Sức khỏe
30/06/2017 06:59

Thiếu máu do thiếu sắt: nguyên nhân và trị liệu

Tình trạng cơ thể có quá ít tế bào hồng cầu do thiếu chất sắt dẫn đến thiếu máu được gọi là thiếu máu do thiếu sắt. Cơ thể sử dụng sắt để sản sinh tế bào hồng cầu chuyển ôxy đi khắp cơ thể

Thiếu máu là tình trạng thiếu các tế bào hồng cầu khỏe mạnh hoặc thiếu huyết sắc tố. Huyết sắc tố là một phần của tế bào hồng cầu gắn kết với ôxy. Khi cơ thể không có đủ huyết sắc tố lưu thông thì cũng không có đủ ôxy đi đến mọi bộ phận cơ thể, khiến cho các cơ quan và mô không thể hoạt động theo cách thích hợp.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Thiếu máu do thiếu sắt xảy ra khi cơ thể không có đủ sắt để tạo ra đủ huyết sắc tố cần thiết. Vì vậy, thiếu máu do thiếu sắt liên quan trực tiếp đến tình trạng cơ thể thiếu chất sắt và có thể phát xuất từ vài nguyên nhân khác nhau.

Chế độ ăn ít chất sắt là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến thiếu sắt. Sắt được tìm thấy chủ yếu trong máu và được lưu giữ trong tế bào hồng cầu, nên những nguyên nhân gây mất máu như bị thương hoặc tình trạng xuất huyết kinh nguyệt nặng cũng có thế gây thiếu sắt. Một số người có thể bị giảm khả năng hấp thu sắt từ thực phẩm mà họ ăn vào. Vấn để hấp thu xảy ra tại ruột non và có thể do những chứng bệnh như bệnh celiac (bệnh lý đường ruột do nhạy cảm với gluten), bệnh crohn hoặc bệnh nhân đã bị phẫu thuật cắt bỏ một phần ruột non. Thai phụ cũng thường có mức độ sắt thấp do bào thai tăng trưởng trong cơ thể cần nhiều sắt. Lượng máu trong cơ thể thai phụ cũng tăng thêm và lượng máu tăng thêm này đòi hỏi thêm nhiều chất sắt.

Ngoài thai phụ, nhóm đối tượng dễ có nguy cơ thiếu sắt hơn bình thường là những người ăn chay triệt để, chỉ dùng thực phẩm có nguổn gốc thực vật. Kinh nguyệt hằng tháng ở nữ giới có thể là yếu tố khiến họ dễ bị thiếu sắt. Những người hiến tặng máu quá thường xuyên cũng có thể dẫn tới nguy cơ thiếu sắt do lượng máu mất đi nhiều. Trẻ sinh non và sinh nhẹ cân dễ bị thiếu sắt và thiếu hụt này có thể được bù đắp phần nào nhờ vào thời gian bú sữa mẹ. Trẻ em phát triển qua nhiều giai đoạn biến đổi về sức khỏe cũng có thể bị thiếu sắt. Lựa chọn chế độ dinh dưỡng giàu sắt với sự hướng dẫn của thầy thuốc là rất cần thiết trong những trường hợp này.

Thiếu máu do thiếu sắt: nguyên nhân và trị liệu - Ảnh 1.

Xét nghiệm máu là cần thiết để chẩn đoán thiếu máu do thiếu sắt Ảnh: MNT

Triệu chứng và điều trị

Tình trạng thiếu máu do thiếu sắt thường phát triển qua thời gian dài và bệnh nhân thường khó biết được cho đến khi có những triệu chứng nặng. Một số trường hơp thiếu sắt có thể được cải thiện mà không cần can thiệp do tình trạng của bệnh nhân thay đổi: Thí dụ phụ nữ sau khi sinh con. Tuy nhiên, nếu bệnh nhân có bất kỳ triệu chứng thiếu máu do thiếu sắt nào, cần tham khảo ý kiến bác sĩ. Những triệu chứng đó bao gồm: yếu sức, chóng mặt, rất mệt mỏi, móng tay chân dễ gãy, da xanh xao, đau ngực, hơi thở ngắn, nhức đầu, tay chân lạnh, đau hoặc viêm ở lưỡi, chán ăn (đặc biệt là ở trẻ em).

Ở những trường hợp nhẹ, bệnh nhân không có biểu hiện nghiêm trọng nào khác ngoài những triệu chứng kể trên. Tuy nhiên, những biến chứng nặng có thể xảy ra nếu thiếu máu do thiếu sắt không được chữa trị như trẻ em chậm tăng trưởng và phát triển; bệnh về tim như suy tim hay lớn tim do hậu quả của tình trạng thiếu hụt ôxy; biến chứng ở thai phụ như sinh non hoặc con nhẹ cân.

Cần lưu ý là chỉ có bác sĩ mới có thể chẩn đoán bệnh thiếu máu do thiếu sắt và bệnh nhân cần tìm đến bác sĩ khi nhận thấy có dấu hiệu cảnh báo. Ngoài việc khám nghiệm dựa vào thể trạng của bệnh nhân, bác sĩ cần chỉ định xét nghiệm máu để chẩn đoán chính xác và có biện pháp trị liệu thích hợp. Một số xét nghiệm khác cũng rất cần thiết để tìm ra nguyên nhân gây thiếu sắt.

Thiếu máu do thiếu sắt thường được chữa trị theo 2 cách - tăng cường việc hấp thu sắt và chữa trị nguyên nhân tiềm ẩn. Thầy thuốc có thể yêu cầu bệnh nhân bổ sung sắt để giúp điều chỉnh mức độ dung nạp sắt một cách hợp lý và bệnh nhân cần có sự chỉ định của bác sĩ dù viên sắt bổ sung thường được bán không cần kê toa. Lý do là quá nhiều sắt trong cơ thể có thể gây ngộ độc và tổn hại gan. Mặt khác, thêm chất sắt vào cơ thể cũng có thể gây táo bón nên thầy thuốc có thể chỉ định thuốc nhuận tràng để làm mềm phân và tăng cường nhu động ruột. Nếu có bệnh tiềm ẩn gây thiếu sắt, bệnh cần được chữa trị. Bệnh nhân cũng có thể tự điều chỉnh bệnh trạng bằng cách dùng thực phẩm giàu sắt và giàu vitamin C trong chế độ dinh dưỡng.

Những thực phẩm giàu sắt

- Các loại thịt, trứng, gan, tim, cật.

- Cá và các loại hải sản khác.

- Các loại rau có lá màu xanh sẫm: rau đay, rau dền, rau ngót...

- Đu đủ, bí đỏ, táo, lê và vài loại trái cây khác.

Cần lưu ý là dùng thực phẩm giàu sắt chung với thức ăn giàu vitamin C có thể giúp tăng cường hấp thu chất sắt.

Trúc Lâm

Viết bình luận

Điều gì khiến The Beverly Solari gây sốt cho thị trường bất động sản TP HCM?

Điều gì khiến The Beverly Solari gây sốt cho thị trường bất động sản TP HCM?

Cơ hội an cư 09:28

Tại The Beverly Solari (Vinhomes Grand Park, TP Thủ Đức), gia chủ không chỉ tìm thấy giấc mơ Mỹ với chất sống tự do, phóng khoáng mà còn tiên phong viết nên tuyên ngôn làm chủ cuộc sống ở một tầm cao mới với căn hộ “Luxury Sky Living” đẳng cấp, thời thượng.

Người trẻ và chuyện “giải nhiệt tài chính” dịp hè

Người trẻ và chuyện “giải nhiệt tài chính” dịp hè

Tài chính 08:04

Mùa hè luôn là khoảng thời gian “tâm điểm” của nhiều hoạt động vui chơi, giải trí và mua sắm dẫn đến phát sinh nhu cầu chi tiêu cao. Đây cũng là trăn trở của nhiều người trẻ khi làm sao vừa chu toàn cân bằng tài chính cá nhân vừa an tâm vui hè mà không lo “cháy ví”.

Sau nhiều vụ hỏa hoạn, tiện ích “tầng lánh nạn” được người mua nhà quan tâm

Sau nhiều vụ hỏa hoạn, tiện ích “tầng lánh nạn” được người mua nhà quan tâm

Thị trường 08:00

Ngọn lửa ngùn ngụt “nuốt chửng” hơn nửa tòa nhà chung cư tại Hàn Quốc nhưng tất cả cư dân đều may mắn thoát nạn nhờ một khu vực đặc biệt mang tên tầng lánh nạn.

Hợp tác phát triển rừng bền vững, bảo tồn nguồn nước và trung hòa các-bon

Hợp tác phát triển rừng bền vững, bảo tồn nguồn nước và trung hòa các-bon

Doanh nghiệp 17:05

Cục Lâm nghiệp - Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn và Suntory PepsiCo Việt Nam đã ký kết Bản ghi nhớ hợp tác trong phát triển rừng bền vững, hướng đến bảo tồn nguồn nước và trung hòa các-bon.

TTC Land sẵn sàng cho chu kỳ phục hồi mới

TTC Land sẵn sàng cho chu kỳ phục hồi mới

Doanh nghiệp 17:05

Với những tín hiệu tích cực gần đây của thị trường, các doanh nghiệp bất động sản đã và đang nỗ lực trong các công tác triển khai dự án, củng cố sức khỏe tài chính, điều chỉnh kế hoạch kinh doanh cũng như triển khai nhiều hoạt động với niềm tin thị trường sớm hồi phục.

Toyota dẫn đầu thị trường xe du lịch Việt Nam 6 tháng đầu năm 2024

Toyota dẫn đầu thị trường xe du lịch Việt Nam 6 tháng đầu năm 2024

Sản phẩm 17:03

Khép lại cuộc đua doanh số 6 tháng đầu năm, Toyota đã bảo vệ thành công vị trí số 1 thị trường ô tô du lịch (*) cũng như tích cực đóng góp cho đất nước Việt Nam.

Tung ưu đãi khủng, “thỏi nam châm” The Beverly ngày càng hút khách

Tung ưu đãi khủng, “thỏi nam châm” The Beverly ngày càng hút khách

Cơ hội an cư 14:46

Thị trường bất động sản vừa đi qua nửa năm đầu 2024 với nhiều khởi sắc, trong đó loại hình chung cư tiếp tục trở thành tâm điểm.