Trung tâm Nghiên cứu Hàng không châu Á (CAPA) vừa đưa ra dự báo những thuận lợi mà ngành hàng không toàn cầu gặt hái được trong năm 2016 vừa qua sẽ sớm chấm dứt. Các hãng hàng không nhiều khả năng sẽ phải đối mặt thời kỳ kinh doanh khó khăn, bắt đầu từ năm 2017 và 2018.

Giá dầu tăng

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2017 và 2018 lạc quan hơn so với năm 2016. GDP năm 2017 tăng khoảng 2,8%, năm 2018 tiếp tục tăng lên 2,9% so với tăng trưởng 2,4% đạt được trong năm 2016.

Tuy nhiên, CAPA cho rằng tỉ suất lợi nhuận của ngành hàng không toàn cầu lại giảm khá mạnh. Cụ thể, năm 2016, tỉ suất lợi nhuận của ngành hàng không đạt mức 8,3% thì năm 2017 chỉ có thể đạt năm 7,4% và tiếp tục giảm xuống mức 6,6% trong năm 2018. Ngành vận tải hàng không chịu tác động tiêu cực từ bất ổn chính trị và kinh tế qua các sự kiện Brexit và chính sách khó đoán định của Tổng thống đắc cử Trump. Những biến động nói trên ảnh hưởng đến giá dầu và chi tiêu cá nhân, ảnh hưởng đến chi phí đầu vào và nguồn thu của các hãng hàng không thế giới.

Tác động mạnh mẽ nhất đến hoạt động của các hãng hàng không trong năm nay, theo CAPA, là giá nhiên liệu. Nếu như năm 2016, giá nhiên liệu đứng ở mức 43,6 USD/thùng, giảm 8,7 USD/thùng so với năm trước, là một trong những nguyên nhân quan trọng giúp ngành hàng không thu được lợi nhuận cao thì sang năm nay, giá nhiên liệu được dự báo là tăng khoảng 13,8 USD (khoảng 43,8 USD/thùng). Sang năm 2018, giá nhiên liệu nhiều khả năng tiếp tục tăng lên 59,8 USD/thùng, tức là tăng tổng cộng hơn 16 USD so với năm 2016 - năm mà ngành hàng không thu được thuận lợi lớn nhờ giá dầu giảm mạnh. Theo CAPA, con số lợi nhuận 8,3% năm 2016 có thể là đỉnh của chu kỳ tốt nhất trong lịch sử 100 năm qua của hàng không thế giới. Năm 2017 có thể là năm đầy bất định, ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu và lợi nhuận của các hãng hàng không.

Vietnam Airlines đẩy mạnh hợp tác với các hãng hàng không trong liên minh toàn cầu Skyteam nhằm nâng cao hiệu quả thị trường quốc tế nối mạng nội địa Việt NamẢnh: Ngọc Hằng

Nguy cơ thừa máy bay

Một yếu tố khác có thể kéo giảm lợi nhuận của các hãng hàng không là nguy cơ dư thừa máy bay trong những năm tới do nhiều hãng hàng không vừa ồ ạt mua sắm máy bay. Trong khi đó, thị trường lại tăng trưởng chậm lại. Dự báo các hãng sẽ đổ tải vào thị trường khi đưa vào khai thác các máy bay mới hoặc tăng giờ bay bằng việc kéo dài sử dụng máy bay cũ.

Phân tích về khả năng tăng lợi nhuận của ngành hàng không trong thời gian này, CAPA cho rằng rất khó khăn. Bởi khi giá dầu thấp trong năm 2016, các hãng đã giảm đáng kể giá vé giúp sản lượng vận chuyển hành khách tăng trưởng rất mạnh, hệ số sử dụng ghế trung bình đạt tới 80%. Do đó, các hãng hàng không còn rất ít cơ hội để kích cầu. Bên cạnh đó, khả năng tiết kiệm nhờ kiểm soát chi phí hoạt động cũng rất khó vì trong giai đoạn giá dầu thấp vừa qua, kỷ luật kiểm soát chi phí phần nào bị buông lỏng do giá nhiên liệu thấp giúp các hãng tiết kiệm được đáng kể chi phí, việc kiểm soát 2%-3% chi phí hoạt động trong các khâu khác không còn ý nghĩa.

Trong bối cảnh mới hiện nay, CAPA cho rằng yếu tố giúp các hãng hàng không giảm bớt được khó khăn chính là đẩy mạnh xu hướng hợp tác.