Bộ Tư pháp vừa có báo cáo giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), sau khi dự luật đã được trình, thảo luận trong đợt họp đầu tiên của Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Theo Bộ trưởng Tư Pháp Hoàng Thanh Tùng, một trong những điểm mới nổi bật của dự thảo luật là việc giao toàn bộ thẩm quyền đăng ký hộ tịch cho UBND cấp xã. Đồng thời, các thủ tục hộ tịch sẽ được thực hiện không phụ thuộc nơi cư trú, tạo thuận lợi tối đa cho người dân trong thực hiện các quyền nhân thân.

Luật Hộ tịch (sửa đổi) quy định Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền ký giấy tờ hộ tịch. Căn cứ tình hình thực tế tại địa phương, Chủ tịch UBND cấp xã ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch theo quy định, trừ giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, giấy chứng tử và giấy tờ hộ tịch trong trường hợp đăng ký hộ tịch có yếu tố nước ngoài.

Về nội dung này, có ý kiến đại biểu Quốc hội khi thảo luận cho rằng giấy chứng tử là loại giấy tờ hộ tịch cần thiết để thực hiện các thủ tục tang lễ đối với người chết. Việc quy định Chủ tịch UBND cấp xã không được ủy quyền ký giấy chứng tử dẫn đến có thể kéo dài thời gian thực hiện thủ tục hành chính, không đáp ứng yêu cầu giải quyết nhanh chóng, kịp thời đối với loại giấy tờ hộ tịch này. Từ đó, đề nghị nghiên cứu quy định không loại trừ trường hợp Chủ tịch UBND cấp xã ủy quyền ký giấy chứng tử.

Ý kiến khác đề nghị nghiên cứu không quy định loại trừ trường hợp Chủ tịch UBND cấp xã được ủy quyền ký giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, giấy chứng tử để bảo đảm tính linh hoạt, kịp thời trong giải quyết thủ tục hành chính về hộ tịch.

Giải trình nội dung này, Bộ Tư pháp cho biết tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, Bộ sẽ nghiên cứu đề xuất lược bỏ quy định loại trừ giấy chứng tử sẽ không được Chủ tịch UBND cấp xã ủy quyền ký.

Như vậy, dự kiến Bộ Tư pháp sẽ nghiên cứu đề xuất điều chỉnh dự luật cho phép Chủ tịch UBND cấp xã ủy quyền ký giấy chứng tử cho phòng chuyên môn hoặc người thực hiện công tác hộ tịch ký.

Trong quá trình xây dựng và ban hành nghị định, Bộ Tư pháp sẽ tham mưu quy định cụ thể trình tự, thủ tục cũng như thời gian giải quyết yêu cầu đăng ký việc hộ tịch để đáp ứng kịp thời nhu cầu sử dụng các loại giấy tờ hộ tịch nêu trên, đặc biệt là giấy chứng tử.

Về đề nghị không quy định loại trừ Chủ tịch UBND cấp xã được ủy quyền ký giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, Bộ Tư pháp nhận thấy giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch đầu tiên, giấy tờ gốc của mỗi cá nhân.

Giấy khai sinh cũng thiết lập mối quan hệ giữa công dân với Nhà nước, phát sinh quyền, nghĩa vụ của mỗi cá nhân, là cơ sở để xác định thông tin trong nhiều giấy tờ cá nhân khác của cá nhân.

Giấy chứng nhận kết hôn cũng là giấy tờ hộ tịch quan trọng và là cơ sở để thực hiện, hưởng các quyền, lợi ích quan trọng khác của cá nhân.

Đây cũng là những giấy tờ được sử dụng với tần suất lớn không chỉ tại các cơ quan trong nước mà còn ở nước ngoài.

Do vậy, để tiếp tục khẳng định giá trị, tầm quan trọng của giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, Bộ Tư pháp đề xuất các loại giấy tờ này phải do lãnh đạo UBND ký, ban hành, không ủy quyền cho phòng chuyên môn hoặc người thực hiện công tác hộ tịch ký.

Có ý kiến đề nghị bổ sung quy định việc ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch có yếu tố nước ngoài phải thực hiện theo pháp luật về tổ chức chính quyền địa phương, cho phép Chủ tịch UBND cấp xã ủy quyền cho Phó chủ tịch UBND.

Bộ Tư pháp nhận thấy dự luật quy định phạm vi ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch của Chủ tịch UBND và quy định việc ủy quyền được thực hiện theo quy định. Vì vậy, việc bổ sung quy định dẫn chiếu sang Luật Tổ chức chính quyền địa phương hoặc bổ sung quy định ủy quyền cho Phó chủ tịch là không cần thiết.

Phó chủ tịch UBND theo quy định Luật Tổ chức chính quyền địa phương được ký thay Chủ tịch các nội dung theo phân công công việc trong UBND cấp xã.