Tổng Công ty Điện lực Miền Nam (EVNSPC) đang rà soát, có kế hoạch cải tạo và phát triển lưới điện trung hạ thế phục vụ nuôi trồng thủy sản tại 6 tỉnh (Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Trà Vinh, Bến Tre và Tiền Giang) ven biển trong khu vực ĐBSCL với tổng nhu cầu vốn đến năm 2020 là khoảng 1.494,8 tỉ đồng. Riêng trong năm 2017, EVNSPC dự kiến đầu tư 303 tỉ đồng từ nguồn vốn tự có cấp điện phục vụ nuôi tôm, trong đó ưu tiên các khu vực cấp bách, có tiềm năng phát triển mạnh.

Ngoài ra, EVNSPC còn tranh thủ các nguồn vốn vay ODA thông qua dự án phân phối hiệu quả 2 (DEP2), thực hiện trong giai đoạn 2018-2020 với tổng vốn đầu tư khoảng 1.136 tỉ đồng, cải tạo và phát triển 979 km đường dây trung hạ thế và 133 MVA dung lượng trạm biến áp.

Cần thiết cải tạo lưới điện

Đại diện EVNSPC cho biết đến nay, tổng công ty đã đầu tư 876 tỉ đồng thực hiện các dự án, công trình đầu tư xây dựng hệ thống lưới điện để bảo đảm cấp điện phục vụ nuôi trồng thủy sản (chủ yếu nuôi tôm) tại các tỉnh ven biển phía Nam. Trong đó có dự án cải tạo, nâng cấp và phát triển lưới điện thuộc dự án DPL3 vay vốn World Bank thực hiện trong năm 2015, hoàn tất đưa vào sử dụng quý I/2016 với giá trị đầu tư 597 tỉ đồng. Cùng với đó là các công trình thực hiện bằng nguồn vốn tự có và đối ứng của địa phương với tổng giá trị đầu tư 279 tỉ đồng.

Theo đại diện EVNSPC, với việc triển khai các dự án, công trình trên, tình hình cấp điện phục vụ nuôi trồng thủy sản trên địa bàn các tỉnh phía Nam cơ bản được đáp ứng. Tuy nhiên, do phong trào nuôi trồng thủy sản phát triển mạnh, nhất là nuôi tôm công nghiệp, bán công nghiệp đi đôi với tình hình các hộ phụ tải nuôi tôm nhỏ lẻ không tập trung, phát triển tự phát đã dẫn đến tình trạng quá tải lưới điện. Chưa kể, một số khu vực trước đây thực hiện chương trình điện khí hóa nông thôn chỉ đầu tư lưới điện một pha phục vụ thắp sáng, nay phát sinh kéo điện để nuôi tôm nên cũng gây quá tải, sụt áp và thiếu điện cục bộ. Do đó, việc đầu tư, cải tạo lại lưới điện phục vụ nuôi trồng thủy sản là cấp thiết.

Hiện nay, tại ĐBSCL, hoạt động nuôi trồng thủy sản phát triển mạnh ở 6 tỉnh ven biển gồm Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Trà Vinh, Bến Tre và Tiền Giang.

Qua khảo sát của EVNSPC, để cải tạo và phát triển lưới điện trung hạ thế phục vụ nuôi trồng thủy sản, từ nay đến năm 2020, 6 tỉnh này cần khoảng 1.494 tỉ đồng để đầu tư 1.645 km đường dây trung thế. Trong đó cải tạo nâng cấp 535 km và xây dựng mới khoảng 1.109 km. Đối với đường dây hạ thế, khối lượng đường dây cần cải tạo là 1.243 km và xây dựng mới 1.841 km. Tổng số trạm biến áp cần nâng cấp gồm 2.708 trạm (91.9 MVA) và xây dựng mới 2.011 trạm với 91.4 MVA.

Theo chỉ đạo của EVNSPC, điện lực các tỉnh khẩn trương rà soát toàn bộ lưới điện hiện hữu và tình hình sử dụng điện nuôi trồng thủy sản tại các địa phương để có cơ sở lập phương án đầu tư theo quy định.

Cấp điện các khu vực nuôi tôm tập trung tại Trà Vinh Ảnh: Huy Hoàng

Hỗ trợ nông dân

Trong quá trình chờ xúc tiến đầu tư, cải tạo và phát triển lưới điện, thời gian qua, ngành điện tích cực triển khai các biện pháp vận động, tuyên truyền người dân sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả. Các công ty điện lực Bạc Liêu, Sóc Trăng, Trà Vinh...ra sức tuyên truyền kết hợp hướng dẫn bà con nông dân cách thức sử dụng thiết bị điện và cả kỹ thuật nuôi trồng thủy sản theo mô hình mới tiết kiệm điện. Chẳng hạn, đối với mô hình nuôi tôm quản canh, quản canh cải tiến, nuôi kết hợp tôm - lúa, ngành điện hướng dẫn bà con áp dụng quy trình kỹ thuật không thay nước, gia cố bờ ao chắc chắn, có sử dụng các chế phẩm sinh học nhằm hạn chế việc bơm nước và thay nước để giảm chi phí, tiết kiệm điện năng.

Những việc làm thiết thực trên mang lại nhiều lợi ích cho nông dân. Qua đó, tại nhiều vùng chuyên canh nuôi tôm, ngành điện đã vận động nhiều hộ nuôi áp dụng biện pháp tiết kiệm điện trong sản xuất như lắp đặt tụ bù điện tại các motor chạy quạt; sử dụng ổ trục và con lăn tiết kiệm điện cho hệ thống quạt tạo ôxy; lắp đặt biến tần để điều chỉnh tốc độ động cơ; sử dụng đèn compact, đèn LED tiết kiệm điện trong chiếu sáng...

Từ những việc làm thiết thực, trong năm 2017, EVNSPC sẽ tiếp tục triển khai vận động các hộ nuôi tôm áp dụng những biện pháp tiết kiệm điện trong sản xuất nêu trên, đồng thời triển khai thực hiện đề án "Hỗ trợ tiết kiệm điện cho các hộ nuôi tôm".

Theo đề án này, các hộ nuôi tôm đăng ký thực hiện mô hình tiết kiệm điện sẽ được hỗ trợ các gối đỡ con lăn tiết kiệm điện cho hệ thống quạt tạo ôxy, được tư vấn và hỗ trợ trong việc chuyển đổi các thiết bị điện dùng trong nuôi tôm sang thiết bị tiết kiệm điện. Trước mắt, để chuẩn bị triển khai đề án, EVNSPC đang khẩn trương thống kê quy mô nuôi tôm và tình hình sử dụng điện của từng loại hình nuôi tôm để biên soạn cẩm nang tiết kiệm điện phát tận tay bà con nông dân.