PGS-TS Nguyễn Văn Kính, Giám đốc Bệnh viện (BV) Bệnh nhiệt đới trung ương, cho biết ước tính có 4%-6% dân số, tương đương khoảng 4 triệu người, mắc bệnh viêm gan siêu vi C. Số người mắc bệnh viêm gan siêu vi C đang có xu hướng tăng do đến nay chưa có thuốc chủng ngừa.

Sát thủ thầm lặng

Bệnh viêm gan C là một trong 10 nguyên nhân hàng đầu gây tử vong của các bệnh nhiễm trùng trên thế giới với hậu quả xơ gan và ung thư gan. Việt Nam nằm trong khu vực lưu hành cao của virus, đặc biệt là virus viêm gan B và C. Tại BV Bệnh nhiệt đới trung ương, mỗi tháng có hơn 300 bệnh nhân mới và mỗi năm có khoảng 4.000 bệnh nhân ngoại trú điều trị viêm gan C. PGS Kính cho biết cùng với viêm gan B thì viêm gan C cũng được xem là “sát thủ thầm lặng” bởi hầu hết người bị nhiễm loại virus này không biểu hiện triệu chứng ở giai đoạn đầu; chỉ khi bệnh bùng phát hoặc gây biến chứng xơ gan, ung thư gan mới biết.

Bác sĩ Nguyễn Nguyên Huyền, Trưởng Khoa Khám bệnh BV Bệnh nhiệt đới trung ương, cho biết bệnh lây truyền từ người mắc viêm gan C sang cho người lành theo 3 đường: đường máu, đường tình dục và mẹ truyền cho con qua nhau thai khi sinh. Tuy nhiên, nguy cơ lây nhiễm virus viêm gan C chủ yếu theo đường máu, như người nhận máu hoặc chế phẩm máu nhiễm siêu vi C; dùng chung kim tiêm nhiễm siêu vi C; nhân viên y tế tiếp xúc với bệnh phẩm có chứa virus viêm gan C. Một số nguyên nhân khác như châm cứu, bấm lỗ tai, xăm mình mà các dụng cụ hành nghề không tuyệt đối vô khuẩn cũng là nguy cơ lây nhiễm căn bệnh này. Ngoài ra, có khoảng 30%-40% không rõ nguyên nhân lây nhiễm. Hầu hết các trường hợp viêm gan C cấp tính ít có triệu chứng đặc biệt, người bệnh thấy mệt mỏi, nhức đầu và có một số triệu chứng giống cảm cúm. Một số trường hợp có biểu hiện rối loạn tiêu hóa như đau bụng, chán ăn, đau tức vùng gan. Tuy vậy, triệu chứng đau và vàng da, vàng mắt đôi khi chỉ nhẹ làm cho người bệnh không để ý dễ bỏ qua mặc dù gan đang trong thời kỳ viêm rất nặng. “Nếu viêm gan B tỉ lệ tự khỏi bệnh lên tới 90% thì bệnh viêm gan C có số người bệnh tự khỏi chỉ chiếm khoảng 15%-30%. Số còn lại hoặc sẽ trở thành viêm gan C mạn tính hoặc trở thành người lành mang virus viêm gan C. Ðặc điểm nổi bật của bệnh viêm gan C mạn tính là sự tiến triển rất thầm lặng qua 10-30 năm, vì thế người bệnh thường không được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Khi bị viêm gan C mạn tính, có thể bị biến chứng xơ gan (khoảng 10%-20%), nguy hiểm hơn là ung thư gan (khoảng 5%)” - bác sĩ Huyền nói.

Xét nghiệm cho bệnh nhân tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới trung ương

Phác đồ mới, chi phí điều trị giảm mạnh

Theo bác sĩ Huyền, dù chưa có vắc-xin phòng bệnh nhưng bệnh viêm gan C chữa khỏi được. Một tin vui cho bệnh nhân mắc viêm gan C là phác đồ điều trị bệnh mới nhất được Bộ Y tế ban hành đã giúp giảm thời gian và chi phí điều trị cho bệnh nhân. Phác đồ mới điều trị viêm gan virus C với sự ra đời của các thuốc kháng virus trực tiếp, liệu trình điều trị của người bệnh giảm từ 48 tuần xuống còn 12-24 tuần, tỉ lệ khỏi bệnh cao, người bệnh chịu ít tác dụng phụ. Thay vì người bệnh phải tiêm dưới da, trong điều kiện bảo quản khắt khe, nhiều tác dụng phụ, hiệu quả điều trị chỉ đạt khoảng 70% thì nay người bệnh sử dụng thuốc dạng viên uống mỗi ngày, hiệu quả điều trị tới hơn 90%. Chi phí điều trị bệnh viêm gan C hiện giảm từ 180 triệu đồng/48 tuần xuống còn khoảng 45 triệu đồng/12 tuần. “Trước đây, ngoài chi phí cao, người bệnh còn phải chịu rất nhiều tác dụng phụ của thuốc như: sốt cao, rụng tóc, nôn, cường giáp, biến chứng lên tim mạch, thần kinh… thậm chí tử vong. Đây là lý do mà thầy thuốc cũng thận trọng trong việc chỉ định điều trị cho bệnh nhân viêm gan C” - bác sĩ Huyền nói. Tuy vậy, không phải tất cả trường hợp mắc viêm gan C đều phải điều trị. Dựa trên các kết quả đánh giá và theo dõi bệnh, nếu men gan không tăng, các chỉ số máu ổn định, hình ảnh siêu âm gan đẹp, bệnh nhân được hẹn tái khám định kỳ. Có những trường hợp virus viêm gan C “ngủ” suốt 10-20 năm mà không cần điều trị.