03/06/2022 06:52

Sửa Luật BHXH: Nhiều đề xuất có lợi cho người lao động

Luật BHXH sẽ sửa những quy định về cách tính lương hưu, thiết kế lại mức hưởng và tỉ lệ hưởng để bảo đảm quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm, giúp họ có được khoản tiền lúc về già

Tại hội nghị liên quan chính sách BHXH, BHYT mới đây, ông Trần Hải Nam - Phó Vụ trưởng Vụ BHXH, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB-XH) - cho biết sau 6 năm thi hành Luật BHXH, bên cạnh những kết quả đạt được, nay đã bộc lộ nhiều bất cập, hạn chế. Đó là thời gian đóng quá dài, tối thiểu 20 năm mới được hưởng lương hưu với tỉ lệ 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH, khiến nhiều người không chờ được, chọn rút BHXH 1 lần. Người đóng BHXH tự nguyện chỉ được hưởng chế độ hưu trí, tử tuất, không có ốm đau, thai sản. Vì vậy, năm 2018, Chính phủ giao Bộ LĐ-TB-XH sửa đổi Luật BHXH.

Thiết kế lại mức hưởng

Bộ LĐ-TB-XH đang tập trung nghiên cứu các chính sách theo hướng giảm dần năm đóng BHXH tối thiểu xuống 15 năm, tiến tới còn 10 năm và nhiều chính sách khác nhằm tăng độ bao phủ chính sách an sinh, phù hợp với xu hướng chung của thế giới.

Sửa Luật BHXH: Nhiều đề xuất có lợi cho người lao động - Ảnh 1.

Cán bộ BHXH huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình tư vấn cho người dân về chính sách BHXH tự nguyện

Theo ông Nam, mục đích việc điều chỉnh này là tạo điều kiện cho người lao động (NLĐ) tham gia BHXH muộn, có thời gian tham gia BHXH ngắn được tiếp cận và thụ hưởng quyền lợi BHXH. "Vừa qua, một bộ phận NLĐ nhận BHXH 1 lần cho rằng thời gian tham gia BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu khá dài nên không thể tham gia. Vì vậy, chúng tôi giảm năm đóng tối thiểu hưởng lương hưu để giúp NLĐ ở lại với hệ thống BHXH…" - ông Nam nói.

Cùng với điều chỉnh giảm mức đóng, Bộ LĐ-TB-XH cho biết sẽ sửa các quy định về cách tính lương hưu, thiết kế lại mức hưởng và tỉ lệ hưởng để bảo đảm quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm, giúp họ có được khoản tiền lúc về già. "Tất nhiên trong chính sách chúng ta không khuyến khích đóng ngắn, đây là phương án để mở ra điều kiện, cơ hội cho nhiều NLĐ ở lại với hệ thống BHXH nhằm giúp họ có tiền khi về già. Đối với những NLĐ có thu nhập ổn định thì khuyến khích tham gia lâu để có mức lương bảo đảm cuộc sống tốt hơn..." - ông Nam cho biết.

Dự thảo luật đồng thời bổ sung đóng BHXH bắt buộc với nhóm có điều kiện, khả năng như chủ hộ kinh doanh, người quản lý doanh nghiệp (DN), người quản lý điều hành hợp tác xã không hưởng tiền lương; lao động làm việc không trọn thời gian; tăng mức hỗ trợ đóng, bổ sung trợ cấp thai sản trong chính sách BHXH tự nguyện. Bộ LĐ-TB-XH cũng nghiên cứu tăng mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước nhằm tăng sức hút, tạo điều kiện để người dân tham gia BHXH tự nguyện thông qua việc tăng mức hỗ trợ đối với người tham gia BHXH tự nguyện.

Bên cạnh đó, xây dựng hệ thống BHXH đa tầng, linh hoạt. Trong đó, dự luật sẽ bổ sung quy định trợ cấp hưu trí xã hội để hình thành hệ thống BHXH đa tầng gồm: tầng trợ cấp hưu trí xã hội (đang được quy định ở Luật Người cao tuổi), BHXH cơ bản (bao gồm BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện), bảo hiểm hưu trí bổ sung. Trong đó, tầng hưu trí xã hội, dự luật sẽ sửa theo hướng NLĐ đã tham gia BHXH nhưng không đủ điều kiện hưởng lương hưu hằng tháng, không nhận BHXH một lần sẽ được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội sớm hơn và mức trợ cấp hằng tháng cao hơn. Mục đích nhằm tạo sự liên kết, hỗ trợ giữa các tầng, đặc biệt giữa tầng trợ cấp hưu trí xã hội với BHXH cơ bản.

Bảo lưu thời gian đóng sau hưởng BHXH 1 lần?

Liên quan đến việc rút BHXH 1 lần và đề xuất giải pháp nhằm hạn chế tình trạng này là giảm tuổi nghỉ hưu, lãnh đạo Bộ LĐ-TB-XH khẳng định tuổi nghỉ hưu được quy định trong Bộ Luật Lao động và vừa mới được Quốc hội thông qua. Trong đó, điều chỉnh tăng tuổi hưu có lộ trình đối với nam lên 62, nữ 60 để phù hợp với tốc độ già hóa dân số. Còn việc nghỉ hưu cũng đã có quy định đối với từng ngành nghề và khu vực. Chẳng hạn nghề nặng nhọc độc hại hoặc vùng kinh tế khó khăn sẽ được quyền tiếp cận tuổi nghỉ hưu sớm hơn quy định.

Đại diện Bộ LĐ-TB-XH cũng cho biết thêm cơ quan soạn thảo sẽ đưa vào Luật BHXH các chính sách để khuyến khích, tạo điều kiện cho NLĐ tham gia đóng góp BHXH để hưởng lương hưu thay vì nhận BHXH 1 lần, bên cạnh việc cho phép NLĐ được tiếp tục hưởng BHXH 1 lần nếu có nhu cầu. Liên quan đến việc này, ông Ngọ Duy Hiểu, Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, cho biết một kết quả nghiên cứu cho thấy công nhân thường rút BHXH 1 lần với những trường hợp đóng dưới 10 năm trở lại.

Thực tế, có rất nhiều NLĐ sau khi rút BHXH 1 lần đã trở lại đề nghị đóng tiếp và sẵn sàng hoàn trả số năm họ đã nhận BHXH 1 lần để được tiếp tục cộng dồn thời gian đóng. "Theo quy định hiện nay, khi rút BHXH 1 lần toàn bộ thời gian đã đóng BHXH trước đó của NLĐ không được bảo lưu, nhưng khi sửa đổi dự thảo sửa đổi Luật BHXH cũng nên cân nhắc nội dung này. Trong trường hợp nếu áp dụng cũng nên có quy định rõ ràng về thời gian bảo lưu và thiết kế chính sách theo hướng bao phủ hết thực tế đời sống, tránh tình trạng lạm dụng việc rút BHXH 1 lần sau đó đóng bổ sung" - ông Hiểu nói.

Theo ông Trần Hải Nam, dù trong nội dung sửa đổi Luật BHXH lần này không đề nghị nội dung kể trên nhưng đây cũng là vấn đề ban soạn thảo đang cân nhắc để sắp tới sửa luật có hay không bổ sung quy định này. Tuy nhiên, theo ông Nam, nếu có thực hiện cũng cần những quy định để hạn chế việc rút và đóng như quy định khoảng thời gian nhất định sau khi rút BHXH 1 lần được phép bảo lưu.

Bộ LĐ-TB-XH cho biết tại kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV, các đại biểu Quốc hội sẽ xem xét, thông qua Nghị quyết về chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2023, trong đó có dự án Luật BHXH sửa đổi. Dự án Luật BHXH sửa đổi dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến lần đầu tại kỳ họp thứ 6, tháng 10-2023; thông qua vào kỳ họp thứ 7, tháng 5-2024 và có hiệu lực từ ngày 1-1-2025.
Bài và ảnh: NGỌC DUNG

Tin liên quan

Viết bình luận

Công nhân lo lắng về thưởng Tết
6 giờ trước 548 1k
(NLĐO) - Người lao động TP HCM đang lo lắng doanh nghiệp có thưởng Tết hay không và mức thưởng như thế nào?
Lao động dôi dư khi sắp xếp lại công ty TNHH do Nhà nước nắm 100% vốn điều lệ được hưởng chính sách gì?
12 giờ trước 548 1k
Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái vừa ký Nghị định 97/2022/NĐ-CP quy định chính sách đối với người lao động dôi dư khi chuyển đổi sở hữu, sắp xếp lại công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.
Bấp bênh lao động lớn tuổi
12 giờ trước 548 1k
Dù nhu cầu tuyển dụng khá cao nhưng lao động lớn tuổi vẫn khó tìm được việc làm mới phù hợp do rào cản tuổi tác
Cách đăng ký tham gia BHXH tự nguyện trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia
12 giờ trước 548 1k
(NLĐO) - Trường hợp nơi đăng ký thường trú không đúng, hệ thống sẽ thông báo để người tham gia liên hệ với cơ quan Công an hướng dẫn, điều chỉnh, sau đó thực hiện lại việc kê khai hoặc đăng ký tại các tổ chức dịch vụ thu BHXH, BHYT, cơ quan BHXH.
Khánh Hòa: Chăm lo toàn diện cho lao động nữ

Khánh Hòa: Chăm lo toàn diện cho lao động nữ

Ngày 30-11, LĐLĐ tỉnh Khánh Hòa và Hội LHPN tỉnh đã tổng kết 5 năm chương trình phối hợp hoạt động giai đoạn 2017-2022.