Từ đầu năm 2013, giá vàng lao dốc đã trở thành mối quan tâm của dư luận, từ Hội đồng Vàng thế giới, đến các quĩ đầu tư vàng và nhà đầu tư, đặc biệt khi giá vàng giảm so với tất cả các đồng tiền trên thế giới. Đến nay vẫn tồn tại hai luồng ý kiến trái chiều về các yếu tố tác động đến thị trường vàng và giá vàng trong thời gian tới.
Một số ý kiến cho rằng, chính sách tiền tệ nới lỏng của NHTW Mỹ (Fed), NHTW châu Âu (ECB) và NHTW Nhật Bản (BoJ) sẽ dẫn đến lạm phát và tăng nhu cầu về vàng. Hiện nay, bảng cân đối tài sản của Fed, BoJ và ECB tăng trên 2 lần so với thời điểm trước khủng hoảng 2007, nhưng các NHTW này và nhiều NHTW khác sẽ tiếp tục bơm thêm tiền vào lưu thông để thúc đẩy quá trình phục hồi kinh tế, nên lạm phát tăng cao, hỗ trợ vàng tăng giá.
Tuy nhiên, các nhà đầu tư đã thay đổi theo hướng chuyển sang lĩnh vực kinh doanh khác và không còn quan tâm đến vàng. Do vàng là thị trường nhỏ và bị chi phối bởi các nhà đầu cơ, nên hầu hết các nhà đầu tư không chuyên nghiệp đều thua lỗ nặng nề do sự lên xuống theo chiều hướng tăng của giá vàng đã khiến nhiều người “hoa mắt, nuối tiếc” và sốt ruột nhảy vào thị trường này. Vì thế, vàng rất khó duy trì được vai trò như những năm qua.
Trên thực tế, các yếu tố chèn lấn giá vàng đang chiếm ưu thế và nhiều khả năng thị trường vàng sẽ sụp đổ ngay trong năm 2013 hoặc năm 2014, vì: làn sóng bán tháo chi phối thị trường, giá vàng đã từng sụp đổ và không lên đến 2.000 USD/ounce như dự báo, nên tâm lý vàng sẽ tăng giá trong dài hạn cũng chấm dứt. Mặt khác, giá vàng xuống thấp hơn dự báo ngắn hạn của các tổ chức tài chính hàng đầu như Goldman Sachs, Citibank. Năm 2012, giá vàng dừng ở mức 1.700 USD/ounce, thấp hơn dự báo 2.400 USD/ounce mà Citibank đã đưa ra. Gần đây, Goldman Sachs đã hạ dự báo giá vàng trong thời gian tới, trong khi nhiều dự báo vẫn đưa ra giá vàng 1.800-1.900 USD/ounce trong năm 2013-2014.
Sự chênh lệch quá cao giữa các dự báo về giá vàng so với giá vàng thực tế dẫn đến sự mất lòng tin vào các thông tin dự báo, và nhiều người cho rằng vàng sẽ giảm sâu hơn dự báo; xu hướng giảm phát làm giảm giá vàng, dầu và các kim loại chủ chốt nổi bật là tại Nhật Bản trong 15 năm qua và nguy cơ giảm phát đang hình thành tại Mỹ sau dấu hiệu lạm phát thấp trong tháng 3 vừa qua; đà suy yếu của đồng euro sẽ nâng cao vị thế của USD và giá vàng sẽ giảm theo.
Nhiều tổ chức tài chính lớn đều dự báo giá vàng năm 2013 sẽ giảm, có thể xuống dưới 1.200 USD/ounce. Tình trạng thao túng giá vàng do các tổ chức tài chính hàng đầu tiến hành thông qua các động thái can thiệp trên thị trường vàng như bán cổ phiếu, bán vàng, tạo ra làn sóng bán tháo vàng, khiến giá vàng giảm sâu để mua vào nhằm đầu cơ trục lợi. Sự xuất hiện của các quĩ đầu tư tín thác vàng ETFs thực chất là không có vàng thật mà chỉ kinh doanh khống, khi giao dịch bán ra quá lớn hoặc nhu cầu mua vàng yếu ớt sẽ tự động đẩy vàng vật chất giảm giá.
Một khi vàng sụt giá xuống quá mức (mất giá quá 20%) sẽ dẫn đến rủi ro “bùng nổ xu hướng cắt lỗ” và các nhà đầut ư sẽ bán vàng ồ ạt. Vàng càng giảm giá, tâm lý cắt lỗ càng chi phối, tạo ra hiệu ứng đô-mi-nô. Rủi ro này thường hiện hữu, lòng tin của các nhà đầu tư bị suy giảm, kết cục tất yếu là vàng mất giá, dẫn đến sự hoảng loạn, thậm chí đẩy giá vàng giảm sâu hơn.
