Nhiều doanh nghiệp (DN) nước ngoài cho rằng quy định về việc người lao động (NLĐ) nước ngoài bắt buộc phải đóng BHXH sẽ làm tăng chi phí của DN, đồng thời làm giảm sức hấp dẫn của Việt Nam về đầu tư.
Đại diện hiệp hội này cho biết thêm, nếu áp dụng quy định nói trên thì gánh nặng của nhà tuyển dụng lao động về tiền BHXH tại Việt Nam cao hơn rất nhiều so với các quốc gia láng giềng, gấp 1,9 lần Indonesia, 8,5 lần Philippines và 8,8 lần Thái Lan (trường hợp mức lương là 2500 USD). Điều này cũng sẽ làm giảm năng lực cạnh tranh quốc tế của ngành công nghiệp, giảm sự đầu tư và đầu tư mới của các DN nước ngoài. Đại diện JCCI cho rằng, trong trường hợp NLĐ nước ngoài đã tham gia BHXH ở nước của họ thì quyền lợi đó đã được đảm bảo, nếu lại có nghĩa vụ phải tham gia đóng BHXH ở Việt Nam thì họ sẽ trở nên bất lợi. Từ thực tế này, đại diện JCCI thẳng thắn đề xuất việc áp dụng chế độ BHXH với NLĐ nước ngoài nên thực hiện sau khi ký kết Hiệp định BHXH giữa hai nước.
Theo dự thảo Nghị định BHXH bắt buộc với lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam do Bộ LĐ-TB-XH soạn thảo, đối tượng áp dụng là lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam có giấy phép lao động, chứng chỉ hoặc giấy phép hành nghề từ 3 tháng trở lên được tham gia BHXH bắt buộc của Việt Nam bao gồm bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, ốm đau, thai sản, hưu trí, tử tuất.
NLĐ nước ngoài cũng được hưởng BHXH một lần khi chấm dứt hợp đồng lao động, hoặc khi nghỉ hưu nhưng không còn cư trú ở Việt Nam. Mức hưởng BHXH một lần tính theo công thức, 1 năm đóng BHXH được tính bằng 2 tháng lương bình quân đóng BHXH.
Về mức đóng BHXH, NLĐ nước ngoài đóng bằng 8% mức lương tháng vào quỹ hưu trí, tử tuất. Người sử dụng lao động đóng bằng 3% mức lương tháng vào quỹ ốm đau, thai sản; 0,5% vào quỹ bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp; 14% vào quỹ hưu trí và tử tuất. Tiền lương tháng tính đóng BHXH với NLĐ nước ngoài là mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác, nhưng tối đa bằng 20 lần mức lương cơ sở.
Về thời gian thực hiện, Bộ LĐ-TB-XH đề xuất thực hiện các quy định trên theo lộ trình. Cụ thể, từ 1-1-2018, NLĐ nước ngoài tại Việt Nam phải tham gia bảo hiểm ốm đau, thai sản, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp; từ 1-1-2020, thực hiện chế độ hưu trí, tử tuất.
