Theo CNBC, khảo sát của tổ chức The National Endowment for Financial Education (NEFE) cho thấy có tới 70% người trúng xổ số tại Mỹ phá sản sau 5 năm nhận tiền thưởng. Nguyên nhân thì đủ cả, từ đầu tư sai lầm cho đến vung tay quá trán cho nhà to, xe đẹp, các chuyến đi chơi, cờ bạc, gái điếm...

“Có đủ bằng chứng cho thấy những người bất ngờ lọt vào danh sách 1% những người giàu nhất nước Mỹ sẽ không trụ lại đó được bao lâu”, nhà báo tài chính Jonnelle Marte của tờ Washington Post bình luận.

Kinh tế gia Jay L. Zagorsky cũng có chung nhận định. “Các khảo sát cho thấy thay vì kéo người trúng ra khỏi rắc rối tài chính, giải độc đắc nhấn chìm họ trong vũng bùn sâu”, ông cảnh báo.

Chuyên gia tư vấn tài chính Don McNay, tác giả cuốn Life Lessons from the Lottery (Bài học cuộc đời từ xổ số), cho biết nhiều người trúng số rơi vào trầm cảm, ly dị bạn đời, thậm chí tự sát.

Trúng độc đắc không biến bạn thành nhà đầu tư thông thái

Vậy người trúng số nên làm gì để giữ được số tiền khổng lồ từ trên trời rơi xuống và sống hạnh phúc?

Tỷ phú tự thân Mark Cuban, người sở hữu khối tài sản 3,9 tỷ USD (tính đến tháng 2/2019), đưa ra một lời khuyên rất thực tế: “Hãy gửi tiền vào ngân hàng và lấy tiền lãi hàng tháng”.

Ước tính 70% người trúng số độc đắc tại Mỹ phá sản sau 5 năm. Ảnh: Chicago Tribune.

“Bạn không thể trở thành một nhà đầu tư thông thái sau khi trúng độc đắc. Đừng có đầu tư lung tung. Hãy gửi tiền vào ngân hàng, nhận lãi hàng tháng và sống thoải mái”, ông Cuban nhấn mạnh.

Theo ông, rất nhiều người bất ngờ giàu lên nhờ xổ số muốn đầu tư để kiếm nhiều tiền hơn nữa. “Nhưng bạn sẽ ngủ ngon hơn khi biết chắc mình sẽ không mất tiền. Đầu tư là chuyện luôn rủi ro và không cẩn thận bạn có thể mất hết mọi thứ”, ngôi sao của show truyền hình thực tế Shark Tank phân tích.

Tại Mỹ, người trúng độc đắc Mega Millions hoặc Powerball có thể lựa chọn nhận tất cả tiền thưởng một lần hoặc nhận từng phần theo từng năm. Việc chọn nhận tiền tất cả một lần buộc người trúng phải trả thuế cao hơn.

Ví dụ, người trúng 10 triệu USD nếu nhận một lần tất cả sẽ phải đóng thuế trên toàn bộ khoản tiền này và mức thuế phải đóng sẽ là rất cao, lên tới 37%. Ngược lại, nếu nhận 300.000 USD mỗi năm cho đến khi lấy đủ 10 triệu USD , người trúng sẽ chỉ phải đóng thuế hàng năm 33% trên mức 300.000 USD .

Đầu tư thận trọng

Tỷ phú Cuban cho rằng khuyên người trúng số chọn hình thức nhận tiền thưởng hàng năm để đảm bảo không vung tay tiêu sạch tất cả. Tuy nhiên, nhà đầu tư Kevin O’Leary lại cho rằng nên lĩnh tất cả một lần nhưng không tiêu hoang phí, thay vào đó tiết kiệm một khoản cố định và dành khoản dư để đầu tư một cách thận trọng.

Manuel Franco, người trúng giải độc đắc 768,4 triệu USD hồi tháng 4 tại Mỹ. Ảnh: CNBC.

Chuyên gia cố vấn tài chính Rich Ramassini của hãng PNC Investments khuyên người trúng số sau khi nhận tiền nên trả hết những món nợ lãi cao rồi thanh toán những khoản nợ còn lại.

Chuyên gia Greg McBride cho rằng người trúng số nên thuê tư vấn tài chính trước khi đưa ra bất kỳ quyết định lớn nào.

“Đừng vội thôi việc hay làm chuyện gì bốc đồng. Hãy cứ chờ cho đến khi mọi thứ ổn định trở lại”, ông nói.

Một người cố vấn tài chính có thể giúp người trúng số bảo vệ số tiền có được để đảm bảo tương lai của họ và con cái họ được an toàn. Những khoản đầu tư an toàn bao gồm mua bảo hiểm nhân thọ, mua bất động sản ở những khu trung tâm...

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh người trúng số không nên khoe khoang với cả thế giới rằng mình vừa gặp may mắn lớn. Chỉ nên chia sẻ thông tin cho một số thành viên gần gũi nhất trong gia đình và những người bạn thân nhất. Và họ nên tránh xa mạng xã hội.

“Nếu bạn khoe của, sẽ có những người họ hàng và bạn bè không biết từ đâu bất ngờ xuất hiện. Bọn lừa đảo sẵn sàng tìm cách cuỗm hết tiền của bạn”, chuyên gia Ramassini cảnh báo.