước và sau khi điều trị vết thương; trước và sau khi chăm sóc người ốm; sau khi đi vệ sinh; sau khi xì mũi, ho hoặc hắt hơi; sau khi thay tã hoặc và vệ sinh cho trẻ đã sử dụng nhà vệ sinh; sau khi chạm vào động vật, thức ăn gia súc hoặc chất thải động vật; sau khi chạm rác... Người lớn nên rửa tay ít nhất 6 lần/ngày. Trẻ em rửa tay nhiều hơn, nhất là khi có sự thay đổi môi trường như từ trường về nhà, từ nhà đến trường, đi xe công cộng.

WHO khuyến cáo thường xuyên rửa tay là một trong những cách tốt nhất để tránh bị bệnh và lây lan bệnh tật cho cơ thể. Bởi vì trong quá trình hoạt động cả ngày, bạn sẽ thường xuyên va chạm vào mọi người, các bề mặt và điều này khiến bạn tích lũy nhiều vi khuẩn trên tay. Sau đó, bạn có thể lây nhiễm bệnh tật cho chính bản thân bằng các hành động vô tình như đưa vi trùng này chạm vào mắt, mũi hay miệng. "Mặc dù, bạn không thể giữ tay vô trùng nhưng việc rửa tay thường xuyên có thể giúp bạn hạn chế chuyển giao và lây lan các vi khuẩn, virus sang người khác và ngược lại" - ông Phu nhấn mạnh.