Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và Thông tin thị trường lao động TP HCM cho biết dự kiến trong năm 2021, TP HCM có nhu cầu tuyển khoảng 270.000 đến 300.000 lao động. Trong đó, nhu cầu nhân lực có trình độ sơ cấp chiếm 25,21%, trung cấp chiếm 21,3%, cao đẳng chiếm 18%, đại học trở lên chiếm 21,29%. Tỉ lệ này cho thấy nhu cầu tuyển dụng nhân sự có tay nghề, có trình độ chuyên môn cao đang tăng nhanh, giảm dần tỉ trọng lao động phổ thông giản đơn.

Nhu cầu cao

Được đánh giá cao chất lượng đào tạo, nhiều năm qua, Trường CĐ Kỹ thuật Cao Thắng đã trở thành địa chỉ quen thuộc mà các doanh nghiệp (DN) tìm đến khi có nhu cầu tuyển dụng lao động kỹ thuật. Theo Ban Kết nối và hợp tác DN của trường, cuối năm 2020 và đầu năm 2021, có khá nhiều DN gửi nhu cầu tuyển dụng các vị trí nhân viên kỹ thuật. Bình quân mỗi ngày trường nhận yêu cầu tuyển dụng từ 5-10 lượt DN, trong đó tập trung tuyển các ngành nghề như cơ khí, điện công nghiệp, điện tử, cơ điện tử, điện tự động... Đa phần DN không đòi hỏi ứng viên có kinh nghiệm làm việc, song xu hướng tuyển dụng có thay đổi so với trước đó là ưu tiên tuyển dụng các ngành tự động hóa để đáp ứng yêu cầu sản xuất trong cuộc cách mạng công nghệ 4.0.

Tay nghề cao giúp người lao động cải thiện thu nhập và cơ hội thăng tiến

Là DN áp dụng công nghệ tiên tiến trong sản xuất dược phẩm, Công ty CP Dược phẩm An Thiên (KCN Hiệp Phước, huyện Nhà Bè, TP HCM) luôn ưu tiên tuyển dụng lao động có trình độ, tay nghề cao. Từ trước Tết, công ty đăng tuyển công nhân (CN) và nhân viên kỹ thuật cao, trong đó yêu cầu đối với nhân viên kỹ thuật phải tốt nghiệp cao học, đại học, có khả năng nghiên cứu... Theo ông Lê Đình Chi, Giám đốc Hành chính nhân sự công ty, hiện tại An Thiên hầu hết là CN có trình độ, như tiêu chuẩn cho vị trí CN khối kỹ thuật là cử nhân hóa hoặc dược sĩ, với CN vận hành thì tốt nghiệp trung cấp dược hoặc trung cấp điện, CN cơ khí thì qua đào tạo vận hành máy móc. Để thu hút lực lượng lao động có tay nghề cao, công ty chú trọng chăm lo tốt cho người lao động (NLĐ). Ngoài mức thu nhập tương xứng với trình độ, tay nghề, DN luôn cố gắng tạo môi trường làm việc tốt nhất. Hiện DN này đang áp dụng thời gian làm việc 44 giờ/tuần và đã xây dựng xưởng sản xuất dịch truyền có diện tích hơn 5.000 m2 với máy móc tự động hóa cao. Vì thế, nhân lực để vận hành xưởng sản xuất hiện đại này đòi hỏi NLĐ phải có trình độ cao, giàu kinh nghiệm về vận hành máy móc cũng như phục vụ công tác nghiên cứu, phát triển.

Ông Nguyễn Ngọc Hiếu, Giám đốc Công ty TNHH MTV V.N.T Việt Nam (huyện Củ Chi, TP HCM), cho biết vì là công ty chuyên thiết kế, sản xuất dây chuyền sơn tĩnh điện, lò sấy, máy hút bụi công nghiệp.... theo tiêu chuẩn Nhật Bản nên đầu vào tuyển dụng của công ty khá khắt khe. Với các đối tác và khách hàng chủ yếu là các công ty Nhật Bản tại Việt Nam và Nhật Bản nên các sản phẩm mà công ty đưa ra thị trường đều là những sản phẩm cao cấp. Điều đó đòi hỏi tay nghề của người thợ phải được đào tạo và chuyên môn phải cao hơn. "Chúng tôi không quan tâm số lượng lao động mà đặc biệt chú trọng chất lượng NLĐ. Họ đa phần có kinh nghiệm từ 3 năm trở lên và từ Nhật trở về nên nhanh chóng bắt tay vào việc một cách hoàn mỹ. Ở DN chúng tôi, năng suất một CN cơ khí có thể gấp 20 đến 30 lần mức trung bình bên ngoài DN, tạo ra giá trị lớn cho sản phẩm và uy tín của DN. Điều đó cũng đồng nghĩa với mức thu nhập họ được hưởng rất tương xứng" - ông Hiếu nói.

Giữ chân thợ giỏi

Trong 5.000 CN Tổng Công ty Liksin, CN bậc 1 và 2 chiếm 41%, CN từ bậc 3 đến bậc 4 chiếm 43%. Riêng CN từ bậc 5 đến bậc 7 chiếm 16%. Ông Lê Đức Dục, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Liksin, cho biết để giữ được lực lượng lao động giỏi nghề này, mỗi năm Liksin dành ra khoảng 6-7 tỉ đồng để khen thưởng các sáng kiến, tăng năng suất, phong trào thi đua lao động giỏi, những người tham gia đào tạo... "Hiện Liksin rất đau đầu với hiện tượng chảy máu chất xám. Mỗi năm, khoảng 8% CN tại đơn vị nhảy việc sang các công ty đa quốc gia, phần lớn là CN có chuyên môn, kỹ thuật tốt, do vậy gây không ít khó khăn cho hoạt động sản xuất của DN. Vì thế, tổng công ty đã có nhiều kế hoạch khen thưởng, đặc biệt khen thưởng theo phần trăm từ lợi nhuận các sáng kiến mang lại để giữ nhân tài" - ông Dục cho hay.

Để thu hút lao động giỏi, Công ty CP Thế Giới Di Động (Khu Công nghệ cao; TP Thủ Đức, TP HCM) có nhiều chính sách giữ chân NLĐ như: thưởng 1/2 tháng lương vào dịp 24-12, thưởng Tết nguyên đán 3 tháng lương; cứ 4 năm làm việc liên tục, NLĐ tăng 1 ngày phép năm; hỗ trợ 50% chi phí mua bảo hiểm sức khỏe cho nhân viên làm 5-10 năm... Đặc biệt, những nhân viên có sáng kiến đặc biệt, đóng góp lớn cho DN còn được thưởng bằng cổ phần công ty. Đơn cử như anh Huỳnh Văn Tốt, người có chiến lược phát triển bộ phận bán hàng online, được kết nạp vào CLB CEO dành cho những người có nhiều đóng góp cho công ty và được thưởng bằng cổ phần của DN này.

Ông Lâm Bằng Phi, Giám đốc Xí nghiệp Deks Molten, Công ty TNHH MTV Cao su Thống Nhất (huyện Củ Chi, TP HCM), cho rằng trong xu thế phát triển, CN lành nghề, thợ bậc cao luôn được các DN ưu ái chào đón. Ở Công ty TNHH MTV Cao su Thống Nhất, những yêu cầu về tay nghề, bậc thợ luôn được chú trọng cả khâu đào tạo đến tạo ra những sân chơi thi đua trong lao động sản xuất cho NLĐ. "Có được đội ngũ CN lành nghề, những người thợ giỏi thì ngoài việc môi trường làm việc tốt, chế độ đãi ngộ cao thì chăm lo từ những điều nhỏ trong đời sống thường nhật của anh em CN cũng rất quan trọng. Công ty có nhà ăn với chất lượng bữa ăn khá tốt cho NLĐ từ quản lý đến bảo vệ, các hoạt động đoàn thể của Công đoàn, đoàn thanh niên cũng được quan tâm để từ đó phong trào thi đua sản xuất, thi đua sáng kiến cải tiến được nâng cả về lượng và chất. Đó là cách mà chúng tôi giữ chân đội ngũ NLĐ luôn ổn định trong suốt thời gian qua" - ông chia sẻ. 

(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 24-2