Theo số liệu của Bộ Công Thương, Úc là một trong những thị trường xuất khẩu nông thủy sản lớn của Việt Nam với tốc độ tăng trưởng xuất khẩu đạt 8,3%/năm và kim ngạch bình quân khoảng 450 triệu USD/năm trong giai đoạn 2011-2016.

Thêm thị trường cho trái cây tươi

Sau khi Hiệp định Thương mại tự do giữa ASEAN với Úc, New Zealand (AANZFTA) có hiệu lực từ năm 2010, với mức thuế suất về 0% ngay khi hiệp định có hiệu lực, xuất khẩu nông thủy sản Việt Nam sang Úc đã có tốc độ tăng trưởng đáng kể trong giai đoạn 2011-2016. Cụ thể, các mặt hàng xuất khẩu rau quả tăng 27,7%/năm, hạt điều tăng 12,9%/năm, thủy sản tăng 6,9%/năm...

Trong công tác tháo gỡ rào cản kỹ thuật để mở cửa thị trường Úc đối với mặt hàng tôm và một số loại trái cây tươi, dù quá trình đàm phán đối với mỗi mặt hàng gặp nhiều khó khăn và mất thời gian thường từ 5-10 năm, như vải mất 12 năm, xoài mất 7 năm. Nhưng đến nay, Bộ Công Thương đã, đang phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hoàn tất việc thâm nhập thị trường Úc cho vải thiều, xoài tạo thêm thị trường mới cho các loại trái cây tươi của Việt Nam.

Thanh long, xoài Việt Nam được xuất đi nhiều nước Ảnh: Tấn Thạnh

Hiện Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang tích cực trao đổi, làm việc với Bộ Nông nghiệp và Tài nguyên nước Úc để tiếp tục cho một số loại quả tươi như thanh long, chôm chôm, vú sữa, nhãn... của Việt Nam được nhập khẩu vào Úc. Trước mắt là khẩn trương hoàn tất thủ tục nhập khẩu cho quả thanh long, dự kiến trong năm 2017. Thanh long là mặt hàng trái cây xuất khẩu chủ lực của Việt Nam với kim ngạch xuất khẩu năm 2016 đạt 895,7 triệu USD, chiếm tỉ trọng 50,3% trong xuất khẩu trái cây tươi và 36,1% trong tổng xuất khẩu rau quả của Việt Nam.

Thương vụ Việt Nam tại Úc (Bộ Công Thương) cho biết đã xây dựng kế hoạch xúc tiến xuất khẩu thanh long tại thị trường này. Theo đó sẽ tổng hợp đầy đủ các thông tin về nhu cầu, thị hiếu, tiêu chuẩn, quy định chất lượng, phương thức tiếp cận mạng phân phối... của thị trường Úc để hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam có thể đón đầu cơ hội xuất khẩu thanh long ngay sau khi được tiếp cận được thị trường.

Gỡ khó cho tôm xuất khẩu

Với mặt hàng tôm, vừa qua, khi Úc thông báo tạm ngừng nhập khẩu một số sản phẩm tôm và thịt tôm chưa nấu chín của Việt Nam (tháng 1-2017), Bộ Công Thương đã phối hợp với các hiệp hội ngành hàng thông báo thông tin tới doanh nghiệp để tránh gây ảnh hưởng đến tiến độ xuất khẩu của doanh nghiệp.

Đồng thời, lãnh đạo Bộ Công Thương cũng đề nghị các bộ ngành của Úc kiến nghị Chính phủ Úc cân nhắc sớm bãi bỏ lệnh tạm ngừng nêu trên dựa trên quan hệ hợp tác hữu nghị truyền thống giữa 2 nước thời gian qua. Bởi lệnh tạm ngừng nhập khẩu của Úc có khả năng ảnh hưởng đến uy tín sản phẩm tôm xuất khẩu của Việt Nam trên các thị trường khác, từ đó gây thiệt hại lớn hơn nhiều cho người nuôi tôm và các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu tôm của Việt Nam.

Sau nhiều nỗ lực của bộ, ngành phía Việt Nam, mới đây Bộ Nông nghiệp và Tài nguyên nước Úc đã thông báo loại trừ 7 sản phẩm tôm tẩm ướp và thịt tôm tẩm ướp chưa nấu chín của Việt Nam ra khỏi lệnh tạm ngừng nhập khẩu. Đồng thời thông báo phía Úc sẽ bắt đầu chấp nhận các đơn đặt hàng nhập khẩu của Việt Nam sau khi Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xác nhận với phía Úc có thể đáp ứng các điều kiện nhập khẩu mới.