Đây thực sự là lời mời hấp dẫn trong bối cảnh kinh tế khó khăn. Thực hư của câu chuyện này như thế nào?
Lợi nhuận “khủng”
Trên các diễn đàn hiện nay, có rất nhiều thành viên mời chào những người khác tham gia kinh doanh cổ phiếu trực tuyến. Những người này không làm việc trực tiếp cho một công ty chứng khoán nào mà đều là những người đã đầu tư vào cổ phiếu trực tuyến. Thành viên “quan360” trên một diễn đàn chia sẻ: Tôi đã kinh doanh cổ phiếu trực tuyến được vài tháng thông qua công ty Uinvest và hiện giờ đã rút được gốc, số tiền ban đầu bỏ ra đã tăng gấp đôi. Đây là hình thức kinh doanh không cần bạn phải có kiến thức gì về chứng khoán, chỉ cần có tiền là có thể đầu tư với lãi suất 12-15%/tháng, gấp 10 lần gửi ngân hàng.
Theo như trang Uinvest, công ty này được thành lập năm 2006 với trụ sở ở Ukraine và Hoa Kỳ, thu hút vốn của các nhà đầu tư cá nhân cho các công ty yêu cầu tài trợ. Công ty này cho biết, trung bình lợi nhuận hàng tháng của tất cả các dự án cho các nhà đầu tư là 12%.
Nếu muốn mua cổ phiếu của một công ty nào đó ở Ukraine và Đông Âu, người mua có thể đăng nhập vào trang web của Công ty Uinvest, chuyển tiền và chọn lựa cổ phiếu của một số công ty để mua, chỉ với vài dòng thông tin giới thiệu. Tiền mua là đồng USD, nên người mua phải mua ngoại tệ qua các đại lý ngoại tệ trên mạng, và sau này bán cổ phiếu có tiền USD chuyển sang tiền đồng cũng qua các đại lý này.
Khi thị trường chứng khoán trong nước hết hấp dẫn, nhiều người lại chọn cổ phiếu "ngoại" và trở thành nạn nhân của bọn lừa đảo.
Thí dụ, cổ phiếu Grain Producs Complex, được giới thiệu là một công ty sản xuất ngũ cốc ở Nga, đã có quá trình hoạt động 17 năm, hàng ngày sản xuất hơn 300 tấn bột cung cấp khắp nước Nga. Giá khởi điểm được bán vào tháng 11-2011 là 220 USD cổ phiếu, lãi 45 USD/tháng trong vòng 5 năm.
Thời điểm đầu tháng 9, giá đã lên 320 USD. Hoặc, một công ty cho thuê nhà thuyền ở Canada đã hoạt động được 2 năm, giá cổ phiếu 300 USD/cổ phiếu, lợi nhuận mỗi tháng 40 USD/cổ phiếu. Hay một chuỗi nhà hàng spa ở Ukraine, đã hoạt động được 7 năm, giá cổ phiếu là 89 USD/Cổ phiếu, lợi nhuận mỗi tháng là15 USD/Cổ phiếu.
Thông tin chỉ có thế và kèm theo một bức ảnh. Nhưng điều hấp dẫn người mua nhất là lời hứa lợi nhuận mỗi tháng 10-15%. Giấy chứng nhận sở hữu cổ phiếu, nếu muốn thì yêu cầu Uinvest. Công ty này sẽ chuyển đến với mức phí là 100 USD. Đến kỳ, khi “cổ đông“ nhận lãi, Uinvest sẽ lấy 10% phí trên lãi.
Còn khi bán cổ phiếu, người bán sẽ mất phí 1% cộng với 1 USD. Nếu muốn rút lại tiền, nhà đầu tư có thể bán lại cổ phiếu cho Uinvest với giá gốc hoặc đặt lệnh bán cho người khác với giá cao hơn.
Lợi nhuận cao, không cần một kỹ năng, kiến thức nào cũng có thể tham gia là chiêu mồi quá hấp dẫn với nhiều người. Thêm vào đó, hình thức đầu tư này còn diễn ra kiểu đa cấp, người trước giới thiệu người sau và hưởng hoa hồng từ việc này.
Càng nhiều tiền đầu tư và càng nhiều người mua cổ phiếu thì hoa hồng càng cao, từ 4-15% trên số tiền người đi sau nạp vào. Chính điều đó đã khiến các thành viên đi trước tiếp tục rủ rê, chào mời những người khác. Theo nhận định, những người đầu tư “trò chơi” này có thể biết có rủi ro nhưng họ vẫn tham gia để kiếm lợi từ việc lừa gạt người khác đầu tư. Hoặc là những người tham lợi, cả tin, muốn chơi thử cho biết. Khi tỉnh ngộ, muốn gỡ gạc tiền gốc, họ tiếp tục đi môi giới, lôi kéo người khác. Vòng xoáy này cứ thế âm thầm diễn ra.
Rủi ro cao
Ở Việt Nam, vài năm trước đây đã có hai mạng lưới huy động tài chính đa cấp qua mạng là Las Vegas Invest và Colony Invest. Cả hai mạng này đều đã đổ vỡ với hàng nghìn người tiền mất tật mang. Cho đến nay, Uinvest vẫn trả lãi đầy đủ, nhưng không ai dám chắc là sẽ không “sập” như hai công ty trên.
Ông Nguyễn Sơn, Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng cho biết: Hiệu suất sinh lời quảng cáo khoảng10 - 12% hàng tháng hoặc hàng năm là hiệu suất sinh lời khá cao. Thời điểm hiện nay, khó có tổ chức nào thu hút vốn đầu tư tại Việt Nam để đầu tư vào các thị trường quốc tế mà có cam kết chắc chắn như vậy, trong khi thương hiệu, tên tuổi gần như không có.
Tôi không dám chắc đây là lừa đảo, nhưng không có cơ sở pháp lý để xử lý các tranh chấp khi không đạt được mức sinh lời cam kết hoặc không hoàn trả được khoản đầu tư gốc. Các nhà đầu tư trên thị trường Việt Nam cần hết sức thận trọng, vì đầu tư vào cổ phiếu phải xem xét lịch sử hoạt động của doanh nghiệp, báo cáo tài chính trong một số năm nhất định, cũng như diễn biến của thị trường để có cơ sở đầu tư. Trong khi ở đây, việc đầu tư vào một vài cổ phiếu trong gói cổ phiếu do một tổ chức đưa ra mà không biết ở thị trường nào.
Nhiều chuyên gia kinh tế cũng cho rằng không có đầu tư gì mà lãi khủng như vậy. Muốn mua một cổ phiếu phải có nghiên cứu xem, công ty đó hoạt động ở đâu, báo cáo tài chính ra sao, không thể đầu tư đơn thuần theo lời giới thiệu của công ty môi giới.
Thực tế cho thấy, những hình thức kinh doanh lợi nhuận cao đều tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhất là những thông tin trên mạng mang tính chất dẫn dụ, lừa đảo. Nếu các công ty ngừng trả lãi, công ty trung gian sập mạng thì người mua sẽ lãnh đủ. Vì vậy khách hàng nên hết sức cẩn trọng với những lời chào mời như vậy.
