Bộ Y tế vừa tổ chức hội thảo tăng cường quản lý chất lượng xét nghiệm (XN) sau khi Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam yêu cầu Bộ Y tế sớm hoàn thiện các văn bản hướng dẫn để triển khai Đề án tăng cường năng lực hệ thống quản lý chất lượng XN y học giai đoạn 2016-2025. Theo lộ trình này, đến ngày 1-1-2018 sẽ liên thông kết quả XN đối với các phòng XN thuộc bệnh viện (BV) hạng đặc biệt, hạng I và tương đương của Bộ Y tế.
Tại hội thảo, PGS-TS Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (KCB) - Bộ Y tế, cho biết hiện nay do trình độ cán bộ y tế chưa đồng đều ở các tuyến, nhiều BV chưa công nhận kết quả XN của nhau dẫn đến tình trạng bệnh nhân khi chuyển tuyến hoặc đi khám lại ở nơi khác phải làm lại các XN. “Có những bệnh nhân hôm trước XN ở BV tỉnh nhưng hôm sau chuyển lên trung ương vẫn phải làm lại đúng XN đó. Tại những BV lớn, số bệnh nhân phải làm lại các XN chiếm tỉ lệ khá cao khiến người bệnh bức xúc” - ông Khuê nói.
Theo thống kê của BHXH Việt Nam, chi phí cho việc chụp chiếu, XN, chẩn đoán chiếm khoảng 20% tổng chi KCB, thậm chí có những nơi chiếm đến 30%-40% tổng chi KCB dẫn đến bội chi quỹ BHYT. Bộ Y tế cho biết số lượng XN tại các BV năm sau tăng hơn năm trước và tăng trung bình hơn 10%/năm. Năm 2015, các cơ sở y tế thực hiện hơn 450 triệu lượt XN các loại và năm 2016 là hơn 516 triệu lượt XN. Một số lãnh đạo BV cho rằng trong khi chưa có chuẩn XN thì nhiều kết quả XN khi chuyển viện bị yêu cầu làm lại nhằm mục đích giúp bác sĩ chẩn đoán bệnh chính xác hơn. “Kết quả XN phụ thuộc vào máy XN, hóa chất và độ chuẩn của máy nhưng các yếu tố này có sự khác nhau ở những BV khác nhau. Nhiều BV có máy móc bảo đảm chất lượng nhưng cũng có nơi mua máy cũ về sử dụng. Nếu bác sĩ không chỉ định XN lại mà căn cứ vào kết quả XN của BV khác để tiến hành phẫu thuật ngay lập tức, chẳng may, kết quả XN đó không chuẩn, bệnh nhân bị ảnh hưởng thì ai chịu trách nhiệm” - một lãnh đạo BV lo ngại.
Để hạn chế lạm dụng XN chụp chiếu, Bộ Y tế đang lấy ý kiến cho dự thảo Bộ tiêu chí đánh giá mức chất lượng phòng XN y học. Theo PGS Khuê, đây là bộ công cụ để đánh giá việc tuân thủ các quy định hiện hành về quản lý chất lượng và thực hiện cải tiến chất lượng tiên tiến. Từng bước nâng cao chất lượng XN để bảo đảm kết quả XN chính xác, kịp thời, chuẩn hóa, làm cơ sở cho việc liên thông, công nhận kết quả XN giữa các cơ sở KCB, giảm phiền hà, chi phí cho người bệnh. Hiện Bộ Y tế đã yêu cầu 122 BV trực thuộc Bộ Y tế và BV hạng I rà soát, lập kế hoạch cho liên thông kết quả XN, chậm nhất đến năm 2018 sẽ liên thông kết quả XN của các BV hạng đặc biệt.
