Nhịp sống
13/12/2021 11:08

Bảo hiểm xã hội một lần: Lợi bất cập hại

Nhận BHXH một lần người lao động sẽ rất thiệt thòi vì chưa đến tuổi nghỉ hưu đã tiêu hết tiền dưỡng già, đến khi về già không được hưởng lương hưu, phải sống phụ thuộc vào con cháu và xã hội

Theo thống kê của Bảo hiểm Xã hội (BHXH) Việt Nam, số người lao động (NLĐ) nghỉ hưởng BHXH một lần đang có xu hướng tăng qua các năm (2016-2020 có tốc độ tăng trung bình 9%/năm). Đáng lo ngại, trong 3 tháng đầu năm 2021, số NLĐ nhận BHXH một lần tăng nhanh. Cả nước đã có 226.503 người hưởng BHXH một lần, tăng hơn 20,5% so cùng kỳ năm 2020.

Đừng vì cái lợi trước mắt

Dịch Covid-19 kéo dài khiến chị Nguyễn Thị Thanh (quận 3, TP HCM) gặp rất nhiều khó khăn trong cuộc sống khi phải tạm dừng công việc kế toán của mình đã gắn bó gần 7 năm. Vì khó khăn nên dù biết nhận BHXH một lần sẽ bị thiệt thòi sau này nhưng chị Thanh vẫn làm thủ tục nhận BHXH một lần. "Mất việc, không có thu nhập để trang trải chi phí gia đình buộc tôi đã làm thủ tục nhận BHXH một lần. Khi nhận tiền BHXH, tôi cũng được cán bộ tiếp nhận hồ sơ giải thích về chính sách BHXH. Tôi thấy tiếc nhưng cũng nhận tiền vì quá khó khăn" - chị Thanh cho biết.

Theo các chuyên gia BHXH, nguyên nhân của tình trạng nhận BHXH một lần là đời sống khó khăn do dịch Covid-19 khiến nhiều NLĐ phải rút BHXH một lần để có một khoản tiền chi tiêu, trang trải cuộc sống. Bên cạnh đó, một số ít người vì lợi ích trước mắt, muốn rút BHXH một lần để có một khoản "tiền tươi". Điều này khiến số NLĐ hưởng BHXH một lần, đặc biệt vào thời gian gần đây, tăng lên nhanh chóng. Việc này sẽ gây thiệt thòi cho NLĐ vì hưởng BHXH một lần thì mức hưởng mỗi năm đóng BHXH chỉ bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH cho những năm đóng trước năm 2014 và bằng 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi. Nếu lĩnh BHXH một lần, NLĐ sẽ mất đi khoảng 1,14 tháng lương đối với mỗi năm đóng BHXH trước năm 2014 và khoảng 0,64 tháng lương đối với mỗi năm đóng BHXH sau năm 2014.

Có thể thấy, việc NLĐ đăng ký nhận BHXH một lần là thực trạng đáng lo ngại, không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của NLĐ, mà còn ảnh hưởng tới tình hình kinh tế - xã hội, cũng như việc bảo đảm an sinh xã hội. "Việc nhận BHXH một lần sẽ đem đến nhiều thiệt thòi cho NLĐ. Vì cái lợi trước mắt mà NLĐ sẽ bỏ lỡ cơ hội được hưởng lương hưu để trang trải cuộc sống, cũng như được hưởng chế độ BHYT để chăm sóc sức khỏe khi về già. Theo tính toán, nếu cùng một thời gian đóng BHXH thì tổng lợi ích bằng tiền khi hưởng lương hưu hằng tháng sẽ cao hơn nhiều khi hưởng BHXH một lần" - ông Phan Văn Mến, Giám đốc BHXH TP HCM, phân tích.

Bảo hiểm xã hội một lần: Lợi bất cập hại - Ảnh 1.

Người lao động làm thủ tục tại BHXH TP HCM

Đừng để bị phụ thuộc

Theo ông Phan Văn Mến khi nhận BHXH một lần NLĐ sẽ rất thiệt thòi vì chưa đến tuổi nghỉ hưu đã tiêu hết tiền dưỡng già. Đến khi về già không được hưởng lương hưu, phải sống phụ thuộc vào con cháu và xã hội. Nếu không may bị bệnh, không có thẻ BHYT, họ còn phải đối mặt với nguy cơ không chi trả nổi chi phí khám chữa bệnh, nằm viện thời gian dài có thể phải đối mặt với tình trạng kiệt quệ, trở thành gánh nặng đối với gia đình và xã hội. Trong khi đó, nếu được hưởng chế độ hưu trí, trong toàn bộ thời gian hưởng lương hưu, NLĐ được quỹ BHXH chi trả kinh phí để cấp thẻ BHYT miễn phí và được hưởng các quyền lợi về khám chữa bệnh BHYT.

Ngoài ra, khi người hưởng lương hưu không may qua đời thì người lo mai táng được nhận một lần trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức lương cơ sở tại tháng người hưởng lương hưu chết. Đồng thời, thân nhân được hưởng trợ cấp tử tuất hằng tháng hoặc một lần. Một số thiệt thòi khác đối với NLĐ khi nhận trợ cấp BHXH một lần là khi tham gia lại BHXH sẽ không được cộng nối thời gian đã đóng trước đó. Điều này dẫn đến việc khi đủ tuổi nhận lương hưu có thể không đủ điều kiện về thời gian đóng BHXH hoặc đủ điều kiện về thời gian đóng BHXH để được nhận lương hưu nhưng tỉ lệ hưởng sẽ không cao.

Khoản tiền đóng vào quỹ BHXH là "của để dành" quý giá của chính mình. Khoản tiền này không mất đi mà ngược lại vẫn được cơ quan BHXH quản lý và đầu tư tăng trưởng. Người tham gia có thể bảo lưu thời gian đóng BHXH để khi có điều kiện thì tiếp tục tham gia BHXH bắt buộc hoặc tham gia BHXH tự nguyện với sự hỗ trợ của nhà nước. Trong thời gian bảo lưu, nếu chẳng may qua đời thì gia đình được hưởng trợ cấp mai táng phí, thân nhân được hưởng trợ cấp tuất theo quy định bằng hoặc lớn hơn mức hưởng BHXH một lần.

"NLĐ nên cân nhắc kỹ trước khi quyết định hưởng BHXH một lần. NLĐ hãy tích lũy, tham gia BHXH ngay khi còn trẻ. Nếu ở thời điểm khó khăn không thể đóng tiếp BHXH, NLĐ có quyền bảo lưu và sau đó đóng tiếp (bằng cách tham gia BHXH bắt buộc hoặc tự nguyện) để đủ điều kiện nhận lương hưu và được cấp thẻ BHYT giúp chăm sóc sức khỏe khi về già" - ông Phan Văn Mến lưu ý.

Xây dựng chính sách hấp dẫn

Tình trạng nhận BHXH một lần gia tăng cũng được các đại biểu Quốc hội đặt vấn đề tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV. Theo các đại biểu Quốc hội sắp tới cần sửa đổi Luật BHXH, Luật Việc làm. Đồng thời, để giải quyết những vướng mắc, bất cập hiện nay, sẽ tập trung một số giải pháp cụ thể, như: Phát triển hệ thống BHXH đa tầng; sửa đổi giảm thời gian đóng BHXH mức tối thiểu từ 20 năm xuống 15 năm và có thể là 10 năm, phát triển nguyên tắc bảo hiểm theo hướng đóng - hưởng công bằng, bình đẳng; điều chỉnh hưởng chính sách một lần; phát triển lực lượng tham gia khu vực phi chính thức, đa dạng hóa danh mục cơ cấu đầu tư quỹ BHXH theo nguyên tắc an toàn, bền vững và hiệu quả.

Bài và ảnh: Trường Hoàng
từ khóa :

Viết bình luận

Điều gì khiến The Beverly Solari gây sốt cho thị trường bất động sản TP HCM?

Điều gì khiến The Beverly Solari gây sốt cho thị trường bất động sản TP HCM?

Cơ hội an cư 09:28

Tại The Beverly Solari (Vinhomes Grand Park, TP Thủ Đức), gia chủ không chỉ tìm thấy giấc mơ Mỹ với chất sống tự do, phóng khoáng mà còn tiên phong viết nên tuyên ngôn làm chủ cuộc sống ở một tầm cao mới với căn hộ “Luxury Sky Living” đẳng cấp, thời thượng.

Người trẻ và chuyện “giải nhiệt tài chính” dịp hè

Người trẻ và chuyện “giải nhiệt tài chính” dịp hè

Tài chính 08:04

Mùa hè luôn là khoảng thời gian “tâm điểm” của nhiều hoạt động vui chơi, giải trí và mua sắm dẫn đến phát sinh nhu cầu chi tiêu cao. Đây cũng là trăn trở của nhiều người trẻ khi làm sao vừa chu toàn cân bằng tài chính cá nhân vừa an tâm vui hè mà không lo “cháy ví”.

Sau nhiều vụ hỏa hoạn, tiện ích “tầng lánh nạn” được người mua nhà quan tâm

Sau nhiều vụ hỏa hoạn, tiện ích “tầng lánh nạn” được người mua nhà quan tâm

Thị trường 08:00

Ngọn lửa ngùn ngụt “nuốt chửng” hơn nửa tòa nhà chung cư tại Hàn Quốc nhưng tất cả cư dân đều may mắn thoát nạn nhờ một khu vực đặc biệt mang tên tầng lánh nạn.

Hợp tác phát triển rừng bền vững, bảo tồn nguồn nước và trung hòa các-bon

Hợp tác phát triển rừng bền vững, bảo tồn nguồn nước và trung hòa các-bon

Doanh nghiệp 17:05

Cục Lâm nghiệp - Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn và Suntory PepsiCo Việt Nam đã ký kết Bản ghi nhớ hợp tác trong phát triển rừng bền vững, hướng đến bảo tồn nguồn nước và trung hòa các-bon.

TTC Land sẵn sàng cho chu kỳ phục hồi mới

TTC Land sẵn sàng cho chu kỳ phục hồi mới

Doanh nghiệp 17:05

Với những tín hiệu tích cực gần đây của thị trường, các doanh nghiệp bất động sản đã và đang nỗ lực trong các công tác triển khai dự án, củng cố sức khỏe tài chính, điều chỉnh kế hoạch kinh doanh cũng như triển khai nhiều hoạt động với niềm tin thị trường sớm hồi phục.

Toyota dẫn đầu thị trường xe du lịch Việt Nam 6 tháng đầu năm 2024

Toyota dẫn đầu thị trường xe du lịch Việt Nam 6 tháng đầu năm 2024

Sản phẩm 17:03

Khép lại cuộc đua doanh số 6 tháng đầu năm, Toyota đã bảo vệ thành công vị trí số 1 thị trường ô tô du lịch (*) cũng như tích cực đóng góp cho đất nước Việt Nam.

Tung ưu đãi khủng, “thỏi nam châm” The Beverly ngày càng hút khách

Tung ưu đãi khủng, “thỏi nam châm” The Beverly ngày càng hút khách

Cơ hội an cư 14:46

Thị trường bất động sản vừa đi qua nửa năm đầu 2024 với nhiều khởi sắc, trong đó loại hình chung cư tiếp tục trở thành tâm điểm.