Chế độ ăn uống dự phần vào trí thông minh của con người. Thiếu chất dinh dưỡng sẽ có ảnh hưởng xấu đến não bộ, làm cho nó hoạt động không tốt bởi vì não là một “bộ máy”.
Mọi việc khởi đầu từ trong bụng mẹ. Phụ nữ mang thai mà ăn kiêng thứ này thứ nọ vì sợ mập rất có thể ảnh hưởng đến thai nhi. Có thể ngưng dùng bánh ngọt có nhiều bơ… nhưng chất béo là lựa chọn rất cần thiết cho tế bào thần kinh của thai nhi. Các axít béo thiết yếu có trong cá béo, lòng đỏ trứng, dầu ăn là cần thiết cho sự phát triển não bộ của bé.
Sau khi bé ra đời, ở các tháng đầu đời, sữa mẹ là tốt nhất cho trẻ. Sữa mẹ là thức ăn hoàn chỉnh nhất, thích hợp nhất đối với trẻ. Sữa mẹ có đủ năng lượng và chất dinh dưỡng cần thiết như đạm (protid), chất béo (lipid), đường (carbohydrate), vitamin và muối khoáng với tỉ lệ thích hợp cho sự hấp thu và phát triển cơ thể trẻ. Bú mẹ, trẻ sẽ lớn nhanh, phòng được bệnh suy dinh dưỡng. Ngoài ra, sữa mẹ có chứa rất nhiều axít béo cần thiết: omega-3, omega-6 và 2 axít béo dẫn xuất từ 2 axít béo trên là axít arachidonic và axít cervonic.
Không ít bà mẹ cho rằng giai đoạn 0-2 tuổi là quá sớm để quan tâm tới việc nuôi dưỡng hay phát triển trí não cho trẻ. Thế nhưng, ngược lại với suy nghĩ này, đây lại là giai đoạn vàng cho việc phát triển trí não nhằm giúp trẻ phát huy tối đa tiềm năng bản thân ngay từ những năm tháng đầu đời.
Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra giai đoạn phát triển nhanh nhất của bộ não là từ 0-2 tuổi; sẽ có khoảng 70%-80% khả năng kết nối giữa các tế bào não được hoàn thiện khi trẻ lên 2 tuổi. Cùng với đường truyền liên kết trong não tăng dần thì trọng lượng não cũng tăng lên. Chính vì thế mà sau khi sinh được 6 tháng, trọng lượng bộ não tăng lên gấp đôi lúc mới sinh và khi được 2 tuổi thì bằng 80% trọng lượng bộ não của người lớn. Sự phát triển nhanh của não bộ trong 2 năm đầu đời đã mở ra “cơ hội vàng” để giúp trẻ phát huy tối đa tiềm năng trí tuệ mà nếu cha mẹ lơ là không biết nắm bắt thì sẽ không bao giờ lấy lại được.
Để nắm lấy cơ hội này, cha mẹ cần đặc biệt chú ý cung cấp cho trẻ một chế độ dinh dưỡng hợp lý và đầy đủ, bao gồm những dưỡng chất nuôi dưỡng trí não, đặc biệt DHA. DHA chính là dưỡng chất quan trọng trong não bộ, chiếm 25% trọng lượng khô của não. DHA tập trung chủ yếu ở phần não trán nơi điều khiển các chức năng của não bộ bao gồm kiểm soát, quản lý quá trình nhận thức từ việc lên kế hoạch, ghi nhớ, tập trung chú ý. DHA còn góp phần vào sự tăng trưởng, kết nối của các tế bào thần kinh, giúp quá trình truyền thông tin đạt hiệu quả...
Một khi lớn lên, não bộ cũng phát triển tương ứng. Não chỉ chiếm 2% trọng lượng cơ thể nhưng lại sử dụng 20% ôxy và 20% glucoza mà chúng ta sử dụng. Chỉ trong 3 phút không có glucoza, tế bào thần kinh sẽ chết. Các chuyên gia dinh dưỡng thường xuyên nhắc nhở: “Bí quyết của học tốt, thành công trong học tập là ăn sáng đầy đủ, chất lượng tốt”.
Bác sĩ Ngô Văn Tuấn
