Ông Nguyễn Văn Lê, một đầu mối buôn dược liệu tại Sapa (Lào Cai), cho biết, nhu cầu về sỏi mật trâu, bò, lợn, ngựa lớn mà nguồn cung cực kỳ hiếm nên gần đây ông phải lùng mua ở khắp các lò mổ với giá 32 triệu đồng/lạng (320 triệu đồng/kg), thậm chí giá cao hơn một chút ông cũng mua nếu có hàng. Thế nhưng, lượng sỏi mật ông gom về vẫn không đủ theo đơn khách đã đặt trước.

Theo ông Lê, sỏi mật hay còn gọi là sạn mật, ngưu hoàng, là một vị thuốc đông y cực kỳ quý hiếm, giống như thần dược chữa được nhiều bệnh. Tuy nhiên, không phải con trâu, bò, lợn, ngựa nào cũng có sỏi mật mà chỉ những con bị mắc bệnh sỏi mật mới có sỏi trong túi mật. Thường thì đây là những con vật già tuổi, có vóc dáng to lớn, ốm yếu, ít di chuyển và khi di chuyển thì chậm chạp, thân nhiệt cao, sốt lâu dài, lông mọc lộn xộn như bông cỏ, thậm chí rụng rất nhiều. Ngoài ra, chúng còn có biểu hiện mắt đỏ lờ lờ, ăn uống thất thường, uống nước nhiều, thường hay kêu rống và đêm không ngủ,...

Sỏi mật trong túi mật của trâu, bò, lợn, ngựa đang được coi là vị thuốc quý trong đông y

“Có những khách có bao nhiêu cũng mua hết, nhưng tôi đi lùng khắp các lò mổ ở trong vùng, thậm chí là cả ở những lò mổ ở tỉnh khác cũng không đủ hàng cho họ”, ông cho biết.

Kích thước của sỏi mật ở trâu, bò, lợn, ngựa thường không giống nhau, tùy thuộc vào bệnh của mỗi con nên có những con viên sỏi chỉ nhỏ bằng đầu ngón tay, song cũng có những viên sỏi nặng tới 2-3 lạng. Thế nên, đợt nào may mắn thì gom được vài lạng, thậm chí cả cân, nhưng có đợt chờ cả tháng không mua được lạng nào, khách hàng khi đó đành phải chờ.

Trong khi đó, anh Nguyễn Hoàng Tú ở Hà Nội cũng cho biết, anh phải mất 4 tháng trời mò tìm các mối mới mua được nửa lạng sỏi mật ngựa với giá lên tới 40 triệu đồng/lạng, về tán nhỏ thành bột cho bố anh uống hỗ trợ chữa bệnh.

Loại sỏi mật này có giá đắt như vàng ròng, với giá 300 triệu đồng/kg

“Tôi nghe mọi người mách sỏi mật của trâu, bò, lợn, ngựa về tán nhỏ thành bột uống với liều lượng nhất định có thể chữa được bệnh ung thư. Song, tìm mua loại sỏi mật này rất khó. Tôi tới khắp các lò mổ trong vùng hỏi mua mà chủ lò nào cũng lắc đầu nói, thỉnh thoảng mới thấy một hai viên sỏi nhưng đều được các mối buôn bao thầu hết dù giá của chúng đắt như vàng ròng”, anh Lê nói.

Anh và chia sẻ thêm, không đặt mua được trực tiếp từ các lò mổ, anh đành phải mua qua các mối buôn và phải đặt 4 tháng trời mới mua được nửa lạng sỏi mật.

Thực tế, nhiều người vẫn truyền tai rằng sỏi mật là một loại biệt dược cực kỳ quý hiếm, có tác dụng vào hai kinh "tâm" và "can" có tác dụng thanh tâm giải độc, khai khiếu hóa đàm, lương can tức phong. Dùng trong các bệnh nhiệt sốt cao phát cuồng, thần trí hôn mê, trúng phong bất tỉnh, cổ họng sưng đau, ung thư, đinh nhọt,... Trong dân gian, ngưu hoàng thường được dùng làm thuốc trấn tĩnh và mạnh tim trong các trường hợp có triệu chứng điên cuồng, sốt quá phát cuồng, người co quắp, trẻ nhỏ bị kinh phong.

Nhiều viên sỏi mật có trọng lượng nặng được bán với giá hàng trăm triệu đồng

Trao đổi với PV, lương y Vũ Quốc Trung, cho biết sỏi trong mật trâu, bò, lợn, ngựa đã được dùng làm thuốc từ rất lâu đời, đông y gọi đó là ngưu hoàng. Nói nôm na dễ hiểu, vị thuốc “ngưu hoàng” chính là sạn mật, hay sỏi mật của những con vật này khi mắc bệnh sỏi mật.

Theo lương y Vũ Quốc Trung, trong đông y, ngưu hoàng là một vị thuốc quý được kết hợp với một số vị thuốc khác để phòng ngừa và chữa tai biến mạch máu não. Song, ngưu hoàng rất hiếm, có khi giết mổ hàng ngàn, hàng vạn con trâu bò mới thấy có con có sỏi mật trong túi mật.

Ông cũng cho hay, hiện nay do tính chất quý hiếm nên ở Trung Quốc và một số nước khác đã chế ra loại ngưu hoàng nhân tạo, thậm chí là có bán cả ngưu hoàng giả. Thế nên, khi đi mua mọi người cần chú ý để tránh mất tiền oan vì hiện nay ngưu hoàng có giá vô vùng đắt đỏ.