Để tháo gỡ, Tổng LĐLĐ Việt Nam đề xuất sớm sửa Luật BHXH theo hướng cho phép Công đoàn (CĐ) cấp trên phối hợp với cơ quan BHXH khởi kiện đơn vị nợ BHXH mà không cần CĐ cơ sở ủy quyền.
Cũng theo ông Chính, đến tháng 2-2017, ngành BHXH đã chuyển giao cho Tổng LĐLĐ 1.177 bộ hồ sơ các DN nợ BHXH. LĐLĐ các tỉnh, thành đã tiếp nhận 1.150 hồ sơ, trong đó có 39 LĐLĐ các tỉnh, thành phố nộp đơn khởi kiện ra tòa với 77 vụ. Trong số này có 17 vụ bị tòa án trả lại vì không thuộc thẩm quyền, vụ việc chưa qua các bước thủ tục khác hoặc chưa có ủy quyền của CĐ cơ sở.
Ông Đào Việt Ánh, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam, cho biết tính đến hết quý I/2017, tổng số tiền nợ BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nhiệp là 14.019 tỉ đồng, tăng 7,1% so với cùng kỳ năm 2016. Đặc biệt, có khoảng 1.400 tỉ đồng nợ BHXH từ các DN đã ngừng hoạt động, giải thể, phá sản hoặc chủ bỏ trốn, làm ảnh hưởng quyền lợi của 193.661 người lao động.
Một số DN nợ BHXH kéo dài với số tiền lớn như: Công ty CP Xe khách Phương Trang (28,7 tỉ đồng), Công ty TNHH Nam Phương (20,9 tỉ đồng), Công ty CP Lilama 3 (25,4 tỉ đồng), Công ty TNHH May mặc xuất khẩu VIT Garment (19 tỉ đồng), Công ty CP Ô tô Xuân Kiên Vinaxuki (18,9 tỉ đồng), Công ty CP Xây dựng 47 (15,7 tỉ đồng), Công ty CP Vietbo (19,9 tỉ đồng); Công ty CP Inox HB (14,2 tỉ đồng).
Trước những vướng mắc trong vấn đề khởi kiện DN nợ BHXH, lãnh đạo BHXH Việt Nam kiến nghị Quốc hội, Chính phủ, TAND Tối cao cần có sự điều chỉnh chính sách để có thể bảo vệ lợi ích của người lao động, lợi ích của nhà nước hiệu quả nhất. Theo lãnh đạo BHXH Việt Nam, khởi kiện là một trong những biện pháp thu hồi nợ hiệu quả của ngành BHXH. Thực tế, trước đó BHXH Việt Nam đã thực hiện việc khởi kiện 8.800 vụ tương ứng với số tiền DN nợ gần 6.000 tỉ đồng. Trong số gần 4.000 vụ được tòa án xét xử đã thu về quỹ BHXH gần 980 tỉ đồng, chiếm 16,3% trên số nợ khởi kiện. Riêng năm 2015, cơ quan BHXH đã khởi kiện gần 3.500 vụ và thu về hơn 800 tỉ đồng tiền nợ BHXH.
