Để biết rõ vấn đề này, BHXH TP HCM trả lời như sau:
Theo quy định hiện hành, người dân muốn tham gia BHYT (khi không có quan hệ lao động) thì phải mua theo diện BHYT hộ gia đình. Về thủ tục tham gia, người đại diện chủ hộ phải làm tờ khai, liệt kê danh sách tất cả thành viên trong hộ (kể cả người tạm trú), trong đó xác định rõ những người đã có thẻ BHYT (để khỏi mua theo hộ) và chưa tham gia (để bắt buộc phải mua cho tất cả những người này).
Trong trường hợp người đi ở thuê mà nhà chủ hộ có nhiều phòng trọ (không chịu kê khai hoặc không cùng mua cho những người trong hộ) thì hộ muốn tham gia có thể xin công an phường/xã cấp sổ đăng ký tạm trú riêng để chỉ mua BHYT theo hộ tạm trú của mình. Người kê khai phải cam kết chịu trách nhiệm về nội dung kê khai mà không cần có bản photocopy thẻ của những người trong hộ đã tham gia. Tuy nhiên, để được giảm phí từ người thứ hai trở đi thì cần photocopy thẻ của những người không mua theo hộ (đã có thẻ).
Người dân tham gia BHYT liên hệ các đại lý là UBND phường/xã hoặc các bưu điện quận/huyện, đại lý bưu điện đặt tại một số bệnh viện, phòng khám đa khoa để mua thẻ BHYT, thủ tục gồm: Tờ khai tham gia BHYT của cá nhân/hộ gia đình đối với người tham gia BHYT lần đầu; danh sách tham gia BHYT; mang theo hộ khẩu hoặc sổ tạm trú để đại lý đối chiếu rồi trả ngay.
Về tỉ lệ tham gia và mức tiền đóng: Người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở/tháng = 54.450 đồng/tháng (1 năm 653.400 đồng); người thứ 2, 3, 4 đóng lần lượt bằng 70%, 60%, 50% mức đóng của người thứ nhất; từ người thứ 5 trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất (mức đóng thấp nhất 261.360 đồng/năm).
Đối với người mới tham gia thì thẻ BHYT có giá trị sau 30 ngày kể từ ngày đăng ký (tính theo tháng). Ví dụ: Đăng ký mua ngày 20-5-2016 thì thẻ BHYT có giá trị từ ngày 1-7-2016. Đối với thẻ gia hạn và gián đoạn dưới 3 tháng thì đăng ký mua trước ngày 20 của tháng và thẻ có giá trị ngay từ ngày 1 của tháng tiếp theo.
Người tham gia BHYT có quyền đăng ký khám chữa bệnh BHYT ban đầu tại cơ sở khám chữa bệnh theo hướng dẫn của cơ quan BHXH, bao gồm các trạm y tế phường/xã, phòng khám đa khoa tư nhân, bệnh viện tư nhân, bệnh viện quận/huyện, bệnh viện đa khoa thành phố và các bệnh viện đa khoa trung ương còn khả năng tiếp nhận thẻ BHYT. Tham khảo danh sách tại UBND các phường/xã hoặc trang web: bhxhtphcm.gov.vn.
