Khi tham gia thị trường với tâm lý chơi, bạn sẽ luôn đưa ra những quyết định để phục vụ nhu cầu chơi một cách đầy ngẫu hứng. Với tâm lý như vậy thì bạn khó thành công bởi trong đầu tư chứng khoán, bạn sẽ thất bại khi không tuân thủ một cách khắt khe những quy tắc đã đề ra. Do đó, nếu không muốn bị mất tiền thì hãy chắc chắn rằng bạn xem thị trường chứng khoán như 1 kênh kiếm tiền nghiêm túc và gạt bỏ ngay suy nghĩ chơi chứng khoán như một canh bạc.
Trước khi quyết định mua bán cổ phiếu, nhà đầu tư cần tìm hiểu kỹ nhiều thông tin quan trọng, trong đó có thông tin về doanh nghiệp, thị trường... Ảnh minh họa: KT.
Mở tài khoản chứng khoán
Đối với những người mới đầu tư chứng khoán, cần tìm hiểu một số thông tin quan trọng sau:
Đây là việc bắt buộc nếu muốn tham gia đầu tư chứng khoán. Không cần phải đến trực tiếp công ty chứng khoán, bạn có thể mở tài khoản ở ngân hàng hay ở các công ty môi giới chứng khoán có uy tín.
Hãy cung cấp địa chỉ cố định lâu dài, email, điện thoại thường xuyên sử dụng vì đây sẽ là địa chỉ mà công ty chứng khoán gửi thông tin. Sau đó là đăng ký dịch vụ và cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng.
Bạn cần quan tâm đến mức phí giao dịch mà các công ty chứng khoán thu. Phí giao dịch là phí mà công ty chứng khoán thu trên mỗi giao dịch mua hoặc bán thành công của bạn. Bạn cũng cần chú ý đến tỷ lệ margin cho phép và lãi suất vay margin. Đây là mức lãi suất trong trường hợp bạn muốn vay tiền của công ty chứng khoán để mua thêm cổ phiếu.
Ngay sau khi mở tài khoản bạn sẽ được cung cấp số tài khoản và hướng dẫn chuyển tiền. Tài khoản chuyển đến là tài khoản của công ty chứng khoán mở tại 1 ngân hàng nào đó. Thông tin này sẽ có trong hướng dẫn chuyển tiền.
Trong tài khoản của bạn có trên 500.000 đồng là có thể bắt đầu mua/bán cổ phiếu được rồi.
Những điều lưu ý trước khi mua bán cổ phiếu
Tại Việt Nam hiện tại có 3 sàn giao dịch chứng khoán. Sàn giao dịch chứng khoán Hồ Chí Minh (HoSE), Sàn giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) và sàn UPCoM. UPCoM là nơi giao dịch cho những công ty đại chúng chưa niêm yết, vì vậy mà về bản chất UPCoM không được coi là 1 sàn giao dịch.
Các sàn đều mở cửa vào các ngày làm việc trong tuần từ thứ 2 đến thứ 6, trừ những ngày lễ, Tết. Thời gian giao dịch trong ngày từ 9:00 sáng đến 14:45. Trong đó có khoảng thời gian nghỉ trưa từ 11:30 sáng đến 1:00 chiều.
Phiên khớp lệnh định kỳ diễn ra vào 15 phút đầu tiên và 15 phút cuối cùng của 1 ngày giao dịch. Mục đích của phiên khớp lệnh định kỳ là xác định mức giá mở cửa và mức giá đóng cửa của 1 ngày giao dịch. Trong các phiên giao dịch này, mức giá mở/đóng cửa được xác định dựa trên mức giá mà tại đó khối lượng khớp lệnh là lớn nhất. Các lệnh ATO (At-the-open) và ATC (At-the-close) sẽ được sử dụng trong phiên khớp lệnh định kỳ. Đây là 2 loại lệnh chỉ có khối lượng mà không có mức giá cố định, và được ưu tiên khớp trước tất cả những loại lệnh khác.
Các lệnh mua/bán sẽ không được khớp ngay khi được nhập vào trong phiên khớp lệnh định kỳ mà phải chờ khi kết thúc 15 phút nhập lệnh. Giá tham chiếu chính là giá đóng cửa của phiên giao dịch liền trước đối với 2 sàn HOSE và HNX.
Phiên khớp lệnh liên tục là phiên giao dịch mà các lệnh mua/bán sẽ được khớp ngay lập tức sau khi nhập vào hệ thống. Loại lệnh được sử dụng nhiều nhất là lệnh LO (lệnh giới hạn, limited order). Lệnh LO là lệnh yêu cầu mua hoặc bán tại 1 mức giá xác định (mức giá bạn đặt) hoặc tốt hơn.
Ngoài lệnh ATO, ATC và lệnh LO thì còn một số loại lệnh cũng được sử dụng trong phiên khớp lệnh liên tục như MP, MTL, MOK, MAK… Tuy nhiên, với người mới bắt đầu thì chỉ cần hiểu và biết cách sử dụng 3 loại lệnh ATO, ATC và LO là đủ.
Cách đọc bảng giá chứng khoán
Giống như mọi giao dịch mua bán hàng hóa khác, bảng giá chứng khoán niêm yết giá và khối lượng của từng mã chứng khoán và các chỉ số, được phân biệt bởi các màu sắc cơ bản:
Màu vàng: màu của mức giá tham chiếu
Màu tím: màu của mức giá trần
Màu xanh lam: màu của mức giá sàn
Màu xanh lá cây: áp dụng khi mức giá khớp lệnh đang cao hơn giá tham chiếu
Màu đỏ: áp dụng khi mức giá khớp lệnh đang thấp hơn giá tham chiếu
 Màu sắc trên bảng điện tử cho thấy sự biến động về giá của các mã cổ phiếu. Ảnh minh họa: KT |
Ngoài ra còn 2 thông tin rất quan trọng khác trên bảng giá mà bạn cần để ý bao gồm: Chỉ số thị trường giúp bạn có góc nhìn tổng quan về toàn bộ thị trường. Cả thị trường đang tăng hay giảm, khối lượng giao dịch, giá trị giao dịch như thế nào.
Các chỉ số thông dụng trên bảng giá bao gồm: VN-Index (đây là chỉ số tập hợp tất cả CP giao dịch trên sàn HoSE); VN30-Index (đây là chỉ số tập hợp 30 CP lớn nhất (thông thường được tính theo vốn hóa thị trường) giao dịch trên sàn HoSE). VNXAllshare (đây là chỉ số tổng hợp tất cả CP giao dịch trên cả 2 sàn HoSE và HNX); HNX-Index (đây là chỉ số tập hợp tất cả CP giao dịch trên sàn HNX); HNX30-Index (chỉ số tập hợp 30 CP lớn nhất (thông thường được tính theo vốn hóa thị trường) giao dịch trên sàn HNX); UPCoM (đây là chỉ số tập hợp tất cả CP giao dịch trên sàn UPCoM)
Trước khi mua cổ phiếu bạn nên chọn doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh trong ngành, có sức khỏe tài chính lành mạnh, có khả năng tạo ra dòng tiền ổn định và có ban lãnh đạo tốt. Bạn có thể bắt đầu với những cổ phiếu Bluechip.
Khi nào nên bán cổ phiếu? Bạn hãy nghĩ về doanh nghiệp và giá trị doanh nghiệp trước khi quyết định bán cổ phiếu. Nếu công ty bị suy giảm trong các yếu tố kinh doanh và định giá, không còn đạt các tiêu chí đầu tư của bạn thì nên bán cổ phiếu. Hoặc bạn tìm thấy 1 cổ phiếu khác có thể đem lại lợi nhuận cao hơn thì cũng nên bán cổ phiếu bạn đang nắm giữ.
Cách đầu tư chứng khoán thông minh
Người đầu tư thành công không kiếm tiền bằng cảm tính và luôn có kế hoạch dài hạn trước mọi biến động thị trường.
Trên thị trường chứng khoán bên cạnh những kiến thức học thuật, nhà đầu tư còn cần học hỏi kinh nghiệm thực chiến của những người đi trước. Những kinh nghiệm quý báu này sẽ giúp bạn đối phó với những biến động phức tạp của thị trường một cách dễ dàng và hiệu quả hơn.
Khi thị trường giảm điểm kéo dài, nếu không có chiến lược đúng đắn nhà đầu sẽ rất dễ thua lỗ. Tuy nhiên, không phải không có cách sống sót trong đợt giảm điểm kéo dài, bạn vẫn có thể kiếm lời bằng cách canh các chân sóng hồi có giá tốt.
Nếu thị trường giảm điểm bởi thông tin tiêu cực thì nhà đầu tư phải lượng hóa mức độ tác động của sự kiện để có các kế hoạch đầu tư như bán trước mua sau khi thị trường giảm sâu, hạ tỷ lệ margin trước khi thị trường lao dốc, chuẩn bị nguồn vốn để bắt đáy cổ phiếu.
Khi gặp những phiên giao dịch mà cổ phiếu hạ điểm, thậm chí giảm so với sàn, đầu phiên có lúc tăng nhưng càng về cuối phiên giá giảm càng giảm mạnh thì nhà đầu tư cần nhanh chóng chốt lời và tránh mua cổ phiếu để tránh thua lỗ xảy ra./.
