Ông Nguyễn Anh Triết, Trưởng Ban Quản lý các KCN tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, cho biết việc chủ và giám đốc doanh nghiệp (DN) Công ty CP Thép Quatron (huyện Tân Thành) vừa bỏ trốn để lại khoản nợ khổng lồ. Đây không phải trường hợp đầu tiên DN có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) bỏ trốn khỏi địa phương.
Khoản nợ gần 100 tỉ đồng
Theo tìm hiểu, Công ty Quatron gồm các cổ đông người nước ngoài đồng sáng lập và có nhà máy sản xuất đặt tại KCN Mỹ Xuân B1, huyện Tân Thành, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Đây là DN 100% vốn FDI, do quá trình làm ăn thua lỗ đã bỏ trốn, để lại khoản nợ khổng lồ gồm nợ công nhân, nợ BHXH và nợ ngân hàng.
Đến hết tháng 2-2017, Công ty Quatron nợ BHXH số tiền hơn 15 tỉ đồng, nợ lương của người lao động hơn 2,7 tỉ đồng. Chưa kể việc nợ ngân hàng khoảng 3 triệu USD và hơn 11 tỉ đồng từ các đối tác. Với số nợ lên tới gần 100 tỉ đồng, cộng với việc làm ăn thua lỗ, không còn khả năng chi trả, chủ DN đã bỏ lại công ty và “cao chạy xa bay”. Theo ông Nguyễn Anh Triết, dấu hiệu ban đầu báo hiệu DN bỏ trốn là việc không gửi báo cáo thường kỳ về cho ban quản lý. Khi ban gửi giấy mời thì chủ DN không lên làm việc mà cử đại diện không hợp pháp nên không được giải quyết.
Trước đó, trong năm 2016, công nhân công ty này liên tục đình công vì bị nợ lương. Khi tiến hành thanh tra, chủ DN vẫn vắng mặt, có làm giấy ủy quyền cho người đại diện nhưng giấy ủy quyền đã hết hạn nên ban quản lý phối hợp với các ngành tiến hành thủ tục khởi kiện công ty. Hiện, phía thi hành án vẫn đang tiến hành kiểm kê tài sản của công ty. Được biết, tổng tài sản của Công ty Quatron chỉ khoảng 60 tỉ đồng.
Đây không phải lần đầu tiên trên địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu xảy ra tình trạng chủ DN FDI bỏ trốn. Trước đó, Công ty TNHH Công nghiệp bảo trì dịch vụ tổng hợp ngoài khơi Amanda cũng phá sản để lại một khoản nợ hơn 100 tỉ đồng cho công nhân, BHXH và các công ty tài chính. Ngoài ra, một số DN cũng đã ngừng hoạt động.
Không khuyến khích dự án nhỏ, công nghệ thấp
Ở nhiều địa phương trên cả nước, tình hình DN FDI bỏ trốn vẫn xảy ra và khi cơ quan chức năng vào cuộc thì những ông chủ này đã không còn ở Việt Nam. Nhiều DN FDI khi nhận được yêu cầu thông báo về tình hình hoạt động của DN mình từ cơ quan quản lý thì không tuân thủ, không có phản hồi và một thời gian sau, chủ DN trốn về nước, để lại khoản nợ lương công nhân, nợ đối tác và BHXH…
Ông Phạm Ngọc Hưng, Phó Chủ tịch Hiệp hội DN TP HCM, nhận xét tình trạng DN FDI bỏ trốn nhưng cơ quan quản lý không hay biết xuất phát từ việc kiểm soát công bố thông tin, tình hình hoạt động của DN. Hiện vẫn chưa có các quy định liên quan đến kiểm soát thông tin của các DN FDI nên mới có tình trạng “bệnh không biết, chết không hay”. Ngay các đơn vị quản lý như BHXH, cơ quan thuế… cũng chậm trong việc xử lý khi phát hiện DN hoạt động khó khăn, không đóng BHXH, không nộp thuế đúng quy định và địa phương cũng chưa sâu sát.
Theo các chuyên gia kinh tế, trong câu chuyện thu hút dự án FDI đến lúc cần chọn lọc kỹ dự án FDI ở các địa phương trên cả nước, thay vì chạy theo thành tích, số lượng dự án và vốn đăng ký để tránh tình trạng DN FDI không có năng lực, hoạt động không hiệu quả rồi bỏ trốn… Chuyên gia kinh tế - TS Đinh Thế Hiển cho rằng thu hút vốn FDI nên đi vào chất lượng, mời gọi các dự án sử dụng công nghệ cao, hiện đại từ các tập đoàn đa quốc gia. Cần hạn chế, không khuyến khích các dự án FDI quy mô nhỏ, vốn thấp, công nghệ lạc hậu bởi những dự án này sẽ cạnh tranh trực tiếp với DN nội địa trong khi DN trong nước hoàn toàn có thể làm được.
Thu hút vốn FDI khả quan
Theo số liệu của Cục Đầu tư nước ngoài - Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong 2 tháng đầu năm, cả nước có 313 dự án FDI mới được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư với tổng vốn đăng ký hơn 2 tỉ USD, tăng 6,5% so với cùng kỳ; có 137 lượt dự án đăng ký tăng vốn và 654 lượt góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài. Tính chung từ đầu năm đến nay, tổng vốn FDI đổ vào Việt Nam hơn 3,4 tỉ USD, tăng 21,5% so với cùng kỳ.
Trên địa bàn TP HCM, tình hình thu hút vốn FDI cũng rất khả quan khi 2 tháng đầu năm có 96 dự án được cấp mới giấy chứng nhận đầu tư với tổng vốn 119 triệu USD và 24 dự án điều chỉnh tăng vốn gần 60 triệu USD. Tính chung cả hình thức góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài, vốn FDI vào TP đạt 443 triệu USD, tăng 61,3% so với cùng kỳ… Chủ trương của lãnh đạo TP trong thời gian tới về thu hút FDI là tập trung vào các lĩnh vực TP khuyến khích, dứt khoát không thu hút các dự án FDI gây ô nhiễm môi trường, xả thải, công nghệ thấp không phù hợp với định hướng phát triển của TP.
