Từ đầu năm 2015, dòng chảy thượng nguồn sông Mê Kông bị thiếu hụt, mực nước xuống thấp nhất trong vòng 90 năm qua và không còn khả năng đẩy mặn. Đời sống sinh hoạt của hàng trăm ngàn hộ dân các tỉnh khu vực Nam bộ như Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Kiên Giang và Cà Mau thay đổi hoàn toàn. Cuộc sống khó khăn, năng suất cây trồng lại sụt giảm, có khi bị mất trắng cả vụ mùa. Hạn hán, ngập mặn ngày càng khốc liệt.

Với kịch bản chỉ ở mức trung bình về biến đổi khí hậu và nước biển dâng thì trong tương lai, tình trạng xâm nhập mặn sẽ còn lấn sâu hơn nhiều so với mùa khô những năm gần đây.

Khủng hoảng nước sạch: Vì đâu mà có?

Theo báo cáo của Cục Quản lý tài nguyên nước (Bộ Tài nguyên và Môi trường), những năm gần đây, dưới tác động của El Nino, mùa khô kéo dài hơn, mùa mưa đến muộn và kết thúc sớm.

Một mặt, các quốc gia bên ngoài Việt Nam đang tăng cường khai thác nước thượng nguồn làm đe dọa nghiêm trọng đến tổng lượng tài nguyên nước của Việt Nam hiện tại và tương lai. Mặt khác, ở trong nước, quá trình phát triển kinh tế - xã hội, sự gia tăng dân số và quá trình đô thị hóa đã ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng, trữ lượng nguồn nước.

Nhiều người dân Việt Nam chưa được tiếp cận nguồn nước sạch

Nhu cầu dùng nước ngày càng tăng, dự kiến lên đến khoảng 130-150 tỉ m³/năm (chiếm tới gần 50% tổng lượng nước sản sinh trên lãnh thổ nước ta và gần 90% nguồn nước vào mùa khô). Trong khi đó, tình trạng sử dụng nước lãng phí, kém hiệu quả còn khá phổ biến, cả ở thành thị lẫn nông thôn. Ở một số khu vực, việc khai thác nước thiếu hợp lý đã làm nguồn nước (nước mặt lẫn nước ngầm) suy kiệt.

Đã đến lúc phải sử dụng nước tiết kiệm

Theo Cục Quản lý tài nguyên nước (Bộ Tài nguyên và Môi trường), để bảo đảm quản lý tài nguyên nước có hiệu quả, bên cạnh việc cần phải xây dựng hoàn thiện hệ thống pháp luật về tài nguyên nước thì công tác tuyên truyền, vận động và nâng cao nhận thức của người dân trong việc tiết kiệm nước là cực kỳ quan trọng. Hiểu được tầm quan trọng đó, thời gian qua, nhiều chương trình ý nghĩa được tổ chức nhằm nâng cao nhận thức người dân, góp phần tiết kiệm nước với quy mô và cách thức tổ chức đa dạng. Nhiều tổ chức, doanh nghiệp đã phối hợp cùng Cục Quản lý tài nguyên nước, mang tới những hoạt động có sức lan tỏa mạnh mẽ, được thực hiện tại nhiều tỉnh, thành phố thu hút sự tham gia tích cực của toàn xã hội.

Tiêu biểu trong số đó là sự đồng hành của Unilever Việt Nam - nhãn hàng Comfort với Cục Quản lý tài nguyên nước thành lập "Quỹ Tiết kiệm 1 tỉ m³ nước sạch". Đây cũng là doanh nghiệp tiên phong trong triển khai các hoạt động tiết kiệm nước hướng tới cộng đồng từ năm 2013 đến nay, nổi bật như cuộc thi "Tìm kiếm Đại sứ nước"; cuộc thi sáng tạo ý tưởng "Sáng kiến tiết kiệm nước"…

Hành trình tiết kiệm 636 triệu m³ nước

5 năm qua, "Quỹ Tiết kiệm 1 tỉ m³ nước sạch" đã tiếp cận hơn 33,6 triệu hộ gia đình, tiết kiệm được 636 triệu m³ khối nước thông qua các hoạt động truyền thông và các cuộc thi sáng tạo ý tưởng tiết kiệm nước.

Trong hai năm 2016 và 2017, chương trình "Xe tải nước" của nhãn hàng Comfort đã mang hơn 110.000 lít nước sạch tới các hộ gia đình tại các vùng bị hạn, mặn, vùng thiếu nước nghiêm trọng nhất tại Đồng bằng sông Cửu Long, Tây Nguyên và tỉnh Thanh Hóa.

Khánh thành công trình nước và tặng bồn chứa nước cho người dân vùng hạn, mặn

Chỉ tính riêng trong năm 2017, nhãn hàng Comfort đã triển khai xây dựng 10 công trình nước, tài trợ hơn 1.000 bồn chứa nước và 20 hoạt động đóng góp nước sạch đến với bà con vùng hạn, mặn trên cả nước. Doanh nghiệp này còn không ngừng cải tiến chất lượng sản phẩm với công thức giúp khử sạch xà phòng ngay trong lần xả đầu tiên, giúp cắt giảm 2 lần xả nước (tương đương 20 lít nước sạch) cho mỗi lần giặt.

Năm 2018, tiếp nối thành công của chiến dịch "Xả 1 lần cùng Comfort, tiết kiệm cho bạn, giúp vùng hạn mặn" năm 2017, Quỹ triển khai chương trình truyền thông "Xả 1 lần cùng Comfort, chỉ một lần xả là đủ". Chương trình hướng tới mục tiêu tiết kiệm thêm 100.000 m³ nước sạch từ nay tới hết năm 2018 thông qua công tác tuyên truyền, vận động và nâng cao nhận thức của người dân tiết kiệm nước trong gia đình ngay từ việc xả quần áo hằng ngày.

Những hoạt động trong chương trình gồm: các hội thảo tuyên truyền tiết kiệm nước hướng tới đối tượng chị em phụ nữ ở các địa phương; xây dựng công trình nước, đẩy mạnh truyền thông tiết kiệm nước trên các phương tiện thông tin đại chúng…

Tiết kiệm nước không chỉ là những kế hoạch, chính sách vĩ mô của các cơ quan ban ngành mà còn là hành động thực tế của mỗi người dân trong đời sống. Tiết kiệm nước trong sinh hoạt, giặt giũ… là cách đơn giản nhất để chúng ta tiết kiệm nước cho chính mình, cho bản thân, và có thể dành phần nước ấy đến các nơi thiếu nước sạch, nước ngọt.