Chiều 23-4, tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội đã thông qua Luật Hộ tịch (sửa đổi) với 488/492 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành.

Với luật vừa được thông qua, người dân có thể làm đăng ký khai sinh, kết hôn ở bất kỳ xã nào, không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Cụ thể, UBND cấp xã không phụ thuộc vào nơi cư trú của cá nhân đăng ký các việc hộ tịch sau: Khai sinh; kết hôn; giám hộ, giám sát việc giám hộ; nhận cha, mẹ, con; thay đổi thông tin hộ tịch; tình trạng hôn nhân; khai tử.

Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền ký giấy tờ hộ tịch; căn cứ tình hình thực tế tại địa phương, Chủ tịch UBND cấp xã ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch theo quy định, trừ các loại giấy tờ hộ tịch gồm giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, giấy tờ hộ tịch trong trường hợp đăng ký hộ tịch có yếu tố nước ngoài.

Trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo luật trước khi Quốc hội thông qua, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết các quy định đã phân cấp triệt để thẩm quyền đăng ký hộ tịch, đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính và ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch.

Chính phủ đã rà soát, đánh giá toàn diện và nhận thấy các điều kiện, nguồn lực bảo đảm việc thực hiện đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính đã được bảo đảm.

Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, cơ sở dữ liệu hộ tịch đã được đưa vào vận hành thống nhất trên toàn quốc, kết nối, chia sẻ, cung cấp thông tin hộ tịch với các cơ sở dữ liệu có liên quan, nhất là Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của các địa phương.

Các cơ quan đăng ký hộ tịch đã thực hiện việc tra cứu dữ liệu hộ tịch phi địa giới để phục vụ giải quyết thủ tục hành chính. Đội ngũ công chức làm công tác đăng ký, quản lý hộ tịch tại các địa phương đã được kiện toàn, bảo đảm năng lực chuyên môn. Hiện có 8.082 công chức/3.321 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó hơn 90% công chức đã đáp ứng trình độ chuyên môn luật và được bồi dưỡng nghiệp vụ hộ tịch).

"Thực tiễn triển khai công tác đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1-7-2025 đến nay cho thấy hoạt động đăng ký hộ tịch cơ bản ổn định, không phát sinh vướng mắc lớn"- ông Hoàng Thanh Tùng nói.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp cũng nêu rõ, về ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng linh hoạt, không hạn chế ủy quyền đối với giấy chứng tử nhằm bảo đảm giải quyết kịp thời. Đối với Giấy khai sinh và Giấy chứng nhận kết hôn - là các giấy tờ hộ tịch gốc, quan trọng, việc quy định do lãnh đạo UBND xã ký là cần thiết để bảo đảm tính chặt chẽ, trang trọng.

Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 1-3-2027.