Ngày 26-10, nguồn tin từ Tổng LĐLĐVN cho biết tình trạng lạm dụng để trục lợi gây thất thoát quỹ ốm đau, thai sản, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) còn diễn biến phức tạp. Nguyên nhân là do một số đơn vị khi tiếp nhận hồ sơ hưởng chế độ từ người lao động (NLĐ) không thẩm định chặt chẽ; công tác thanh tra, kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm đối với các hành vi trục lợi BHXH còn hạn chế. Bên cạnh đối tượng tham gia BHXH tuy có tăng lên nhưng vẫn chưa đạt yêu cầu. Tình trạng DN chưa tham gia BHXH còn rất lớn, cả nước có khoảng gần 500.000 doanh nghiệp đang hoạt động, nhưng mới có hơn 235.000 doanh nghiệp đóng BHXH, đạt khoảng 47%. Tỉ lệ người tham gia BHXH so với lực lượng lao động còn thấp (24,09%). Nguyên nhân chính là do một số DN cố tình trốn tránh trách nhiệm khai trình lao động và tham gia BHXH cho NLĐ; do hoạt động sản xuất, kinh doanh gặp nhiều khó khăn nên nhiều DN phải giải thể, phá sản hoặc tạm ngừng hoạt động.

Một vụ ngừng việc tại TP HCM có nguyên nhân từ việc doanh nghiệp nợ đọng BHXH kéo dài

Đáng chú ý là tỉ lệ nợ BHXH vẫn còn cao ở các DN, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của NLĐ. Đặc biệt, hiện có khoảng 1.400 tỷ đồng nợ BHXH từ các DN đã ngừng hoạt động, giải thể, phá sản hoặc chủ bỏ trốn, không thể thu hồi và quyền lợi của hơn 193.000 NLĐ ở các doanh nghiệp này cũng bị "treo" chưa được giải quyết. Điều đáng lo theo Tổng LĐLĐ Việt Nam là công tác khởi kiện các DN nợ BHXH của tổ chức Công đoàn còn gặp nhiều khó khăn vướng mắc, do bất cập của pháp luật.

Để thực hiện có hiệu quả chính sách BHXH và đảm bảo quyền thụ hưởng của NLĐ, Tổng LĐLĐ Việt Nam đề nghị: Chính phủ, cơ quan BHXH cần tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử phạt nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH; quan tâm hướng dẫn và giải quyết kịp thời những vấn đề bất cập, phát sinh từ thực tiễn triển khai thi hành Luật BHXH, Luật BHYT, Luật việc làm, Luật An toàn, vệ sinh lao động... để doanh nghiệp và NLĐ yên tâm, tích cực tham gia BHXH, BHYT, BHTN.

Công nhân một doanh nghiệp tại quận 12, TP HCM thất thần khi hay tin chủ doanh nghiệp bỏ trốn, nợ hàng tỉ đồng BHXH

Tổng LĐLĐ Việt Nam cũng kiến nghị: Tòa án nhân dân tối cao sớm hướng dẫn các cấp Tòa án về giải quyết các vụ kiện liên quan đến BHXH; các cơ quan có liên quan sớm nghiên cứu trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội có giải pháp tháo gỡ khó khăn trong việc thực hiện quy định khởi kiện đòi nợ BHXH.