Nếu như ở miền Bắc có tục thờ Mẫu Tam phủ, Tứ phủ; miền Trung thờ Mẹ Xứ Sở; vùng đồng bằng sông Cửu Long thờ Bà Chúa Xứ, thì vùng Đông Nam Bộ thờ Linh Sơn Thánh Mẫu, hay còn được gọi bằng cái tên dân dã là Bà Đen. Trong đời sống tín ngưỡng dân gian của người Nam bộ, Linh Sơn Thánh Mẫu được xem là vị thần bảo hộ cho cả một vùng đất, và được thờ trong các chùa ở Tây Ninh với vai trò là một vị hộ trì Tam bảo.

Vào ngày 4, 5, 6 tháng 5 Âm lịch hàng năm, Lễ vía Bà Đen được tổ chức trang trọng với nhiều nghi thức thiêng liêng tại hệ thống các chùa núi Bà để tỏ lòng tôn kính trước Linh Sơn Thánh Mẫu. Các nghi lễ chính được tổ chức tại Linh Sơn Tiên Thạch Tự và Điện Bà nằm ở lưng chừng núi Bà Đen.

Nhiều nghi lễ truyền thống được tổ chức tại lễ Vía Bà. Ảnh: Sun World Ba Den Mountain

Được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, Lễ vía Bà Linh Sơn Thánh Mẫu hàng năm thu hút hàng ngàn người ở khắp các tỉnh thành khu vực phía Nam đến với núi Bà Đen, hòa vào không khí thiêng liêng của các nghi lễ truyền thống như tụng kinh niệm Phật, cúng ngọ, lễ cáo yết Bà Đen, múa bóng rỗi, lễ dâng 10 loại lễ vật: Hoa, đèn, nhang, trà, quả, thực, bỉnh, thủy xoàn, châu báu…

Nghi lễ đặc trưng và thiêng liêng nhất là Lễ tắm Bà diễn ra vào đêm mùng 4-5, khi cửa cung cấm đã đóng kín và chỉ có những người phụ nữ được phân công từ trước thực hiện nghi lễ. Sau lễ tắm Bà, hàng ngàn người dân đến trước Điện Bà để xin lộc là những chiếc khăn đã dùng lau tượng Bà, nước đã dùng nhúng khăn lau tượng, hay hoa quả trong lễ tắm Bà.

Năm nay, Lễ vía Bà Linh Sơn Thánh Mẫu sẽ được tổ chức từ ngày 9, 10, 11.6 (tức ngày 4, 5, 6 tháng 5 Âm lịch) tại hệ thống các chùa núi Bà với các nghi lễ truyền thống, cùng chương trình cải lương tuồng cổ đặc sắc diễn ra vào ngày 10.6.

55.000 ngọn đèn đăng sẽ được dâng trên đỉnh núi Bà Đen vào tối 8.6. Ảnh: Sun World Ba Den Mountain

Đặc biệt, trên đỉnh núi Bà Đen, đại lễ dâng đăng với kỷ lục 55.000 ngọn đăng kính mừng lễ vía Bà sẽ được tổ chức thiêng thiêng tại quảng trường dưới chân tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn và khu vực tôn tượng Bồ Tát Di Lặc vào tối 8-6 (tức ngày 3-5 Âm lịch).

Tại đây, 55.000 ngọn đèn hoa đăng do chính tay các nhân viên của khu du lịch Sun World Ba Den Mountain chế tạo và du khách, Phật tử tự tay viết lời nguyện ước sẽ được thắp sáng bên các đĩa nước dưới chân tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn, tạo nên không gian huyền ảo chưa từng có cho đỉnh núi cao nhất Nam bộ. Trong văn hóa Phật giáo, hoa đăng tượng trưng cho ánh sáng trí tuệ của đức Phật, thả đèn hoa đăng là mong muốn của nhân dân tìm kiếm an lạc trước ánh sáng trí tuệ. Bởi lẽ đó, đại lễ dâng đăng mừng ngày lễ vía Bà chính là hàng vạn lời nguyện ước bình an, hạnh phúc của nhân dân dâng lên chư Phật và Linh Sơn Thánh Mẫu Bồ Tát đại diện của lòng từ bi, cứu độ chúng sinh.

Đỉnh núi Bà Đen với tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn cao nhất châu Á. Ảnh: Sun World Ba Den Mountain

Với người dân Nam bộ, Lễ vía Bà năm nay không chỉ là dịp để tỏ lòng tôn kính của Linh Sơn Thánh Mẫu, mà còn là cơ hội để hành hương, chiêm bái ngọn núi linh thiêng, đặc biệt là các công trình tâm linh độc đáo trên đỉnh núi như tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn cao nhất châu Á tọa lạc trên đỉnh núi, tôn tượng Bồ Tát Di Lặc bằng đá sa thạch lớn hàng đầu thế giới, hay trung tâm triển lãm Phật giáo lưu trữ các cổ vật và các phiên bản mô phỏng các tác phẩm văn hóa Phật giáo kinh điển của Việt Nam và thế giới.

Kéo dài trong suốt những ngày đầu tháng 5 Âm lịch, Lễ vía Bà Linh Sơn Thánh Mẫu dự đoán sẽ đón hàng ngàn Phật tử và du khách thập phương đến chiêm bái, đảnh lễ, làm nên một mùa hành hương thiêng liêng tại đỉnh núi cao nhất Nam bộ.