Dưới đây là điều kiện và cách tính lương hưu cho người tham gia BHXH tự nguyện từ năm 2021.
Điều kiện
Căn cứ Điều 73 Luật BHXH 2014 được sửa đổi bởi điểm c, khoản 1, Điều 219 Bộ Luật Lao động 2019, người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng lương hưu khi người lao động có đủ các điều kiện sau đây: Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2, Điều 169 của Bộ Luật Lao động; Đủ 20 năm đóng BHXH trở lên.
Để được hưởng lương hưu khi tham gia BHXH tự nguyện trong năm 2021 là nam đủ 60 tuổi 3 tháng
Theo đó, về độ tuổi, người lao động nghỉ hưu năm 2021, trong điều kiện bình thường phải đủ 60 tuổi 3 tháng với lao động nam, đủ 55 tuổi 4 tháng với lao động nữ.
Trường hợp đã đủ điều kiện về tuổi theo quy định trên nhưng thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm thì được đóng cho đến khi đủ 20 năm để hưởng lương hưu .
Như vậy, để được hưởng lương hưu khi tham gia BHXH tự nguyện trong năm 2021 là nam đủ 60 tuổi 3 tháng; nữ đủ 55 tuổi 4 tháng và đủ 20 năm đóng BHXH trở lên.
Cách tính lương hưu
Theo khoản 1, Điều 3 Nghị định 134/2015/NĐ-CP, mức hưởng lương hưu hàng tháng của người tham gia BHXH tự nguyện, được tính cụ thể như sau: Mức lương hưu hàng tháng được tính bằng tỉ lệ hưởng lương hưu hàng tháng nhân với mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH.
Từ quy định trên, công thức tính lương hưu hàng tháng của người tham gia BHXH tự nguyện là:
Lương hưu hàng tháng = (bằng) tỉ lệ hưởng lương hưu x (nhân) mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH
Trong đó, tỉ lệ hưởng lương hưu được quy định cụ thể tại khoản 2, Điều 3 Nghị định 134/2015:
Với lao động nữ, tỉ lệ hưởng lương hưu hàng tháng được tính bằng 45% tương ứng với 15 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng BHXH thì tính thêm 2%, mức tối đa bằng 75%.
Mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH được tính bằng bình quân các mức thu nhập tháng đã đóng BHXH của toàn bộ thời gian đóng
Với lao động nam, tỉ lệ hưởng lương hưu hàng tháng được tính bằng 45% tương ứng với số năm đóng BHXH. Năm 2021 được tính là 19 năm đóng BHXH, từ 2022 trở đi là 20 năm đóng BHXH. Sau đó cứ thêm mỗi năm đóng BHXH được tính thêm 2%, mức tối đa bằng 75%.
- Mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH được quy định cụ thể tại Điều 4 Nghị định 134/2015: Mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH được tính bằng bình quân các mức thu nhập tháng đã đóng BHXH của toàn bộ thời gian đóng.
Trong đó, thu nhập tháng đã đóng BHXH để làm căn cứ tính mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH được điều chỉnh trên cơ sở chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm do Tổng cục Thống kê công bố hàng năm.
Ví dụ: Tính đến tháng 4-2021, ông K đủ tuổi về hưu theo quy định tại Bộ Luật Lao động 2019 (đủ 60 tuổi 3 tháng). Ông đã đóng BHXH tự nguyện với mức đóng bình quân là 2,5 triệu đồng/tháng, tính đến thời điểm đủ tuổi về hưu là 24 năm.
- 19 năm đầu tham gia sẽ được hưởng 45% mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH.
- Từ năm thứ 20 đến năm thứ 24 là 05 năm được hưởng thêm: 5 x 2% = 10%
- Tổng 2 tỷ lệ là: 45% + 10% = 55% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.
Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH được tính bằng mức bình quân tiền lương của toàn bộ thời gian đóng BHXH. Ông K đóng với mức 2,5 triệu đồng/ tháng.
Vậy, mức hưởng lương hưu của ông K = 55% x 2,5 triệu đồng = 1,375 triệu đồng/tháng.
