Tham dự buổi tọa đàm có đại diện của Bộ Y tế, Cục Dược và Quốc hội, các tổ chức quốc tế, sứ quán, các hiệp hội thương mại nước ngoài, các doanh nghiệp dược phẩm có vốn đầu tư nước ngoài….
Cụ thể, ông Chung Yee Seck - luật sư Công ty luật Baker & McKenzie và đại diện cho tiểu ban pháp lý của Hiệp hội thương mại Hoa Kỳ nêu ra một số bất cập như: Nghị định 54 và Dự thảo thông tư hướng dẫn một số điều của Nghị định 54 không cho phép các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được cung cấp dịch vụ bảo quản và vận chuyển thuốc, vốn là những dịch vụ không bị cấm hay hạn chế bởi Luật Dược. Ngoài ra, pháp luật Việt Nam không cho phép các văn bản pháp luật được áp dụng hồi tố trừ một số trường hợp đặc biệt được quy định trong Luật ban hành các văn bản pháp luật. Tuy nhiên, Dự thảo thông tư quy định các doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài phải tuân thủ Nghị định 54, tức ngừng các hoạt động bảo quản và vận chuyển thuốc ngay khi Dự thảo này có hiệu lực.
Theo luật sư Lê Nết, đến từ Công ty luật Lê Nết, Dự thảo thông tư Nghị định 54 còn nhiều bất cập và hạn chế các quyền kinh doanh của doanh nghiệp được quy định trong các văn bản pháp luật khác. Đơn cử, dự thảo thông tư không cho phép các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được cho thuê hay cho mượn kho bãi, trái với quy định của Luật Đất đai và Luật kinh doanh bất động sản cho phép doanh nghiệp được cho thuê hoặc mượn bất động sản gắn liền với đất. Dự thảo quy định việc xuất hàng và giao hàng cho các cơ sở bán buôn thuốc phải được thực hiện tại chính kho bảo quản thuốc của đơn vị nhập khẩu, trái với quy định của Luật Dân sự 2015 và Luật Thương mại cho phép các bên có thể thỏa thuận về địa điểm giao hàng. Theo ông Nết, dự thảo Nghị định 54 quy định các cơ sở y tế, cơ sở bán buôn phải đầu tư thêm kho bảo quản và tự vận chuyển thuốc từ kho của cơ sở nhập khẩu về kho của mình, gây thêm những chi phí không cần thiết cho hoạt động phân phối thuốc và gián tiếp làm tăng giá thuốc, trong khi các kho bãi đã được đầu tư xây dựng không được tận dụng. Việc phải vận chuyển lòng vòng cũng làm tăng chi phí, tăng ô nhiễm môi trường và áp lực lên hệ thống giao thông của Việt Nam.
Chia sẻ ý kiến về một số quy định liên quan đến quyền tự chủ của doanh nghiệp, đại diện Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), bà Nguyễn Thu Trang, cho biết:"Theo Điều 7 Luật Doanh nghiệp, doanh nghiệp có quyền tự quyết, tự chủ trong hoạt động kinh doanh của mình. Như vậy doanh nghiệp có quyền tự mình thực hiện các hoạt động hoặc ủy thác, thỏa thuận với các chủ thể khác thực hiện các hoạt động của mình, pháp luật không thể can thiệp vào quyền này của doanh nghiệp. Vì vậy, đại diện VCCI đề nghị Ban soạn thảo xem xét điều chỉnh Dự thảo theo hướng bỏ các quy định bắt buộc về việc "phải trực tiếp" thực hiện các hoạt động liên quan tới phân phối.
Theo ý kiến của chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành, các cơ quan quản lý cần nghĩ theo hướng mở rộng cam kết. Việc tuân thủ các cam kết WTO là cần thiết nhưng cần phải nghĩ xa hơn đến tương lai, tức là quy định cần phải mở hơn những gì đã cam kết thay vì chỉ bám vào các cam kết để hạn chế kinh doanh. Ngoài ra cần phải nghiên cứu xem thực tiễn và kinh nghiệm quốc tế quản lý trong lĩnh vực dược như thế nào. Muốn nâng cao năng lực cho lĩnh vực dược thì phải tạo một môi trường kinh doanh cạnh tranh công bằng và bình đẳng để các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài đều có thể học học lẫn nhau và cùng phát triển.
Việc ban hành các chính sách nhằm đảm bảo môi trường đầu tư kinh doanh cởi mở, công bằng và minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động kinh doanh hiệu quả có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc củng cố niềm tin của doanh nghiệp, thu hút đầu tư ngoài nước và xây dựng hình ảnh Việt Nam là một nền kinh tế thị trường lành mạnh, hấp dẫn và hội nhập với kinh tế quốc tế.
