Nguồn tin từ Tổng LĐLĐ Việt Nam cho biết đến nay, ngành BHXH đã chuyển giao cho tổ chức CĐ 1.177 bộ hồ sơ các doanh nghiệp (DN) nợ BHXH. Thống kê từ 52 LĐLĐ tỉnh, thành cho thấy đã tiếp nhận 1.150 hồ sơ và đã có 39/63 LĐLĐ các tỉnh, thành phố nộp đơn khởi kiện ra tòa với 77 vụ DN nợ BHXH. Các DN sai phạm cũng đã thể hiện thiện chí khi truy nộp gần 300 tỉ đồng nợ BHXH.
Tuy nhiên theo ông Mai Đức Chính, Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, tình hình khởi kiện DN nợ BHXH vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc.“Tại cuộc họp với các ủy ban của Quốc hội, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, Bộ LĐ-TB-XH, Bộ Tư pháp.., quan điểm của Tòa án Nhân dân Tối cao cho rằng trốn đóng BHXH là hành vi nghiêm cấm trong Luật BHXH và phải bị xử lý theo Luật Xử lý vi phạm hành chính. Điều đó có nghĩa là BHXH Việt Nam có chức năng thanh tra thu thì phải là cơ quan xử phạt trước. Nếu DN không chấp hành hoặc chấp hành hình thức thì BHXH có quyền kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền và khởi tố hình sự” - ông Mai Đức Chính cho biết.
Từ quan điểm ấy, Tòa án Nhân dân Tối cao có hướng dẫn yêu cầu các tòa địa phương đã nhận đơn kiện DN nợ BHXH trả lại đơn. “Nếu CĐ khởi kiện thì khởi kiện BHXH vì Nhà nước đã giao quyền cho BHXH thu tiền BHXH mà không thực hiện được đó là lỗi của BHXH. Từ cuộc họp đó, Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học (Tòa án Nhân dân Tối cao) tiếp thu ý kiến đóng góp của các cơ quan hữu quan và báo Hội đồng Thẩm phán của Tòa án Nhân dân Tối cao trước khi báo cáo Thường trực Ban Bí thư về những khó khăn, vướng mắc và giải pháp. Do đó, về mặt khởi kiện các DN nợ BHXH thì coi như đang bế tắc về luật pháp” - ông Mai Đức Chính nhấn mạnh.
Hiện nay, có hai hướng đề xuất giải quyết vấn đề khởi kiện nợ BHXH. Theo đó, BHXH vừa thanh tra thu vừa khởi kiện. Để thực hiện theo hướng này thì phải sửa Luật BHXH và Luật Tố tụng dân sự. Hướng thứ hai là giao cho CĐ khởi kiện thì phải là CĐ cấp trên. Nếu giao CĐ cơ sở khởi kiện thì không bao giờ thực hiện được vì chủ tịch CĐ cơ sở là người ăn lương của DN. CĐ cơ sở chưa nộp đơn thì chủ tịch CĐ có khi đã bị chủ DN cho nghỉ việc. Hiện việc khởi kiện DN nợ BHXH đang chờ Tòa án Nhân dân Tối cao báo cáo Thường trực Ban bí thư và sẽ có chỉ đạo cụ thể trong thời gian tới.
