Theo tạp chí Nikkei của Nhật, Công ty Toppan Forms của nước này đang hợp tác với Công ty Phần mềm FPT trong chương trình đưa khoảng 100 kỹ sư đến Nhật làm việc trong vòng 3 năm tới.
Trả lương ngang người Nhật
Chuyên môn của Toppan Forms là thay mặt khách hàng quản lý việc phát hành các loại thẻ và sổ sách, tài liệu điện tử. Thông qua công ty con Toppan Forms Operation, Toppan Forms muốn đưa kỹ sư Việt Nam sang Nhật để vận hành hệ thống điều hành, bảo trì... tại các ngân hàng, xí nghiệp và chuỗi bán lẻ, cửa hàng tiện lợi. Theo kế hoạch này, kỹ sư Việt Nam được trả lương tương đương đồng nghiệp bản xứ, tức khoảng 300.000-400.000 yen/tháng (2.600-3.500 USD). Nhóm đầu tiên gồm 8 chuyên gia lập trình và kỹ sư hệ thống sẽ kết thúc huấn luyện trong tháng 3 này, sau đó được điều đến các văn phòng tại Nhật Bản.
Cụ thể hơn, FPT chịu trách nhiệm tuyển ứng viên từ các trường đại học Việt Nam, đào tạo họ theo yêu cầu của chương trình trong vòng 9 tháng. Sau đó, các ứng viên sang Nhật, tham gia thêm 1 tháng huấn luyện với Toppan Forms Operation. Khóa huấn luyện bằng tiếng Nhật, có nội dung về cách điều hành các hệ thống và những kỹ thuật thực tế trên máy móc. Ngay cả sau khi các kỹ sư được điều đến các công ty khách hàng, họ vẫn nhận được đào tạo nâng cao từ Toppan Forms Operation.
Nikkei cho hay Nhật Bản đang rất cần kỹ sư tay nghề cao để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn đối với việc điều khiển các hệ thống công nghệ thông tin (IT). Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản ước tính nước này thiếu tới 369.000 kỹ sư IT vào năm 2020. Trong bối cảnh đó, Toppan Forms tin rằng Việt Nam là đối tác lý tưởng bởi theo một quan chức của công ty, “người dân Việt Nam đặc biệt nghiêm túc và ham học hỏi”.
Ngoài Nhật Bản, Singapore cũng là mảnh đất lành đón nhận nhiều kỹ sư Việt Nam đến lập nghiệp. Trang e27 của đảo quốc này cho hay một số doanh nghiệp khởi nghiệp thuộc lĩnh vực công nghệ ở Singapore như Grab, Garena, HonestBee đều có chiến dịch thu hút nhân tài từ Việt Nam.
Trở ngại lớn nhất
Cuối năm 2016, Nhật Bản thông qua luật khuyến khích người nước ngoài đến làm tu nghiệp sinh. Những lao động lành nghề trong mảng IT, điện, viễn thông, công nghệ sinh học và nông nghiệp cũng được nhắm cho thị trường Nhật Bản, theo thông tin từ Cục Quản lý lao động ngoài nước thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Cũng trong năm ngoái, Việt Nam đạt thỏa thuận với Đức về việc tuyển dụng và đào tạo y tá cho các bệnh viện ở nước này. Trong khi đó, Hàn Quốc, một số nước châu Âu và Trung Đông là “đất lành” cho các kỹ sư cơ khí.
Thách thức lớn nhất đối với người lao động Việt Nam chính là thông thạo tiếng nước ngoài, đặc biệt là tiếng Anh - ngôn ngữ được xem là tấm hộ chiếu mở ra cánh cửa đến với thị trường lao động quốc tế. Còn tại Nhật Bản, theo Nikkei, các kỹ sư hệ thống tham gia chương trình nêu trên phải theo suốt công việc từ khâu thiết kế đến thử nghiệm, do đó họ phải thông thạo tiếng Nhật để giao tiếp với khách hàng và đồng nghiệp. Bên cạnh rào cản ngôn ngữ còn có những khoảng cách về ứng xử và tư duy giữa người lao động Việt và người bản xứ. Ví dụ, người Nhật Bản ít khi bộc lộ ý định của mình một cách trực tiếp nên một trong những mục tiêu của khóa huấn luyện, theo chuyên gia Shunji Maruyama của Toppan Forms Operation, là “cố gắng giao tiếp với nhau càng rõ ràng càng tốt”. Ông Maruyama cho hay tuân thủ yêu cầu, mệnh lệnh trong công việc - một thói quen lớn của người Nhật - cũng là nội dung tập huấn được chú trọng.
Trong khi đó, trang e27 liệt kê một loạt kỹ năng mềm khác mà người lao động Việt Nam còn thiếu sót và nên tranh thủ trau dồi, như kỹ năng trình bày, làm việc nhóm, liên kết các cá nhân... Thêm một điều cần lưu ý, đó là lên kế hoạch nghề nghiệp dài hạn thay vì thường xuyên nhảy việc sang những công ty trả lương cao hơn. n
